O stosunku Mickiewicza do narodu rosyjskiego na podstawie jego utworów. „Dziady” drezdeńskie cz. III – przesłanie i konstrukcja typowy dramat romantyczny.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.06.2024 o 10:44

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 14.06.2024 o 10:22

I. Wstęp

Adam Mickiewicz to postać kluczowa w polskim romantyzmie. Bez wątpienia jednym z jego najbardziej znaczących dzieł jest cykl dramatów "Dziady", w szczególności część III, która została napisana podczas jego pobytu w Dreźnie. "Dziady" drezdeńskie traktują nie tylko o miłości ojczyzny i heroizmie Polaków, ale również o stosunku Mickiewicza do narodu rosyjskiego. Wesele "Dziadów" i "Do przyjaciół Moskali" ujawniają złożoność relacji autora z Rosją - od pogardy dla carskiego reżimu po współczucie dla zwykłych Rosjan, którzy również cierpieli pod carską tyranią.

Nie jest niespodzianką, że Mickiewicz żywił głęboką niechęć wobec reżimu carskiego. Polacy doświadczyli niewypowiedzianych cierpień pod zaborem rosyjskim, a Mickiewicz, będący częścią tej rzeczywistości, nie mógł ignorować okrucieństw popełnianych przez carskie władze. Omówienie stosunku Mickiewicza do narodu rosyjskiego i analiza "Dziadów" jako typowego dramatu romantycznego są zatem nie tylko literacko, ale i historycznie znaczące. Warto zauważyć, że złożony stosunek Mickiewicza do Rosjan nie był prostym uogólnieniem, lecz głęboko przemyślaną refleksją nad ludzkim cierpieniem, niezależnie od narodowości.

---

II. Stosunek Mickiewicza do Rosjan na podstawie "Do przyjaciół Moskali"

W utworze "Do przyjaciół Moskali" Mickiewicz pokazuje, że jego stosunek do Rosjan nie jest jednolity. Wiersz ten jest skierowany do rosyjskich przyjaciół autora, co już na samym starcie wskazuje, że Mickiewicz nie żywi niechęci do Rosjan jako narodu. Streszczając pokrótce ten wiersz, zauważamy, że autor kieruje swoje oskarżenia nie wobec narodu, ale wobec carskiego reżimu.

Podmiot liryczny, utożsamiany z Mickiewiczem, otwarcie oskarża ludzi wywodzących się z kręgu cara o śmierć Rylejewa i pozbawienie wolności Bestużewa. To wyraz głębokiej pogardy wobec osób, które w imię cara dopuszczają się zdrady, donosicielstwa i szpiegostwa. Mickiewicz nie unika nazywania tych czynów po imieniu, ujmując je jako niegodne i haniebne.

Jednakże prawdziwy wyraz obiektywizmu Mickiewicza widoczny jest w zrozumieniu i uczciwości, z jaką ukazuje losy zwykłych Rosjan. Zarówno w "Do przyjaciół Moskali", jak i w "Dziadach", Mickiewicz nie przenosi swojej niechęci do aparatu władzy na naród rosyjski jako całość. Widać to w scenie z kapralem w pierwszej scenie "Dziadów". Kapral, mimo że jest żołnierzem carskim, jest ukazany jako człowiek zmuszony do posłuszeństwa przez tyranię, a nie jako dobrowolny opresor.

W "Ustępie" "Dziadów" Mickiewicz z kolei wyraża współczucie wobec losu rosyjskich chłopów. Fragment "O biedny chłopie! heroizm, śmierć taka..." jest jasnym odzwierciedleniem jego empatycznego podejścia. Mickiewicz dostrzega, że chłopi rosyjscy również cierpią, poddawani są niesprawiedliwości i nadużyciom. Nie jest to tylko formalna retoryka, ale wyraz głębokiego humanizmu.

Właśnie taka postać, jak Bestużew, w balu u senatora, symbolizuje to wzajemne zrozumienie między narodami. Bestużew reprezentuje tych Rosjan, którzy walczyli przeciw tyranii i byli solidarni z Polakami. Jego obecność w "Dziadach" pokazuje, że Mickiewicz wierzył w możliwość jedności między Polakami a Rosjanami, opartą na wspólnych wartościach i doświadczeniach cierpienia pod tyranią.

---

III. "Dziady" drezdeńskie – przesłanie i konstrukcja

Trzecia część "Dziadów" to manifest patriotyzmu Mickiewicza. Poeta, który nie mógł czynnie brać udziału w Powstaniu Listopadowym, zadośćuczynił tym dziełem za swój brak aktywności. Jest pełne miłości do ojczyzny, ale również krytyki i refleksji na temat jej losów.

Jednym z najbardziej emblematycznych momentów w "Dziadach" jest scena Wielkiej Improwizacji. Konrad, główny bohater tej części, przedstawia siebie jako poetę i wizjonera, który jest gotowy poświęcić wszystko dla ojczyzny. Jego słowa "Ja i ojczyzna to jedno" odzwierciedlają misję, jaką widzi dla siebie jako twórcy – przewodnictwo duchowe narodu.

Mickiewicz nie szczędził pochwał dla polskich patriotów. Bohaterowie tej części dramatu są przedstawiani jako osoby pełne oddania swoim ideałom, gotowe na największe poświęcenia dla ojczyzny. Ich wierność i solidarność są gloryfikowane jako najwyższe wartości.

Konrad jest typowym bohaterem romantycznym. Jest postacią nieprzeciętną, utożsamiającą się ze zbiorowością, gotową do działania dla wspólnego dobra. Jego bojowa natura i bunt przeciw tyranii są klasycznymi cechami bohatera romantycznego. Jednakże nie brakuje mu też wad - jego pycha i duma prowadzą go do konfrontacji z Bogiem, co kończy się jego omdleniem, symbolizującym słabość jednostki wobec sił wyższych.

Mickiewicz także krytykuje zdrajców i lojalistów. Otwarta krytyka Polaków, którzy sprzeniewierzyli się sprawie narodowej, jest odważnym posunięciem. Autor jasno wskazuje, że brak jedności i lojalności wewnątrz społeczeństwa jest jedną z przyczyn jego zniewolenia.

Wielka Improwizacja nawiązuje do klęski Powstania Listopadowego. Omdlenie Konrada podczas tej sceny odzwierciedla fizyczne i psychiczne wyczerpanie jednostki, która nie jest w stanie samotnie zmienić biegu historii.

Scena widzenia księdza Piotra ma kluczowe znaczenie dla przesłania utworu. Ukazuje ona nadzieję na przyszłość i wiarę w odzyskanie niepodległości. Ksiądz Piotr, poprzez swoje mistyczne doświadczenia, staje się medium przesłania, że cierpienie narodu polskiego ma sens i że nadejdzie czas jego wolności.

Konstrukcja "Dziadów" drezdeńskich jako dramatu romantycznego jest typowa dla tego gatunku. Połączenie przestrzeni realnej z mistyczno-wizyjną, brak jednoznacznych granic między rzeczywistością a sferą duchową oraz wielowątkowość, są typowe dla tego typu twórczości. Narracja prowadzona jest w sposób nielinearny, z chaotycznym przepływem myśli i zdarzeń, co podkreśla romantyczny charakter dramatu.

---

IV. Podsumowanie

Stosunek Mickiewicza do narodu rosyjskiego był złożony i daleki od prostych uogólnień. Krytyka skierowana była głównie wobec aparatu władzy carskiej, który dopuszczał się licznych niesprawiedliwości i tyranii, zarówno wobec Polaków, jak i Rosjan. "Dziady" i "Do przyjaciół Moskali" są dowodami na to, że Mickiewicz był w stanie spojrzeć na los jednostki z empatią, niezależnie od narodowości. W swych utworach wyrażał głęboką miłość do ojczyzny oraz wiarę w możliwość pojednania i współpracy między narodami, które dzieli podobna tragiczna historia.

"Dziady" drezdeńskie jako dramat romantyczny dźwigają na sobie ciężar nie tylko refleksji historycznej, ale i uniwersalnych wartości patriotyzmu, poświęcenia oraz krytycznej analizy kondycji narodowej. Mickiewicz przez swoje dzieło wpływa na postrzeganie relacji polsko-rosyjskich, podkreślając, że zrozumienie i współczucie są nieodzownymi elementami budowania mostów między narodami.

Dziś, w obliczu bieżących wyzwań, twórczość Mickiewicza pozostaje niezwykle ważna. Jest przypomnieniem, że w obliczu opresji, solidarność i empatia ponad narodowymi granicami mogą otworzyć drogę do lepszego, sprawiedliwszego świata.

---

V. Bibliografia

- Mickiewicz, A. (1832). "Dziady część III". - Mickiewicz, A. (1828). "Do przyjaciół Moskali". - Antologie literatury polskiego romantyzmu. - Prace naukowe na temat twórczości Adama Mickiewicza i historii powstania listopadowego.