Motyw domu w literaturze. Przedstaw na wybranych przykładach
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.06.2024 o 15:35
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 17.06.2024 o 15:07
Streszczenie:
Motyw domu w literaturze jest uniwersalny i różnorodny, symbolizując zarówno bezpieczeństwo, miłość, jak i konflikt. Od mitologii greckiej po literaturę XX wieku, ukazuje różne wartości i dramaty bohaterów.✅
#
Motyw domu w literaturze to temat niezwykle uniwersalny i bogaty, który na przestrzeni wieków był różnorodnie interpretowany przez twórców literackich. Dom w utworach często symbolizuje bezpieczeństwo, miłość, walkę o przetrwanie, a także miejsce konfliktu oraz dramatycznych wydarzeń. Jest miejscem pocieszenia, wspomnień, ale i niekiedy miejscem uwięzienia i źródłem cierpień. W każdym przypadku ma swoje specyficzne znaczenie i wartość kulturową. W niniejszej pracy przeanalizujemy różne przykłady literackie, począwszy od mitologii greckiej, przez literaturę średniowieczną, renesansową, aż po literaturę XX wieku, aby ukazać, jak różnorodnie może być przedstawiany i rozumiany dom w literaturze.
Mitologia grecka i Homera "Odyseja"
W mitologii greckiej motyw domu często związany jest z pojęciem ogniska domowego, nad którym czuwała Hestia, bogini, która była opiekunką rodziny i domowego ogniska. Hestia nie reprezentowała tylko miejsca zamieszkania, ale również podtrzymywała harmonię i wspólnotę w rodzinie. Grecy uważali dom za miejsce o centralnym znaczeniu dla jednostki, a dbanie o jego ciepło i ochronę było fundamentalnym aspektem życia społecznego i religijnego.W "Odysei" Homera motyw domu jest centralnym punktem fabuły. Odyseusz wyrusza z rodzinnej Itaki na wojnę trojańską, ale jego powrót trwa aż 20 lat, pełnych niebezpieczeństw i przygód. Przez cały ten czas tęskni za domem, wierną żoną Penelopą oraz synem Telemachem. Dom Odyseusza nie jest tylko fizycznym miejscem, do którego pragnie wrócić, ale przede wszystkim symbolicznym celem jego życia, miejscem, do którego przynależy. Jego powrót do Itaki to triumf nad przeciwnościami losu oraz odnowienie rodzinnych więzi, co podkreśla niezwykłe znaczenie domu jako miejsca miłości, lojalności i stabilności w życiu człowieka.
Średniowieczna literatura: "Tristan i Izolda"
W średniowiecznej literaturze dom często ukazywany jest jako miejsce konfliktu i dramatycznych wydarzeń. W "Tristanie i Izoldzie" pałac króla Marka, gdzie żyją główni bohaterowie, jest miejscem pozbawionym miłości i szczęścia. Tristan i Izolda, pod wpływem magicznego napoju, zakochują się w sobie, co prowadzi do zdrady króla Marka i licznych problemów. Ich miłosna relacja jest w konflikcie z nieszczęśliwym życiem w pałacu, co w końcu prowadzi Izoldę do opuszczenia luksusu na rzecz ubogiego szałasu, gdzie razem z Tristanem osiedlają się z miłości do siebie. Ta zamiana luksusowego pałacu na skromny szałas symbolizuje, że prawdziwy dom nie zależy od bogactwa, ale od miłości i autentycznych relacji międzyludzkich.W "Legendzie o świętym Aleksym" dom również pełni ważną rolę. Aleksy rezygnuje z przepychu i dostatku swojego życia, porzucając rodzinny dom i wybierając ascetyczne życie w ubóstwie z miłości do Boga. Po latach ascetyzmu wraca niepoznany do swego rodzinnego domu, gdzie żyje pod schodami jako żebrak. Nikt go nie rozpoznaje, nawet jego żona. Dom, pełen przepychu, staje się dla Aleksego miejscem obojętności, w którym jego poświęcenie i miłość do Boga przynoszą duchowe zwycięstwo nad materialnym bogactwem.
Renesans i literatura polska: Mikołaj Rej i Jan Kochanowski
Renesansowa literatura polska, reprezentowana przez Mikołaja Reja i Jana Kochanowskiego, często przedstawia dom jako miejsce harmonijnej współpracy człowieka z naturą i rodziną.W "Żywocie człowieka poczciwego" Mikołaja Reja dom ziemianina jest arkadią, miejscem, gdzie człowiek żyje w zgodzie z naturą, ciesząc się owocami swojej pracy oraz rodziną. Rej szczegółowo opisuje codzienne życie ziemianina, jego obowiązki, relacje z bliskimi, i wartości, które go prowadzą. Dom jest tu symbolem trwałych wartości, tradycji i harmonii, miejscem, gdzie człowiek czuje się spełniony i szczęśliwy.
Podobnie w "Pieśni świętojańskiej o sobótce" Jana Kochanowskiego dom i życie na wsi przedstawione są jako oaza spokoju i radości. Kochanowski ukazuje życie w prostocie, bliskość z naturą oraz miłość rodzinną jako podstawowe wartości, które dają człowiekowi prawdziwe szczęście. Dom staje się tu symbolem trwałości i stabilności, miejscem, gdzie czuje się prawdziwą radość istnienia.
Literatura dramatyczna: William Szekspir i Molier
W literaturze dramatycznej motyw domu odgrywa często kluczową rolę, będąc miejscem dramatycznych wydarzeń i konfliktów.W "Makbecie" Williama Szekspira dom Makbeta, początkowo miejsce spokoju i miłości, z biegiem akcji staje się miejscem zbrodni i zepsucia. Zbrodnie Makbeta, początkowo w imię ambicji i władzy, niszczą jego relacje z Lady Makbet, a dom, w którym się osiedlili, staje się miejscem obłędu i śmiertelnej rozpaczy. Zbrodnie prowadzą do psychicznego upadku bohaterów, co pokazuje, jak złe czyny mogą zniszczyć wartości rodzinne i domowe.
Z kolei w "Skąpcu" Moliera dom głównego bohatera, Harpagona, jest miejscem braku miłości i prawdziwych więzi rodzinnych. Harpagon, chorobliwie skąpy, przedkłada swój majątek nad relacje z najbliższymi, co czyni jego dom miejscem smutku i samotności. Jego skąpstwo wpływa negatywnie na całą rodzinę, pokazując, że dom bez miłości i wzajemnych relacji nie może być miejscem szczęścia.
Literatura oświeceniowa: Ignacy Krasicki
W literaturze oświeceniowej znajdziemy liczne przykłady, gdzie dom odgrywa kluczową rolę. W utworze Ignacego Krasickiego "Żona modna" motyw domu jest ukazany jako miejsce nieustannych i bezsensownych zmian. Tytułowa żona modna, podążająca za najnowszymi trendami, zmienia wygląd i charakter domu, co ma negatywny wpływ na domowe życie jej męża. Dom staje się symbolem niestabilności i powierzchowności, narzuconymi przez konsumpcyjne zachcianki, stając się miejscem nieustającego chaosu, który destabilizuje życie rodzinne.Romantyzm: Adam Mickiewicz i Zygmunt Krasiński
Romantyzm w literaturze polskiej przynosi niezwykle bogate i zróżnicowane przedstawienie motywu domu.W "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza dom jest ostoją wartości narodowych i staropolskich tradycji. Soplicowo, rodzinny dom bohaterów, jest miejscem, gdzie podtrzymywane są tradycje, gdzie panuje spokój i harmonie rodzinne. Mickiewicz pokazuje dom jako centrum życia społecznego i kulturalnego, symbolizując jedność i siłę narodu. Jest to miejsce, gdzie wszystkie wartości patriotyczne i rodzinne są pielęgnowane i przekazywane z pokolenia na pokolenie.
Z kolei w "Nie-Boskiej komedii" Zygmunta Krasińskiego dom hrabiego Henryka jest miejscem nieszczęścia i tragedii. Hrabię Henryka rozciąga między rodzinne obowiązki a artystyczne ideały, co prowadzi do katastrofalnych konsekwencji dla jego rodziny. Jego dom staje się symbolem walki między osobistymi ambicjami a rodzinnymi powinnościami, miejscem, gdzie konflikty te prowadzą do zniszczenia i cierpienia.
Literatura pozytywistyczna: Bolesław Prus
Literatura pozytywistyczna, reprezentowana przez Bolesława Prusa, ukazuje różnorodne obrazy domów, od pałaców po skromne mieszkania.W "Kamizelce" dom jest miejscem miłości i troski, mimo ubóstwa. Główni bohaterowie, żyjący w skromnym mieszkaniu, tworzą atmosferę wzajemnego wsparcia i miłości. Nawet w trudnych warunkach dom staje się oazą ciepła i bezpieczeństwa, co pokazuje, że prawdziwa wartość domu tkwi w relacjach międzyludzkich, a nie w materialnym bogactwie.
W "Lalce" Prus przedstawia różnorodne obrazy domów, od pałaców arystokracji po wynajęte mieszkania klas średnich. Kontrast między domem Łęckich a domem pani Stawskiej ukazuje różnice społeczne i ekonomiczne, a także różne podejścia do życia rodzinnego i społecznego. Domy stają się tu symbolem statusu, ale również miejscem tęsknoty za prawdziwymi, autentycznymi relacjami międzyludzkimi.
Literatura międzywojenna: Władysław Reymont i Zofia Nałkowska
W literaturze międzywojennej motyw domu także zajmuje ważne miejsce.W "Chłopach" Władysława Reymonta dom jest świadectwem pozycji społecznej chłopów oraz fundamentem życia gospodarczego. Jednocześnie dom staje się miejscem skomplikowanych relacji rodzinnych oraz społecznych, odzwierciedlając strukturę i dynamikę życia wiejskiego. Odpowiedzialność za gospodarstwo, wspólna praca i życie w społeczności tworzą obraz domu jako podstawy życia każdego z bohaterów.
Zofia Nałkowska w "Granicy" ukazuje kamienicę pani Kolichowskiej jako symbol społecznych strat i niesprawiedliwości. Dom w wyniku procesów modernizacyjnych i licznych przemian społecznych traci swoją pierwotną funkcję jako miejsca schronienia i staje się obiektem walki i strat. Smutny obraz domu rodzinnego Elżbiety i Zenona ukazuje złożoność i współczesne problemy społeczne, odzwierciedlając zmiany społeczno-ekonomiczne epoki.
Literatura XX wieku: Maria Kuncewiczowa i Witold Gombrowicz
W literaturze XX wieku motyw domu zyskuje nowe znaczenia i symbolikę.Maria Kuncewiczowa w "Cudzoziemce" ukazuje dom Róży jako miejsce rozgoryczenia i rodzinnych konfliktów. Dom, zamiast być miejscem spokoju i miłości, staje się przestrzenią napięć i frustracji, odzwierciedlając wewnętrzne dramaty głównych bohaterów oraz ich niespełnione ambicje. Dom staje się tu symbolem alienacji i braku porozumienia w rodzinie.
W "Ferdydurke" Witold Gombrowicz przedstawia dom Młodziaków jako parodię nowoczesności i pozornej wolności. Narracyjny styl Gombrowicza oraz jego krytyka konwenansów społecznych tworzą obraz domu jako miejsca fałszu i sztuczności. Dom Młodziaków jest symbolem bezsensownych prób dostosowania się do nowoczesnych trendów i idei, co prowadzi do groteskowych i komicznych sytuacji.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.06.2024 o 15:35
O nauczycielu: Nauczyciel - Rafał B.
Od 12 lat pracuję w szkole średniej i wspieram uczniów w przygotowaniach do matury i egzaminu ósmoklasisty. Uczę, jak budować tezę, układać argumenty i wybierać przykłady, które realnie pracują na wynik. Na lekcjach dużo ćwiczymy i mało „teoretyzujemy”, co pomaga utrzymać skupienie. Uczniowie doceniają konkret i przejrzysty sposób tłumaczenia.
Wypracowanie jest bardzo obszerne, kompleksowe i głęboko przemyślane.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się