Leopold Staff „Portret” i J. Kochanowski “Do gór i lasów” – humanistyczna postawa człowieka renesansu.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.06.2024 o 11:34
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 20.06.2024 o 10:48
Streszczenie:
Renesans to epoka zmian w myśleniu, kulturze i literaturze, z humanizmem w centrum. Kochanowski i Staff, w swych utworach, ukazują wartość rozumu, harmonii i piękna człowieka. ?
Renesans to epoka, która przyniosła ogromne zmiany w myśleniu, kulturze oraz literaturze. Podstawowym nurtem tej epoki był humanizm, w centrum którego znajdował się człowiek, jego godność i możliwości. Antropocentryzm, czyli przekonanie, że to człowiek jest centrum wszechświata, stał się dominującą filozofią tego okresu. Ludzie zaczęli odkrywać na nowo klasyczne wartości antyku, zwracając szczególną uwagę na rozum i zdolności twórcze jednostki.
Jan Kochanowski, jeden z najwybitniejszych poetów polskiego renesansu, oraz Leopold Staff, miłośnik klasycyzmu i autor inspirowany wartościami antycznymi, doskonale wpisują się w tę humanistyczną perspektywę. Obaj twórcy, choć tworzący w różnych epokach, reprezentują model idealnego humanisty, co odzwierciedlają ich utwory: „Do gór i lasów” oraz „Portret”.
Postawa humanistyczna Jana Kochanowskiego
Kochanowski, jako wybitny przedstawiciel polskiego renesansu, swoją biografią i twórczością ukazuje postawę humanisty. Urodził się w 1530 roku w Sycynie, a swoją edukację kontynuował w Akademii Krakowskiej oraz na Uniwersytecie w Padwie. Włochy były wówczas centrum myśli renesansowej, co wpłynęło na umysł młodego poety. Kochanowski, zainspirowany przez antycznych filozofów i pisarzy, takich jak Horacy, w swoich dziełach podkreślał wartość rozumu, umiaru i harmonii.W utworze „Do gór i lasów” Jan Kochanowski przedstawia siebie jako podmiot liryczny, który kontempluje nad życiem i przemijaniem. Sama konstrukcja wiersza, harmonijny rytm, brak zwrotek i 11 sylab w każdym wersie, oddaje spokój i równowagę, które były dla poety ważne. Utwór ukazuje filozoficzną refleksję nad losem człowieka, gdzie zmienność życia jest przedstawiona za pomocą symbolicznego motywu Proteusza, mitologicznej postaci zdolnej do zmiany kształtu.
Kochanowski, idąc śladami stoicyzmu i epikureizmu, podkreśla wartość harmonii z naturą i wszechświatem. Człowiek nie jest istotą oderwaną od swojego otoczenia, ale żyje w zgodzie z kosmosem, rozumiejąc swoje miejsce w nim. To podejście jest widoczne również w „Trenach”, cyklu utworów poświęconych śmierci ukochanej córki Urszulki. W tych dziełach Kochanowski ukazał ból i cierpienie, jednocześnie starając się znaleźć równowagę i pogodzenie się z losem.
Postawa humanistyczna Leopolda Staffa
Leopold Staff, choć tworzył w innych czasach, był również silnie związany z tradycją antyczną i humanistyczną. Urodził się w 1878 roku we Lwowie, a swoją edukację kontynuował na Uniwersytecie Lwowskim. Był poetą, który nawiązywał do klasycznych wzorców i cenił przede wszystkim piękno, harmonię oraz siłę ludzkiego rozumu i kreacji.W swoim utworze „Portret” Staff przedstawia człowieka jako istotę kreującą i szukającą piękna wokół siebie. W wierszu brak jest zwrotek, a liczba sylab jest nierównomierna, co może wskazywać na pewną niepokojącą niejednorodność i złożoność ludzkiego istnienia. Staff maluje obraz człowieka, który jest zaangażowany w sztukę i poszukuje harmonii między ideałem a rzeczywistością.
Człowiek w „Portrecie” jest też podatny na wady i omylność, co pokazuje jego prawdziwą, wielowarstwową naturę. Staff w swoim utworze łączy klasyczne wzorce piękna ze współczesnym spojrzeniem na człowieka, co podkreśla jego humanistyczne podejście do literatury. Obrazy rzeźb Donatella i Michała Anioła, użyte przez Staffa, ukazują ideał człowieka, do którego poeta dąży.
Analiza i porównanie utworów
Porównując oba utwory, widzimy, jak różne, a jednocześnie uzupełniające się podejścia mają obaj poeci do tematu człowieka.„Do gór i lasów”
W utworze Kochanowskiego mamy do czynienia z harmonią i refleksją nad przemijaniem. Rytmiczność i regularność wiersza daje wrażenie spokoju i kontemplacji. Kochanowski korzysta z motywu Proteusza, by pokazać zmienność ludzkiego życia. To podejście jest bliskie renesansowemu dążeniu do edukacji i samorozwoju, ale też akceptacji przemijania i doceniania chwili obecnej, co jest zgodne z filozofią carpe diem.„Portret”
Z kolei „Portret” Staffa, choć różni się formą i stylem, również podkreśla wartość człowieka jako istoty twórczej i poszukującej piękna. Brak rymów i różna liczba sylab w wersach może symbolizować nieliniowy proces kształtowania się osobowości i dążenia do doskonałości. Staff zwraca uwagę na wady i omylność człowieka, co stanowi kontrast do harmonijnego obrazu przedstawionego przez Kochanowskiego.Wpływy antyczne i ich znaczenie
Oba utwory są mocno zakorzenione w tradycji antycznej, która stanowiła fundament renesansowego humanizmu. Zarówno Kochanowski, jak i Staff czerpali z klasycznych wzorców piękna i harmonii, starając się odnaleźć idealną formę człowieka. Dążenie do doskonałości, umiar i rozsądek oraz chęć poznania i zrozumienia świata to cechy wspólne dla obu poetów.Jednak różnice w podejściu do stałości i zmienności człowieka stanowią interesujący kontrast. Podczas gdy Kochanowski ukazuje człowieka jako zmiennego Proteusza, Staff koncentruje się na stałości rzeźb i dążeniu do idealnej formy.
Podsumowanie
Jan Kochanowski i Leopold Staff przedstawiają w swoich utworach różne oblicza renesansowego humanizmu. Oba utwory ukazują głęboką refleksję nad życiem, przemijaniem i wartością człowieka. Kochanowski koncentruje się na zmienności i harmonii z kosmosem, podczas gdy Staff podkreśla stałość ideałów piękna i twórczości.Wspólną cechą obu poetów jest dążenie do samorozwoju, poszukiwanie wiedzy i harmonii, co stanowi istotny element humanistycznej postawy. Humanista modelowy to wykształcony, krytyczny, otwarty na nowe doświadczenia i dążący do samodoskonalenia człowiek, który ceni antropocentryzm i harmonię, zarówno w epoce renesansu, jak i dzisiaj.
Humanistyczne ideały, które przenikają twórczość Kochanowskiego i Staffa, mają ogromne znaczenie również w dzisiejszym kontekście kulturowym. Dążenie do poznania, rozwijania siebie i poszukiwanie piękna są wartościami, które nigdy się nie starzeją i stanowią fundament ludzkiej egzystencji.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.06.2024 o 11:34
O nauczycielu: Nauczyciel - Agata K.
Od 9 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym i wspieram uczniów w budowaniu pewności w pisaniu. Wspieram w przygotowaniu do ważnych egzaminów, rozwijając myślenie krytyczne oraz umiejętność jasnego formułowania tez. Na lekcjach dbam o życzliwą atmosferę i konkretne wskazówki, dzięki którym praca z tekstem staje się praktycznym narzędziem, a nie tylko zbiorem reguł. Moi uczniowie doceniają spokojne tempo pracy, uporządkowane notatki i strategie, które przekładają się na lepsze wyniki.
Doskonałe wypracowanie, które w sposób kompleksowy omawia humanistyczną postawę człowieka renesansu na przykładach twórczości Jana Kochanowskiego i Leopolda Staffa.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się