Kreacja ojca – Jakuba w ,,Sklepach cynamonowych” Bruno Schulza

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 25.06.2024 o 9:24

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 23.06.2024 o 13:04

Bruno Schulz jest jednym z najbardziej oryginalnych pisarzy polskiego dwudziestolecia międzywojennego. Jego proza odróżnia się od innych twórców tego okresu, głównie dzięki jej poetyckiemu charakterowi i unikatowej narracji, która przenosi czytelnika w zmitologizowany i zdeformowany świat rzeczywistości. Schulz tworzy w swoich tekstach swoisty mikrokosmos, w którym realistyczna fabuła schodzi na dalszy plan, ustępując miejsca metaforycznym obrazom, pełnym symboliki i głębokich treści. Jednym z najbardziej znanych dzieł tego autora jest zbiór opowiadań "Sklepy cynamonowe", w którym wyjątkową rolę odgrywa postać ojca – Jakuba.

Proza Schulza jest mocno przesiąknięta autobiograficznymi wątkami. Główny bohater "Sklepów cynamonowych" to niejako alter ego samego autora, powracający w swoich wspomnieniach do czasów dzieciństwa, do rodzinnego miasteczka Drohobycza, pełnego małych sklepików, ciasnych uliczek i domów o specyficznej architekturze. W tych wspomnieniach, kluczową rolę odgrywają rodzice, przyjaciele, miejsca oraz zdarzenia, które w pamięci autora nabierają niezwykłego, niemal magicznego charakteru.

Jednym z najbardziej zwracających uwagę elementów rzeczywistości przedstawionej w "Sklepach cynamonowych" jest jej przypominający marzenia senne charakter. Schulz, poprzez falujący, rozmazany obraz świata, przywołuje baśniową rzeczywistość, w której błahe, codzienne wydarzenia zyskują symboliczne znaczenie, a inne, wydawałoby się ważne zdarzenia, znikają lub są marginalizowane. Ludzie i przedmioty w tej rzeczywistości przyjmują różne kształty, co z jednej strony podkreśla oniryczny klimat, z drugiej zaś pozwala na głębsze zanurzenie się w metaforyczny świat autorstwa Schulza.

Kluczowym elementem narracji w utworze jest nocna aktywność ojca – Jakuba, która staje się centralnym punktem opowieści. Jakub w nocy staje się kimś innym – jego postać przeobraża się, nabiera mitologicznych, niemal nadprzyrodzonych cech. Jest to także wyraz nawiązania do biblijnego motywu walki Jakuba z aniołem, co Schulz bezpośrednio przywołuje w opowiadaniu "Nawiedzenie". Ten fragment stanowi jedno z kluczowych miejsc, gdzie widoczny jest dualizm rzeczywistości – z jednej strony religijne, biblijne nawiązania, z drugiej zaś zwykła codzienność prowincjonalnego miasteczka.

Jakub, w "Sklepach cynamonowych", jest indywidualnością pełną wewnętrznego napięcia. To postać "zatracona w tamtej sferze", odseparowana od rzeczywistości, niezdolna do pełnego kontaktu z otoczeniem. Jakub jest postacią obsesyjną i tajemniczą, zagłębioną w swojej pasji hodowli ptaków, eksperymentach i filozoficznych rozważaniach. Jego osobowość, pełna sprzeczności, reprezentuje potężną indywidualność, jednak zdaje się być też symbolicznym obrazem człowieka, który traci kontakt ze światem i rzeczywistością rodzącego się przemysłu i cywilizacji.

Narrator opowiadań Schulza odnosi się do swojego ojca z szacunkiem i powagą, zamiast kpić z jego ekscentryzmu. Dla narratora, Jakub jest nie tylko ojcem, ale także postacią przypominającą maga czy proroka. Jakubowi przypisywane są cechy świętości, co wzmacnia jego wizerunek jako osoby niezwykłej, nieprzeciętnej i tajemniczej.

Symbolika działań Jakuba odgrywa w "Sklepach cynamonowych" kluczową rolę. Jakub jest zafascynowany hodowlą ptaków – egzotycznych, kolorowych, niecodziennych. Ptaki te symbolizują marzenia ojca o wolności, o oderwaniu się od szarej codzienności małomiasteczkowej egzystencji. Hodowla ptaków staje się również wyrazem jego wewnętrznego dążenia do przekraczania granic, do poszukiwania sensu w świecie pełnym chaosu i niejasności.

Jednak, brutalna rzeczywistość małomiasteczkowej codzienności niweczy marzenia Jakuba. Wyrazem tego jest incydent, kiedy ptaki Jakuba, wypędzone przez Adelę, stają się ofiarą okolicznej ludności. Jest to symboliczny akt unicestwienia marzeń, brutalne zderzenie idealistycznych pragnień z realiami życia.

Jakub, jako postać, jest również symbolem odchodzącego, prowincjonalnego świata, który przegrywa z rozwojem przemysłu i cywilizacji. Jest to szczególnie widoczne w opowiadaniu "Ulica Krokodyli", gdzie nowoczesność i komercjalizacja zderzają się z tradycyjnym, małomiasteczkowym stylem życia. Jakub krytykuje mechanizację i odczłowieczanie, co jest wyrazem jego sprzeciwu wobec dehumanizacji społeczeństwa. Przykłady innych postaci, jak wuj Karol czy wuj Marek, którzy stają się niejako manekinami, jeszcze mocniej ilustrują lęki i obawy Jakuba przed utratą indywidualności i tożsamości.

Końcowa przemiana Jakuba w egzotycznego ptaka jest aktem symbolizującym bunt przeciwko degradacji jednostki. Jest to także wyraz sprzeciwu wobec unifikacji i utraty indywidualności w społeczeństwie. Przemiana ta podkreśla nie tylko jego wewnętrzną walkę, ale także wyraża jego dążenie do zachowania tożsamości i marzeń w świecie, który ulega coraz większej mechanizacji i depersonalizacji.

Podsumowując, kreacja Jakuba w "Sklepach cynamonowych" Bruno Schulza jest złożona i wielowymiarowa. Ojciec Jakub to postać, która łączy w sobie elementy autobiograficzne, mityczne oraz symboliczne. Jego niewątpliwa potęga indywidualności, jego marzenia, choć brutalnie stłumione przez rzeczywistość, oraz jego symboliczne działania i przemiana podkreślają głębię i znaczenie tej postaci w kontekście twórczości Schulza. Postać ojca Jakuba jest nie tylko elementem narracji, ale także ważnym komentarzem społecznym, filozoficznym i metaforycznym. Dzięki takiej kreacji, Bruno Schulz stworzył dzieło, które na zawsze pozostanie wyjątkowym i niepowtarzalnym elementem literatury polskiej dwudziestolecia międzywojennego.