„Księgi narodu i pielgrzymstwa polskiego” Adama Mickiewicza jako odwołanie się do budowy i języka Biblii.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.06.2024 o 17:38

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 25.06.2024 o 16:56

„Księgi narodu i pielgrzymstwa polskiego” autorstwa Adama Mickiewicza powstały w wyjątkowo trudnym okresie historii Polski, tuż po upadku Powstania Listopadowego, gdy Polacy zmuszeni byli do emigracji. Utwór ten powstał w Dreźnie, a wydany został w Paryżu w 1832 roku, co zbiegło się z czasem, gdy liczba emigrantów polskich rosła i wymagała moralnego i ideologicznego wsparcia. Mickiewicz chciał za ich pomocą przedstawić swój pogląd na misję dziejową Polski, która miała najpierw przejść przez cierpienie, aby stać się duchowym przewodnikiem dla innych narodów.

Pisząc „Księgi”, Mickiewicz sięgnął po strukturę i język Biblii, co miało niezwykle duże znaczenie zarówno polityczne, jak i moralne. Autor miał na celu nie tylko wsprzeć rodaków na emigracji, ale i ukazać im piękno oraz głębię polskiej historii i kultury, porównując ich los do wydarzeń biblijnych, które były znane i zrozumiałe dla większości ludzi.

Jednym z najważniejszych aspektów „Ksiąg narodu i pielgrzymstwa polskiego” jest ich struktura i styl, które bezpośrednio odwołują się do Biblii. Już samo otwarcie utworu nawiązuje do stylu biblijnego: „Na początku była wiara w jednego Boga i była wolność na świecie”. Takie zapożyczenie składni i motywu otwarcia ma na celu podkreślenie wagi oraz świętości głoszonych przez Mickiewicza idei.

W całym utworze widoczne są archaizacje i inwersje składniowe, które zbliżają tekst do stylu biblijnego. Paralelizm składniowy, charakterystyczny dla Biblii, jest tu wyraźny: Mickiewicz stosuje powtarzalne konstrukcje, które wprowadzają rytm i podniosłość, np. „zaprawdę powiadam wam, pamiętajcie”. Takie zabiegi stylistyczne nadają tekstowi powagę i wskazują na jego dydaktyczny charakter.

Mickiewicz wykorzystuje również przypowieści, co jest kolejnym nawiązaniem do Biblii. Przypowieści, jak ta o chorej matce i lekarzach, pełnią w utworze funkcję moralizatorską. Przypowieść ta ma wskazać na wartość różnych podejść do leczenia Polski – lekarze symbolizują różne podejścia polityczne i filozoficzne. Historia gospodarzy w Anglii i ich trzód również służy za przykład moralnej nauki i ukazuje różne aspekty życia, które mogą być wzorem dla Polaków.

Symbolika i metaforyka „Ksiąg” w dużym stopniu opiera się na motywach biblijnych. Jednym z centralnych motywów jest mesjanizm polski. Mickiewicz przedstawia Polskę jako Mesjasza narodów – cierpiący naród, który poprzez swoje cierpienia ma przynieść wolność i zbawienie innym narodom. Porównanie losów Polski do ukrzyżowania Chrystusa jest wyrazem głębokiej wiary autora w duchową misję narodu polskiego i jego wyjątkowe miejsce w historii.

Innym symbolem jest opis unii polsko-litewskiej jako małżeństwa. To także nawiązanie do biblijnej symboliki, w której małżeństwo często przedstawiane jest jako metafora boskiego przymierza. Polacy na emigracji są ukazani jako trzody śród wilków, co również odnosi się do licznych obrazów z Biblii, gdzie wierni, choć prześladowani, są pod opieką dobrego pasterza. Taki obraz miał na celu zjednoczyć i wzmocnić ducha wśród Polaków na emigracji.

Utwór Mickiewicza charakteryzuje się także tonem moralizatorskim, co jest kolejnym elementem inspirowanym Biblią. Autor bezpośrednio zwraca się do odbiorcy, używając apostrof, co nadaje tekstowi osobisty i zaangażowany charakter. Przykładem może być jedno z wezwań: „Rzekł jeden lekarz: Ja będę leczył podług nauki Hannenmana...”. Mickiewicz w taki sposób poucza swoich współczesnych, wskazując im właściwą drogę.

Mickiewicz także wprowadza kompozycję zdań na wzór Biblii, używając konstrukcji przypominających Nowy Testament. Forma i treść moralizatorskich pouczeń, takich jak „Zasiewajcie więc miłość Ojczyzny i duch poświęcenia się...”, mają prowadzić odbiorców do refleksji nad własnymi postępowaniami i motywacjami. Mickiewicza ton jest stanowczy, a zarazem pełen nadziei i wiary w możliwość odrodzenia Polski.

Reakcje na „Księgi narodu i pielgrzymstwa polskiego” były zróżnicowane. Wśród polskich emigrantów utwór ten spotkał się raczej z chłodnym przyjęciem. Polacy na emigracji nie zawsze zgadzali się z wizją Mickiewicza i jego misją narodu polskiego jako Mesjasza narodów. Z kolei odbiór za granicą był bardziej pozytywny. Utwór tłumaczono na wiele języków europejskich, w tym angielski, niemiecki, francuski i różne języki słowiańskie, dzięki czemu Mickiewicz zyskał większe uznanie i dotarł do szerszej publiczności.

Podsumowując, „Księgi narodu i pielgrzymstwa polskiego” Adama Mickiewicza są mistrzowskim przykładem adaptacji struktury, stylu i symboliki biblijnej. Autor z powodzeniem połączył elementy biblijne z polską historią i kulturą, tworząc dzieło, które miało wspierać Polaków na emigracji i przypominać im o ich wielkiej misji. Mickiewicz poprzez swoją twórczość starał się nieść nadzieję, wiarę i moralne przewodnictwo w trudnych czasach narodowej tragedii.

Z perspektywy współczesnej, „Księgi” mają nieocenioną wartość literacką i historyczną. Stanowią dowód na to, jak silne i trwałe mogą być literackie inspiracje biblijne oraz jak skutecznie mogą one oddziaływać na odbiorców, nawet wiele lat po ich napisaniu. Mickiewicz pokazuje, że formy i idee zaczerpnięte z Biblii mogą być skutecznie wykorzystane do przekazywania ważnych treści patriotycznych i moralnych, a język Biblii pozostaje uniwersalnym narzędziem w literackim wyrażaniu głębokich treści duchowych i ideowych.