Jakie nawiĄzania do dramatu romantycznego moŻna odnaleŹĆ w „weselu”?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.06.2024 o 14:50

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 26.06.2024 o 14:31

Stanisław Wyspiański, wybitny dramatopisarz, poeta i malarz epoki Młodej Polski, jest autorem jednego z najważniejszych dzieł literatury polskiej – "Wesela". Powstanie tego dramatu było bezpośrednio inspirowane rzeczywistym wydarzeniem – ślubem poety Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną, które miało miejsce 20 listopada 1900 roku w Bronowicach. Dramat Wyspiańskiego, łącząc realizm z symboliką i fantastyką, porusza ważne kwestie społeczne i narodowe, co zbliża go do polskiego dramatu romantycznego.

"Wesele" to utwór o charakterze realistyczno-symbolicznym, który przedstawia różnorodne warstwy społeczne tamtego czasu – inteligencję i chłopów – ich wzajemne relacje, nadzieje i frustracje. Dramat ukazuje też historyczne i polityczne spory, odsłaniając w ten sposób bolączki i aspiracje narodu polskiego. Te elementy sprawiają, że "Wesele" można określić także jako dramat społeczny i narodowy.

Analizując dzieło pod kątem nawiązań do romantycznego dramatu, można zauważyć wielość podobieństw w tematyce, konstrukcji, symbolice oraz charakterystyce postaci. Pierwszym istotnym związkiem jest tematyka narodowowyzwoleńcza, która stanowi punkt centralny zarówno dla "Wesela", jak i dla klasycznych dramatów romantycznych, takich jak "Dziady" Adama Mickiewicza czy "Kordian" Juliusza Słowackiego.

W "Weselu" obecna jest tematyka walki o wolność, która przejawia się w nawiązaniach do zmagań narodowych i dyskusji na temat przyszłości Polski. Podobnie, "Dziady" i "Kordian" są bogate w kwestie dotyczące losów narodu polskiego i jego walki o niepodległość. Konfrontacja z przeszłością, widoczna w obecności postaci historycznych i fantastycznych, jest charakterystyczna dla obu typów dramatu. W "Weselu" pojawiają się duchy, takie jak Stańczyk, Jakub Szela czy Wernyhora, które przypominają o ważnych momentach w historii Polski. Takie postacie przypominają fantastyczne postacie z "Dziadów", takie jak Guślarz i duchy przeszłości, oraz z "Kordiana", gdzie spotykamy Anioła Stróża i duchy dawnych czasów.

Konstrukcja "Wesela" również wykazuje cechy charakterystyczne dla dramatu romantycznego. Luźna kompozycja scen, które nie są powiązane w sposób chronologiczny ani przyczynowo-skutkowy, to niemalże tradycja w romantycznych dramatów, takich jak "Dziady", gdzie sceny wydają się niezależne, ale łączą się tematycznie i ideologicznie. Wyspiański także optuje za układem ideowym, który pozwala na swobodniejsze przedstawienie głównych motywów i tematów.

Kolejnym elementem zbliżającym "Wesele" do dramatu romantycznego jest synkretyzm gatunkowy. Wyspiański łączy w swoim dziele elementy różnorodnych gatunków literackich, podobnie jak romantycy. "Wesele" to zarówno satyra obyczajowa, jak i dramat wizyjny, podczas gdy romantyczne dramaty, takie jak "Dziady", przenikają się z elementami epopei, liryki i dramatu.

Realizm i fantastyka to kolejne elementy, które znajdują swoje odbicie zarówno w "Weselu", jak i w dramatyce romantycznej. W "Weselu" realistyczne postacie i zdarzenia, takie jak wzajemne relacje chłopów i inteligencji, współistnieją z fantastycznymi wizjami, których kulminacją jest akt drugi, gdzie pojawiają się postacie symboliczne i nierealne. Te postacie, jak Marysia i Widmo, Dziennikarz i Stańczyk, Poeta i Rycerz, Pan Młody i Hetman oraz Gospodarz i Wernyhora, stanowią nierealne odbicia rzeczywistych bohaterów, symbolizując ich myśli, marzenia i obawy.

W "Weselu" istotne jest także rozróżnienie pomiędzy niescenicznością charakterystyczną dla dramatu romantycznego a scenicznością dramatu Wyspiańskiego. Dramaty romantyczne często charakteryzują się znaczną trudnością w realizacji scenicznej, ze względu na ich bogactwo symboliczne i złożoność słowną. "Wesele" jest jednak dziełem bardziej przystosowanym do wystawienia na scenie, czego dowodem są szczegółowe didaskalia, które dostarczają reżyserom i aktorom licznych wskazówek dotyczących realizacji spektaklu. Wyspiański wzbogaca swoje dzieło o elementy muzyczne, kolorystyczne i świetlne, co ułatwia jego przedstawienie i podnosi walory artystyczne.

Symbolika w "Weselu" jest niezwykle rozbudowana i pełna odniesień do narodowych dążeń i walk. Wyjątkowe znaczenie mają takie symbole jak złoty róg, który symbolizuje początek walk o niepodległość, czapka z pawimi piórami jako symbol prywaty i próżności oraz złota podkowa, nawiązująca do motywu szczęścia. Te symbole są jednocześnie charakterystyczne dla dramaturgii romantycznej, gdzie symbole te były nośnikami głębszych treści i znaczeń.

Podsumowując, "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego to dzieło pełne nawiązań do romantycznego dramatu zarówno w tematyce, konstrukcji, jak i symbolice oraz postaciach. Wyspiański twórczo rozwija narodowe motywy i formy dramatyczne, czerpiąc inspirację z romantyzmu, ale jednocześnie wprowadzając nowe elementy, które czynią jego dzieło wyjątkowym. "Wesele" zyskało miejsce w dziejach literatury polskiej jako jedno z najważniejszych i najbardziej przełomowych dzieł, które inspirowało i nadal inspiruje kolejne pokolenia twórców. Jego trwałość i aktualność świadczą o niezwykłej umiejętności Wyspiańskiego w syntezie realizmu i symbolizmu, a także w tworzeniu barwnych postaci i scenerii, które przemawiają do wyobraźni odbiorców. W ten sposób "Wesele" stanowi wyjątkowy przykład doskonałej kontynuacji i rozwinięcia tradycji dramatycznej romantyzmu, jednocześnie wpisując się głęboko w historię narodowej literatury.