Młodopolski obraz artysty – za i przeciw.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.06.2024 o 19:45
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 28.06.2024 o 18:59
Streszczenie:
Młoda Polska to czas burzliwy, naznaczony dekadentyzmem i pesymizmem, ale też wielkimi wzlotami artystycznymi. Obraz artysty jako wyobcowanego geniusza spotykał się z krytyką społeczną, ale też wpłynął na rozwój sztuki i refleksje o roli artysty. ?
Młodopolski obraz artysty – za i przeciw
Młoda Polska, epoka literacka przełomu XIX i XX wieku, była czasem wielkich zmian społeczno-kulturowych w Polsce. To okres niezwykle burzliwy, naznaczony dekadentyzmem, pesymizmem, ale również wielkimi wzlotami w sztuce i literaturze. Artysta Młodej Polski często był postrzegany jako jednostka wybitna, która z jednej strony stanowiła awangardę intelektualną, a z drugiej – była mocno odrzucona przez społeczeństwo. Ideologia młodopolskich twórców była zakotwiczona w przekonaniu o wyjątkowości jednostki twórczej oraz konieczności odcięcia się od mas, co tworzyło pewnego rodzaju kulturę kontrastu i konfliktu.Artysta w Młodej Polsce jawił się jako niezrozumiany, odrzucony geniusz, który z jednej strony dążył do autentycznego wyrazu swojej twórczości, z drugiej – często oskarżany był o pozę i nadmierne epatowanie własną wyjątkowością. Prześledźmy ten obraz artysty, analizując zarówno argumenty wspierające taki etos, jak i te, które go krytykują.
Kreacja etosu wyobcowanego artysty
Jednym z najbardziej charakterystycznych symboli dla rozumienia artysty Młodej Polski jest obraz "Filistrzy" Edwarda Okunia. Przedstawia on artystę otoczonego przez filistrów – przedstawicieli mieszczaństwa, ignorujących jego obecność i twórczą energię. Artysta jest tu pokazany jako figura tragiczna, odrzucona przez społeczeństwo, które nie jest w stanie zrozumieć jego wewnętrznych przeżyć i artystycznych aspiracji. Jest to poetycki obraz niezrozumienia i wyobcowania, który doskonale oddaje klimat tamtej epoki.Podobny motyw możemy znaleźć w dramacie Stanisława Wyspiańskiego "Wesele", gdzie symbol chocholego tańca stanowi uosobienie uśpienia i martwoty duchowej społeczeństwa polskiego. Artyści, reprezentowani przez postać Poety, są tu ludźmi, którzy próbują przerwać marazm, ale spotykają się z niezrozumieniem i oporem.
Postulat „sztuki dla sztuki”
Młodopolski artysta widział swoje zadanie w tworzeniu sztuki oddzielonej od codziennych trosk i potrzeb, co doskonale ilustruje teoria Stanisława Przybyszewskiego, zawarta w jego dziele "Confiteor". Przybyszewski postrzegał twórczość jako formę obcowania z Absolutem, a artystę jako wybranego kapłana tej sztuki. To podejście prowadziło do skrajnego elitaryzmu i przekonania o wyższości artysty nad innymi członkami społeczeństwa.Wiersze Kazimierza Przerwy-Tetmajera, takie jak „Evviva l'arte” stanowią doskonałe przykłady apoteozy sztuki i twórczości dla samej jej wartości. Przerwa-Tetmajer w swoim poetyckim manifeście głosi wyższość sztuki ponad codzienność, co jeszcze bardziej odsuwa artystę od realiów życia społecznego.
Przykłady artystów zewnętrznych
W kontekście szeroko pojętego wyobcowania warto wspomnieć także o postaciach Arthura Rimbauda i Paula Verlaine'a, przedstawionych w filmie "Całkowite zaćmienie". Rimbaud i Verlaine, dwaj wybitni poeci francuscy, są idealnym przykładem artystów, których wybitna indywidualność i nieprzystosowanie do norm społecznych stały się kluczowymi elementami ich artystycznej tożsamości. Ich życie pełne skandalów i kontrowersji, a jednocześnie wielkiej artystycznej odwagi, jest świadectwem na to, jak daleko może sięgać wyobcowanie artysty w dążeniu do absolutnej wolności twórczej.Adaptacja artystów do potrzeb społecznych
Jednak nie wszyscy artyści Młodej Polski byli wyobcowani i nieprzystosowani do społeczeństwa. Wojciech Weiss w swoim obrazie "Autoportret z maskami" (1900) pokazuje gotowość do pewnej formy adaptacji. Maska jako symbol może sugerować, że artyści są w stanie przystosować się do różnych ról, jakie im narzuca społeczeństwo. Może to być interpretowane jako przeciwieństwo do radykalnego wyobcowania – artysta niekoniecznie musi być skazany na izolację, może znaleźć sposób na funkcjonowanie w środowisku społecznym.Krytyka młodopolskiej sztuki z perspektywy społecznej
Część krytyki skierowanej w stronę artystów młodopolskich dotyczyła ich braku użyteczności społecznej. Mieszczanie, przedstawieni chociażby przez Okunia, nie byli w stanie zrozumieć twórczości, którą uważali za oderwaną od rzeczywistości. Ich obojętność wobec artystów była wynikiem przekonania, że młodopolska twórczość jest próżna, pełna pesymizmu i dekadencji, a jednocześnie nie wnosi nic praktycznego do życia społecznego. Ten brak pragmatyczności twórczości młodopolskiej często był używany jako argument przeciwko niej.Wzajemne niezrozumienie społeczeństwa i artysty
W "Weselu" Wyspiańskiego pojawia się bardzo znamienna scena rozmowy Poety z Rycerzem Zawiszą Czarnym, w której to Rycerz wyraża swoją dezaprobatę wobec poezji, sugerując jej brak celowości w kontekście społecznym i politycznym. Ta rozmowa jest krytyką młodopolskiej sztuki, która, zdaniem niektórych, była oderwana od rzeczywistych problemów i wyzwań tamtej epoki. Wyobcowanie artystów, wynikające z ich samozwańczej elitarności, prowadziło do jeszcze większego niezrozumienia i do alienacji.Założenia a rzeczywistość
Założenia programowe artystów Młodej Polski, pomimo ich wielkiej aspiracji, często spotykały się z chłodnym przyjęciem przez szerokie kręgi społeczne. Stanisław Wyspiański, choć był świadomy tych krytycznych reakcji, zdawał się akceptować pewne kompromisy. Jego sztuka, mimo że głęboka i wieloznaczna, zawierała elementy, które miały przemawiać do większej publiczności. Wyspiański próbował więc balansować między artyzmem a potrzebami społeczeństwa, co świadczyło o bardziej zniuansowanym podejściu do roli artysty w społeczeństwie.Długoterminowe konsekwencje młodopolskich wyborów
Wpływ młodopolskich artystów na późniejsze epoki literackie i postrzeganie roli artysty jest niezaprzeczalny. Artystów Młodej Polski można postrzegać jako prekursorów nowoczesnego zrozumienia indywidualizmu i autentyczności w sztuce. Jednakże ich wyobcowanie i dążenie do izolacji, choć początkowo mogło wydawać się elitarne, w dłuższej perspektywie zmuszało również do przedefiniowania relacji między sztuką a społeczeństwem. Późniejsze pokolenia artystów coraz częściej starały się znaleźć sposób, aby ich twórczość była zarówno autentyczna, jak i użyteczna dla szerszej społeczności.Podsumowanie
Młodopolski artysta, balansując między autentycznym wyrazem a pozą, kreował obraz wyobcowanego geniusza. Z jednej strony, jego twórczość stanowiła niezwykle wartościowy wkład w rozwój kultury, pełen głębokich refleksji i prób dotarcia do absolutu. Z drugiej strony, jego postawa była krytykowana za brak pragmatyczności i elitaryzm.Niezrozumienie i wyobcowanie artysty Młodej Polski miały ogromne znaczenie dla rozwoju sztuki, bowiem inicjowały dyskusje o roli artysty w społeczeństwie oraz o wartości samej sztuki. Problem indywidualizmu i wyobcowania artystów powracał w różnych epokach literackich, co świadczy o jego uniwersalności.
Dalsza analiza i refleksja nad rolą artysty w społeczeństwie jest konieczna, aby lepiej zrozumieć dynamiczne relacje między twórczością a odbiorem społecznym. Pomimo problemów, z jakimi borykali się młodopolscy artyści, ich wkład w kulturę jest nieoceniony i warto do niego sięgać, wciąż poszukując nowych inspiracji i zrozumienia dla współczesnych wyzwań artystycznych.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.06.2024 o 19:45
O nauczycielu: Nauczyciel - Renata K.
Od 11 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym i pokazuję, że skuteczne pisanie to zestaw umiejętności, których można się nauczyć. Przygotowuję do matury i egzaminu ósmoklasisty, łącząc krótkie instrukcje z praktyką. Na lekcjach jest spokojnie, jasno i konkretnie — krok po kroku. Uczniowie cenią uporządkowane materiały i poczucie, że robią realny postęp.
Doskonale napisane wypracowanie, które przedstawia kompleksowy obraz artysty Młodej Polski.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się