Jaki obraz ludzkiej kondycji psychicznej przedstawia wiersz „spleen ii”?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.07.2024 o 9:27

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 4.07.2024 o 9:15

Charles Baudelaire, urodzony w Paryżu w 1821 roku, to jedna z kluczowych postaci w literaturze modernistycznej. Jego twórczość, pełna melancholii, symbolizmu i głębokiej refleksji nad kondycją ludzką, zrewolucjonizowała poezję XIX wieku. Baudelaire był także prekursorem dekadentyzmu, podkreślając w swoich dziełach wewnętrzne rozdarcie współczesnego człowieka. Jego najważniejszy zbiór poetycki "Kwiaty zła" ("Les Fleurs du mal") jest kwintesencją dekadenckiego spojrzenia na świat i ludzką psychikę. Wśród wielu utworów w tym zbiorze, wiersz "Spleen II" (znany także jako "Kiedy niebo nisko i ciężko przygniata duszę") stanowi wyjątkowy egzemplum badający najgłębsze zakamarki ludzkiej kondycji psychicznej.

"Spleen II" to utwór, w którym Baudelaire portretuje doświadczenie psychiczne spleenu — stanu głębokiej nudy, apatii, przygnębienia i duchowego znużenia. Przez pryzmat osobistej doświadczenia spleenu, Baudelaire pokazuje, jak otaczający świat może wpłynąć na psychikę człowieka, prowadząc go do stanów skrajnego wyczerpania emocjonalnego oraz mentalnego. Termin "spleen" wywodzi się z języka angielskiego i w poezji Baudelaire'a zyskał znaczenie metaforyczne dla niezdefiniowanego, ale wszędzie obecnego, depresyjnego stanu psychicznego.

"Spleen" w literaturze Baudelaire'a to nie tylko osobisty stan psychiczny, ale również uniwersalna kondycja, która oddziałuje na każdego człowieka doświadczającego egzystencjalnej monotonii i pustki. Spleen to nuda, apatia, chandra, przygnębienie oraz chroniczne zmęczenie życiem i światem, w którym przyszło nam funkcjonować. W "Spleen II" poeta ukazuje świat przez pryzmat oczu człowieka znużonego, zniechęconego i zmęczonego życiem. Każdy dzień sprawia wrażenie powtarzalnego i bezcelowego, co prowadzi do narastania napięć emocjonalnych i konfliktów wewnętrznych.

Monotonia dnia codziennego, brak większych perspektyw i wszechobecne poczucie bezsensu życia to motywy, które przewijają się przez twórczość Baudelaire'a. W innym jego wierszu, "Obcy" ("L'étranger"), autor przedstawia postać, która jest obojętna na wszelkie związki emocjonalne i materialne, wskazując na bezcelowość i izolację jednostki w świecie. Taka postawa i nastawienie do życia jest ściśle związana ze spleenem, który jest rdzeniem doświadczanych emocji.

Podmiot liryczny "Spleen II" to bohater wiersza uwięziony w pułapce własnych emocji. W utworze zastosowana jest forma liryki bezpośredniej, co potęguje wrażenie intymności i bliskości z czytelnikiem. Pierwsza osoba liczby pojedynczej wprowadza odbiorcę w stan psychiczny bohatera, umożliwiając mu niemal realne współodczuwanie jego lęku, przerażenia, zagubienia i poczucia bezsensowności życia. W cytacie: "Kiedy niebo, jak ciężka z ołowiu pokrywa / Spoczywa na mym ducha wzdychającym znoju", Baudelaire ukazuje przygnębienie i melancholię podmiotu lirycznego, który czuje się przytłoczony ciężarem otaczającej go rzeczywistości.

Baudelaire skutecznie wykorzystuje symbolikę i środki stylistyczne, aby oddać stany emocjonalne bohatera. Deszcz, który pojawia się w wierszu, symbolizuje płacz i smutek ("Gdy deszcz robi ze świata olbrzymi kryminał"). Wilgotna ziemia to metafora bólu i smutku, który wnika w samo jądro istnienia ("I nocami się skarżą na swój straszny los"). Czarny sztandar to symbol wszechobecnego lęku, który zatyka każdy prześwit nadziei ("Czarny sztandar zatyka groźny tyran - Lęk").

W kontekście filozoficzno-kulturowym, dekadentyzm, którego był przedstawicielem, stanowił reakcję na koniec XIX wieku i związane z nim głębokie zmiany społeczne, ekonomiczne i kulturalne. Cechą charakterystyczną dekadentyzmu było przekonanie o kryzysie wartości i upadku cywilizacyjno-kulturalnym, co prowadziło do powszechnego pesymizmu i deziluzji. Wpływ filozofii Arthura Schopenhauera, który uważał cierpienie za nieodłączny element ludzkiego istnienia, także jest widoczny w twórczości Baudelaire'a. Schopenhauer twierdził, że potrzeba ciągłego zagłuszania cierpienia poprzez różnorodne działania finalnie nie przynosi ulgi, co doskonale odzwierciedla się w doświadczeniu spleenu.

Struktura wiersza "Spleen II" jest precyzyjnie dopracowana, co widoczne jest w budowie wersów i zastosowaniu mistrzowskich rymów. Rygorystyczna konstrukcja formy poetyckiej, w której rytm i rymy podkreślają pesymistyczną treść utworu, potęguje uczucie duszności i zastoju. Język i styl Baudelaire'a, pełne metafor, personifikacji oraz hiperbolii, tworzą atmosferę przytłoczenia i beznadziejności. Na przykład w cytacie: "Kiedy niebo, jak ciężka z ołowiu pokrywa / Spoczywa na mym ducha wzdychającym znoju", metafora "ołowiu pokrywa" oraz personifikacja ducha wzmacniają obraz przytłoczenia i duszności.

Analizując szczegółowo fragmenty wiersza, można dostrzec mistrzostwo Baudelaire'a w ukazywaniu najgłębszych zakamarków ludzkiej duszy. Przykładowo, cytat: "Gdy ziemia wilgotna jest nasączona smutkiem" obrazuje jak nastroje psychiczne bohatera przenikają do postrzegania świata zewnętrznego. Poeta sugeruje, że człowiek pod wpływem spleenu widzi cały świat przez pryzmat swojej wewnętrznej rozpaczy, tworząc tym samym zamknięty krąg nieszczęścia i cierpienia.

Podsumowując, wiersz "Spleen II" oferuje kompleksowy obraz ludzkiej kondycji psychicznej. Baudelaire pokazuje, jak spleen jako stan chronicznej apatii, nudy i przygnębienia oddziałuje na życie człowieka, prowadząc go do poczucia bezsensu, lęku i wewnętrznego rozdarcia. Kandydat literackiego modernizmu, poprzez swoją wnikliwą analizę ludzkiego umysłu, podkreśla, że spleen jest nieodłącznym elementem współczesnej psychiki. W ten sposób "Spleen II" nie tylko oddaje stan ducha jednostki, ale również ilustruje szerzej rozumiane zmiany społeczne i kulturowe, które dokonały się wraz z nadejściem epoki modernizmu.