„Świat jest teatrem aktorami ludzie” A kto jest scenarzystą? – rozważ problem odwołując się do wybranych przez siebie tekstów literackich.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.07.2024 o 16:58
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 4.07.2024 o 16:13
Streszczenie:
Życie może być rozumiane jako teatr z określonym scenariuszem (Szekspir), wolnością decydowania o losie (Brecht) lub kombinacją obu (deizm), co odzwierciedlają postaci literackie.
„Świat jest teatrem aktorami ludzie” A kto jest scenarzystą? – rozważ problem odwołując się do wybranych przez siebie tekstów literackich
---I. Wprowadzenie
Cytat Williama Szekspira "Świat jest teatrem, aktorami ludzie" stanowi doskonały punkt wyjścia do refleksji nad życiem człowieka. Szekspir składa w nim hołd teatralności życia i przewidzianej roli, jaką odgrywają tu jednostki ludzkie. Z drugiej strony, Bertolt Brecht w swoich utworach twierdzi, że "O losie człowieka decyduje człowiek", wskazując na możliwość samodzielnego kształtowania własnego przeznaczenia. Te odmienne perspektywy otwierają dyskusję nad fundamentalnym pytaniem: Czy jesteśmy jedynie aktorami w przygotowanym dla nas scenariuszu życia, czy też sami możemy stać się scenarzystami własnych losów?W niniejszym wypracowaniu postaram się przeanalizować tę kwestię, odwołując się do różnych koncepcji literackich. Przez pryzmat teorii Szekspira, Brechta oraz przedstawicieli egzystencjalizmu i deizmu, spróbujemy zrozumieć, kto pisze scenariusz naszego życia i w jakim stopniu jesteśmy odpowiedzialni za nasze decyzje. Potwierdzeniem tych rozważań będą przykłady literackie z utworów takich jak "Lalka" Bolesława Prusa oraz "Kordian" Juliusza Słowackiego.
II. Koncepcje życia jako teatru i samodzielnego kreowania losu
A. Koncepcja Szekspira
William Szekspir sformułował koncepcję, w której "świat jest sceną, a ludzie aktorami". To stanowisko przewiduje, że życie człowieka jest jak spektakl teatralny, w którym każdy odgrywa swoją rolę bez możliwości próby, czy ponownego jej zagrania. Każdy z nas wchodzi na scenę życia podczas narodzin i opuszcza ją w momencie śmierci.Wejście na scenę to narodziny, a zejście oznacza nieodwracalność śmierci. Szekspir podkreśla, że każde życie toczy się według z góry przewidzianego scenariusza, gdzie nawet dobrze rozegrana rola nie może zmienić całościowego zamysłu dramatu. Ludzkie życie jest tu ukazane jako seria ról, które wypełniamy, niezależnie od tego, czy gramy je dobrze, czy źle.
Dla przykładu, Makbet, bohater dramatu Szekspira o tym samym tytule, w pełni oddaje tę koncepcję. Jego życie jest zaplanowane przez fatum, a jego działania, choć wydają się być niezależnymi decyzjami, w istocie prowadzą go do nieuchronnej katastrofy. Makbet nie może uciec od swego losu, który został już napisany.
B. Koncepcja Brechta
Zupełnie inną perspektywę przedstawia Bertolt Brecht, który uważał, że człowiek sam decyduje o swoim losie. Brecht wierzył, że ludzkie życie jest wynikiem wolnych decyzji i interakcji z innymi ludźmi, a każdy z nas jest odpowiedzialny za swój los.Według Brechta człowiek jest nie tylko aktorem, ale przede wszystkim scenarzystą swojego życia. To nasze decyzje i działania kształtują nasze życie, a rozum i możliwości ludzkie pozwalają na kształtowanie swojego przeznaczenia. Jego koncepcja zakłada pełną odpowiedzialność za to, co nam się przytrafia i co z tym robimy. Przykładem może być postać Matki Courage z dramatu "Matka Courage i jej dzieci". Choć żyje w trudnych czasach wojny, jej wybory i zdeterminowanie ukazują siłę i wolność jednostki w kreowaniu własnego losu.
III. Egzystencjalizm i rola wyborów w życiu człowieka
A. Albert Camus i egzystencjalizm
Egzystencjaliści, na czele z Albertem Camus, przyjmują, że życie człowieka to nieskończony ciąg wyborów, a każda decyzja w sposób bezpośredni kształtuje jego los. W filozofii egzystencjalnej człowiek jest twórcą własnego życia, a nie biernym aktorem.W "Dżumie" Alberta Camusa postać doktora Rieux stanowi doskonały przykład tego podejścia. Rieux, walcząc z dżumą w Oranie, nie tylko stawia czoła złu, ale również dokonuje nieustannych wyborów, które definiują jego życie i sens istnienia. W obliczu epidemii podejmuje decyzje, które mają na celu ratowanie życia innych, ukazując tym samym wartość ludzkiej determinacji i odporności na los przeznaczenia.
B. Deizm jako „złoty środek”
Deizm, z kolei, oferuje „złoty środek” pomiędzy skrajnymi podejściami Szekspira i Brechta. Według tej teorii, istnieje duchowa siła sprawcza – Bóg lub Absolut – która stworzyła świat, ale nie ingeruje bezpośrednio w ludzkie życie. Deistyczny Bóg ustanawia miejsce i czas, jednak to człowiek decyduje, jak wypełni tę przestrzeń.W ten sposób ludzkie życie jest kombinacją determinacji i wolnej woli. Człowiek ma swobodę kształtowania swojego losu, ale pewne ramy i okoliczności są ustanowione przez wyższą siłę.
IV. Analiza wybranych dzieł literackich
A. „Lalka” Bolesława Prusa
Postać Stanisława Wokulskiego w "Lalce" Bolesława Prusa jest doskonałym przykładem człowieka, który próbuje przejąć kontrolę nad swoim życiem. Jego działania jako pozytywisty i człowieka rozumu wyraźnie ukazują tendencję do samodzielnego kształtowania losu. Jego ambicje i miłość do Izabeli Łęckiej stają się głównymi motywacjami w jego życiu.Decyzje Wokulskiego wpływają na jego życie w sposób znaczący. Jego zaangażowanie w pracę i znaczna determinacja ukazują go jako osobę, która, zgodnie z myślą Brechta, stara się kontrolować swoje przeznaczenie. Jednakże, niektóre wydarzenia, takie jak spotkanie Izabeli, są niezależne od niego i wydają się być determinowane przez los. Tutaj zatem widać wpływ deizmu, gdzie pewne okoliczności są narzucane, ale Wokulski ma swobodę działania w ich ramach.
B. „Kordian” Juliusza Słowackiego
Postać Kordiana z dramatu Juliusza Słowackiego również jest ciekawym przypadkiem do analizy. Kordian zmaga się z wewnętrznym rozdwojeniem i weltschmerz, które prowadzą go do próby samobójczej. Jego późniejsze wybory, takie jak udział w politycznych spiskach, pokazują próbę kształtowania własnego losu.Jednakże, w przypadku Kordiana, często mamy do czynienia z interwencjami siły wyższej w kluczowych momentach. Chociaż jego decyzje pokazują chęć własnego działania, to jednak ostateczne rezultaty wskazują na obecność i wpływ losu. Przykładem może być jego wizja w Mont Blanku, gdzie doświadcza mistycznych przeżyć i interwencji siły wyższej, co prowadzi go do nowych decyzji i działania.
V. Inne przykłady literackie
A. Tomasz Judym
Postać Tomasza Judyma z powieści "Ludzie bezdomni" Stefana Żeromskiego również pokazuje, jak decyzje kształtują życie człowieka. Judym, jako lekarz i społecznik, podejmuje liczne decyzje, które wpływają na jego życie i losy innych.Jego wybory, choć prowadzą go do osobistych wyrzeczeń, mają na celu poprawienie warunków życia najbiedniejszych. Tutaj widzimy, że choć miejsce i czas działania Judyma mogą być wyznaczone przez Absolut, to jego własne dążenia i decyzje formułują jego życie.
VI. Podsumowanie
Konfrontując różne podejścia do tematu, możemy zauważyć, że życie człowieka można postrzegać zarówno przez pryzmat teatru z określonym scenariuszem, jak i przez perspektywę indywidualnych decyzji. Koncepcje Szekspira i Brechta wydają się być dwiema skrajnymi perspektywami, a deizm znajduje się gdzieś pośrodku, łącząc oba podejścia.Przy analizie literackiej, zarówno Stanisław Wokulski z "Lalki" Prusa, jak i Kordian z dramatu Słowackiego ukazują, że życie jest kombinacją wolnej woli i narzuconych okoliczności. Każdy człowiek ma możliwość kształtowania swego losu w ramach pewnych granic wyznaczonych przez los lub siłę wyższą.
Wnioskiem końcowym może być uznanie, że życie człowieka to współtworzenie scenariusza przez jednostkę i Siłę Wyższą. Decyzje, które podejmujemy, mają ogromne znaczenie, ale pewne okoliczności mogą być narzucone i nie do końca zależne od nas. Bez względu na istniejące wpływy, nasze wybory są kluczowe w kształtowaniu naszego życia. To nasza odpowiedzialność za własny los definiuje nasze doświadczenia i osobistą ścieżkę w teatrze życia.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.07.2024 o 16:58
O nauczycielu: Nauczyciel - Agnieszka R.
Mam 11‑letnie doświadczenie w pracy w szkole średniej i w przygotowaniu do egzaminów. Uczę, jak czytać teksty ze zrozumieniem, budować argumenty i pisać spójne, logiczne prace pod wymagania matury i egzaminu ósmoklasisty. Na zajęciach łączę ćwiczenia warsztatowe z krótkimi, klarownymi wskazówkami, by każdy wiedział, od czego zacząć i jak kończyć wypowiedź. Uczniowie często mówią, że dzięki temu łatwiej im „usłyszeć własny głos” w tekście i uporządkować myśli.
Wypracowanie jest bardzo dogłębne i starannie przemyślane.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się