„Nie bez powabów jest ten straszny świat, / nie bez poranków, / dla których warto się zbudzić” (Wisława Szymborska). Utwory literackie głoszące pochwałę życia i zachęcające do naprawy świata na przestrzeni epok
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 5.07.2024 o 8:32
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 5.07.2024 o 7:42
Streszczenie:
Literatura odwiecznie pełni rolę nośnika nadziei i zachęty do naprawy świata. Z różnych epok pochwała życia i optymizm inspirują do czerpania radości z drobnych chwil i działania na rzecz lepszego jutra. ??
Wisława Szymborska, w jednym ze swoich wierszy, zauważyła, że nawet w strasznym świecie nie brakuje piękna i chwil, które skłaniają nas do radości życia: „Nie bez powabów jest ten straszny świat, / nie bez poranków, / dla których warto się zbudzić”. To stwierdzenie skłania nas do zastanowienia nad rolą literatury, która od zawsze pełniła funkcję nośnika nadziei, pocieszenia i zachęty do naprawy świata. W czasach współczesnych, kiedy świat pełen jest wyzwań i trudności, literatura może być drobnym światełkiem w ciemności, które prowadzi nas ku lepszemu jutro.
Filozofia od wieków stara się odpowiedzieć na pytania dotyczące sensu życia i istoty ludzkiej egzystencji. Literatura, jako jedna z form ekspresji ludzkiej myśli, również przyczynia się do tego poszukiwania. Od starożytności po współczesność, utwory literackie nie tylko przedstawiały rzeczywistość, ale także oferowały wizje lepszego świata, wzywając do optymizmu i działania.
Celem tego wypracowania jest analiza literacka wybranych dzieł z różnych epok, które głoszą pochwałę życia i zachęcają do naprawy świata. Przyjrzymy się, jak w różnych okresach historycznych literaci odnajdywali piękno w codziennym życiu i jak inspirowali swoich czytelników do pozytywnych działań.
Rozwinięcie
1. Starożytność
W starożytności dominowały dwie główne szkoły filozoficzne: epikureizm i stoicyzm. Epikureizm, reprezentowany przez Horacego, głosił, że przyjemność jest najwyższym dobrem, do którego dąży człowiek. Znane hasło „carpe diem” (chwytaj dzień) wywodzi się właśnie z tego nurtu. Horacy w swoich utworach często podkreślał, że warto cieszyć się życiem i doceniać małe radości. W wierszu „O co poeta prosi Apollina” Horacy pisze o umiłowaniu prostoty i „złotego środka”, co jest szczególnym nakazem epikurowców do cieszenia się chwilą i zachowania harmonii.Z kolei stoicyzm, reprezentowany przez Senekę, stawiał cnotę i zgodność z naturą jako najwyższe wartości. Seneka w „O życiu szczęśliwym” zachęcał do poszukiwania trwałych wartości, do życia zgodnego z naturalnymi prawami, co pozwala utrzymać spokój ducha niezależnie od zewnętrznych trudności. W ten sposób starożytni filozofowie pomagali ludziom znaleźć sens w codziennym życiu, pokazując, że poprzez odpowiednie myślenie i działanie można osiągnąć szczęście.
2. Średniowiecze
Średniowiecze było okresem, w którym filozofia i religia były ze sobą ściśle powiązane. Dwa główne nurty to tomizm i franciszkanizm. Tomizm, rozwijany przez Tomasza z Akwinu, głosił, że świat jest uporządkowany i hierarchiczny, zgodny z boskim planem. Z kolei św. Franciszek z Asyżu, założyciel zakonu franciszkańskiego, podkreślał miłość do Boga i Jego stworzeń.„Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu” to zbiór opowieści ukazujących życie świętego i jego uczniów, pełnych cudów, miłości do przyrody i afirmacji życia. Ta literatura, opisując skromność i pokorę, podkreślała piękno świata stworzonego przez Boga i zachęcała do świadomego życia w miłości do bliźniego. Z kolei „O poprawie Rzeczypospolitej” Andrzeja Frycza-Modrzewskiego było dziełem krytycznym wobec wad społecznych, jednocześnie postulatów reform, co wskazuje na potrzebę naprawy świata dla osiągnięcia szczęścia.
3. Renesans
Renesans, będący okresem odrodzenia antycznych wartości, wprowadził antropocentryzm – przekonanie o centralnej roli człowieka we wszechświecie. Mikołaj Rej w „Krótka rozprawa między Panem, Wójtem a Plebanem” i „Żywot człowieka poczciwego” wyrażał pochwałę prostego, uczciwego życia, promując wartości rodzinne, uczciwą pracę i harmonijne współżycie. Zanurzenie w codziennych obowiązkach, zgodnych z naturą, według Reja, jest źródłem prawdziwego szczęścia.Jan Kochanowski w swoich „Pieśniach” i „Fraszkach” wyraża refleksje nad życiem, pochwałę codziennych radości i cieszenia się chwilą. W „Pieśni IX” z „Ksiąg pierwszych” podkreślał, że warto cieszyć się każdą chwilą życia, każdy dzień jest darem. Renesansowa literatura zatem nawiązywała do optymizmu starożytności, podkreślając wartość i godność ludzkiego życia.
4. Oświecenie
Oświecenie przyniosło nacisk na racjonalizm i wiarę w możliwość naprawy świata poprzez edukację i moralność. Ignacy Krasicki, w swoich utworach takich jak „Żona modna” czy „Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki”, za pomocą satyry ukazywał wady społeczeństwa, jednocześnie wskazując na potrzebę reform i edukacji.Julian Ursyn Niemcewicz w „Powrocie posła” portretował ówczesne czasy, nawołując do rozsądku i pracy nad sobą. Dzieła te były narzędziem reform społecznych, promując racjonalne myślenie, edukację i dążenie do poprawy życia jednostki i społeczeństwa.
5. Romantyzm
W okresie romantyzmu literatura afirmowała życie przez pryzmat emocji, patriotyzmu i miłości do ojczyzny. Adam Mickiewicz w „Odzie do młodości” nawoływał do jedności i poszanowania tradycji, podkreślając entuzjazm młodości i wiarę w lepszą przyszłość. W „Panu Tadeuszu” nie tylko opisywał piękno polskiej przyrody, ale również wzywał do odnowy i jedności narodowej.Te dzieła, pełne emocji i patriotyzmu, ukazywały, że życie ma sens, a miłość do ojczyzny i wspólnoty może być źródłem radości i dumy.
6. Pozytywizm
Pozytywizm przyniósł ze sobą wiarę w naukę, pracę organiczną i pracę u podstaw jako środki naprawy społeczeństwa. Eliza Orzeszkowa w „Nad Niemnem” opisywała kontakt z przyrodą i znaczenie pracy, wskazując na harmonię między człowiekiem a naturą. Henryk Sienkiewicz w „Trylogii” ukazywał wzory patriotyzmu i poświęcenia, jednocześnie promując idee pracy organicznej i podnoszenia standardów życia najuboższych warstw społeczeństwa.Pozytywistyczny optymizm przejawiał się w literaturze, która poprzez ukazywanie wartości pracy, nauki i patriotyzmu, zachęcała do działania na rzecz poprawy jakości życia jednostki i społeczeństwa.
7. Młoda Polska
W okresie Młodej Polski, obok nastrojów dekadenckich, pojawiły się również utwory promujące optymistyczne wartości. Leopold Staff w „Kowalu” i „Przedśpiewie” wychwalał determinację i wolę życia, przedstawiając człowieka jako kowala własnego losu, który poprzez ciężką pracę i charakter może osiągnąć szczęście. Bolesław Leśmian w zbiorze „Zmory wiosenne” opisywał radość życia i przyrody, uwydatniając zmysłowe doznania i piękno otaczającego świata.Literatura tego okresu, mimo ogólnych nastrojów pesymizmu, była antidotum na dekadentyzm, promując wiarę w moc człowieka i natury.
Zakończenie
Różnorodność podejść do pochwały życia i zachęty do naprawy świata na przestrzeni epok świadczy o uniwersalności tych tematów. Od starożytności po współczesność, literatura pełniła i pełni rolę przewodnika, który wskazuje, że mimo trudności, życie jest pełne piękna i wartościowych chwil, dla których warto się obudzić.Za Szymborską, można stwierdzić, że życie, mimo swoich zagadek i wyzwań, pełne jest momentów pięknych i cennych. Literatura, ukazując te momenty, kształtuje nasze postawy życiowe, ucząc optymizmu, radości i odpowiedzialności za naprawę świata. W bogactwie literatury możemy odnaleźć wskazówki, jak cieszyć się życiem i dążyć do jego poprawy dla siebie i dla innych.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 5.07.2024 o 8:32
O nauczycielu: Nauczyciel - Jan S.
Od 8 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym, kładąc nacisk na zrozumienie tekstu i świadome pisanie. Przygotowuję do matury i egzaminu ósmoklasisty. Na zajęciach panuje przyjazna, zdyscyplinowana atmosfera — pracujemy metodycznie, ale bez zbędnego stresu. Moi uczniowie chwalą konkretne feedbacki i materiały, które pozwalają szybko poprawić błędy.
Doskonałe wypracowanie! Analiza literacka poszczególnych epok jest bardzo trafna i precyzyjna.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się