Biorąc pod uwagę teksty literackie spoza kanonu lektur udowodnij, iż wątki natury egzystencjalnej stanowią integralną część sposobu patrzenia na świat w różnych epokach.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 5.07.2024 o 10:42
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 5.07.2024 o 10:08
Streszczenie:
Egzystencjalizm to filozofia, która odsłania ludzką egzystencję. Literatura różnych epok, od antyku po współczesność, refleksjonuje nad niepewnością, samotnością i poszukiwaniem sensu, stanowiąc integralną część ludzkiego bytu. ??
Definicja egzystencjalizmu
Egzystencjalizm jest ruchem filozoficznym, który rozwinął się na początku XX wieku. Jego głównymi przedstawicielami byli filozofowie tacy jak Martin Heidegger, Jean-Paul Sartre czy Albert Camus. W swojej książce "Bycie i czas" Heidegger podkreślał, że fundamentalnym problemem filozofii jest pytanie o "bycie", co prowadzi do refleksji nad ludzką egzystencją. Egzystencjalizm składa się z wielu wątków, które razem tworzą pełniejszy obraz ludzkiego doświadczenia.Główne założenia egzystencjalizmu
Najbardziej charakterystycznym aspektem egzystencjalizmu jest przekonanie, że egzystencja wyprzedza esencję. Oznacza to, że człowiek najpierw istnieje, a dopiero później definiuje siebie poprzez swoje działania. Innymi słowy, nie ma gotowego "wzoru" człowieczeństwa; każdy człowiek sam tworzy siebie poprzez swoje wybory. Innym kluczowym elementem jest koncepcja wolności — człowiek jest wolny, ale ta wolność jest często źródłem trwogi i samotności, zwłaszcza w świecie, który nie posiada absolutnych, obiektywnych wartości takich jak Bóg, społeczeństwo czy ideologie.Cel pracy
Celem niniejszej pracy jest udowodnienie, że wątki egzystencjalne były obecne w literaturze różnych epok, nawet zanim egzystencjalizm został sformułowany jako filozofia. Analiza utworów literackich spoza kanonu lektur szkolnych pozwoli nam zobaczyć, jak odległe w czasie dzieła niosły w sobie refleksje nad kondycją ludzką, samotnością, niepewnością i poszukiwaniem sensu.Starożytność
"Los" Simonidesa
Simonides z Keos był jednym z najwybitniejszych greckich poetów epoki klasycznej. W jego wierszu "Los" można zauważyć egzystencjalne motywy, które pojawiają się w późniejszych epokach. Wiersz ten zawiera m.in. cytat: "Nie mów nigdy, człowiecze, co przyniesie ci jutro...". Analiza tego utworu wskazuje na silne poczucie niepewności przyszłości i losowe, nieprzewidywalne zdarzenia, które wpływają na życie człowieka. Interpretacja prowadzi do wniosku, że życie jest sumą nieprzewidywalnych zdarzeń, a człowiek nie ma kontroli nad swoją przyszłością."Metamorfozy" Owidiusza
Owidiusz w swoim epickim dziele "Metamorfozy" opisuje mit czterech wieków ludzkości: złotego, srebrnego, brązowego i żelaznego. Cytat "wszystkie zbrodnie, skłonności do złego wdarły się weń zuchwale..." ukazuje, że z biegiem czasu ludzkość moralnie degraduje. Analiza tego tekstu prowadzi do pesymistycznego spojrzenia na człowieka jako istotę z natury skłonną do zła i zepsucia. Jest to jedno z pierwszych literackich świadectw egzystencjalnego niepokoju i odniesienia do moralnej kruchości ludzkiej natury, które można interpretować jako wpływające na egzystencjalne postrzeganie bytu.Średniowiecze
Motywy "memento mori" i "danse macabre"
Średniowieczna literatura obfitowała w motywy związane z nieuchronnością śmierci. Przykładem może być utwór "Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią". Jest to dialog, w którym Śmierć przypomina o kruchości ludzkiego życia i nieuchronności końca. Idea memento mori, czyli pamiętaj o śmierci, stanowi trzon egzystencjalnych niepokojów średniowiecznego człowieka. Śmierć jest tu postrzegana jako nieunikniona rzeczywistość, która nie ominie nikogo, niezależnie od stanu społecznego czy majątkowego. Konfrontacja z tym nieodwracalnym faktem wzbudzała w ludziach refleksje nad sensem życia, jego ulotnością oraz nad tym, co jest prawdziwie ważne.Renesans
Jan Kochanowski
Renesansowy poeta Jan Kochanowski w swoich "Fraszkach" podejmuje tematykę krótkości i przemijania życia ludzkiego. W utworze "O żywocie ludzkim" pisze: "Fraszki to wszystko, cokolwiek myślimy...". Analiza tego cytatu ukazuje niepewność i trwogę egzystencjalną, związaną z ulotnością egzystencji. W kontekście renesansowej fascynacji antykiem i człowiekiem jako centrum zainteresowania, Kochanowski podkreśla, że ludzkie działania mogą być nieznaczące w skali wszechświata.Cykl "Trenów"
W cyklu "Trenów" Kochanowski wyraża głębokie zwątpienie w sens i sprawiedliwość boską po śmierci swojej ukochanej córki Urszuli. W "Trenie XI" pisze: "Fraszka cnota - powiedział Brutus porażony...". Analiza tego cytatu ukazuje egzystencjalną samotność, zwątpienie i ból podmiotu lirycznego. W obliczu straty i cierpienia, człowiek doświadcza egzystencjalnej nicości, podważającej sens jego dotychczasowych przekonań i wartości.Barok
Daniel Naborowski
Daniel Naborowski w wierszu "Krótkość żywota" skupia się na ulotności i kruchości ludzkiego życia. Cytat "Dźwięk, cień, dym, wiatr, błysk, głos, punkt - żywot ludzki słynie" dobrze oddaje barokowe poczucie przemijania. Analiza tego utworu ukazuje, jak ważna była dla barokowego człowieka refleksja nad kruchością istnienia i nieuchronnością śmierci. To poczucie przemijania czasu jest kluczowym elementem egzystencjalizmu, który w okresie baroku znalazł szczególnie mocne odzwierciedlenie.Romantyzm
Cyprian Kamil Norwid
Cyprian Kamil Norwid w wierszu "Moja piosnka I" wyraża głębokie poczucie cierpienia i egzystencjalnych trudów. Cytat "Źle, źle zawsze i wszędzie, ta nić czarna się przędzie..." ukazuje ciemne strony ludzkiego życia, nieuchronność trudów i przeciwności. Analiza tego utworu pokazuje, że egzystencjalny ból jest nieodłącznym elementem życia, ale Norwid sugeruje również możliwość przezwyciężenia tego bólu z miłością do Boga i ojczyzny. W romantyzmie refleksje nad sensem życia i cierpienia często łączyły się z wyższymi wartościami, co nadawało egzystencjalnym rozterkom dodatkowy, metafizyczny wymiar.Młoda Polska
Kazimierz Przerwa-Tetmajer
Kazimierz Przerwa-Tetmajer w swoich utworach często ukazuje egzystencjalne zwątpienie i poczucie wyalienowania. Cytat "Wstręt mam do wszystkich czynów, drwię z wszelkich zapałów" dobrze oddaje nastrój dekadentyzmu i pesymizmu, charakterystyczny dla końca XIX i początku XX wieku. Analiza tego tekstu ukazuje poczucie bezsensu działań i wartości, co prowadzi do wewnętrznego rozdarcia i egzystencjalnej rozpaczy. Tetmajer przedstawia człowieka jako istotę zagubioną i niezdolną do znalezienia trwałego sensu w działaniach i emocjach.Stanisław Korab-Brzozowski
W wierszu "Próżnia" Stanisław Korab-Brzozowski ukazuje egzystencjalną samotność i niesprawiedliwość losu. Cytat "Pod krzyżem dusza ma cierpiąca..." podkreśla cierpienie i poczucie nicości. Analiza tego wiersza ukazuje głębokie poczucie bezsensu i brak pociechy, które mogą prowadzić do smutnych konkluzji takich jak myśli o śmierci. Przerwa-Tetmajer i Korab-Brzozowski w swoich utworach oddają pełnię egzystencjalnych niepokojów i desperacji, jakie towarzyszyły człowiekowi na przełomie wieków.Dwudziesty Wiek
Franz Kafka
Franz Kafka w swojej powieści "Proces" ukazuje absurdalność ludzkiego życia i bezsensowne mechanizmy władzy. Bohater powieści, Józef K., zostaje niesprawiedliwie oskarżony i poddany procesowi, którego przyczyny nie zna. Cytat "... on nic złego nie zrobił..." pokazuje, że absurd i brak logiki mogą determinować ludzkie życie. Analiza "Procesu" ujawnia głębokie poczucie bezradności wobec niezrozumiałych i niekontrolowanych sił. Kafka poprzez swoje dzieło ukazuje, jak egzystencjalne absurdy i wewnętrzne niepokoje kształtują postrzeganie rzeczywistości przez człowieka.Tadeusz Różewicz
Tadeusz Różewicz w wierszu "Życie snem krótkim" podkreśla absurdalność wartości po wojennych przeżyciach. Cytat "To są nazwy puste i jednoznaczne" oddaje poczucie pustki i braku sensu w świecie, w którym dawniej wyznawane wartości okazały się nietrwałe i złudne. Analiza tego utworu ukazuje, że egzystencjalna rozterka i poczucie osamotnienia w obliczu utraty sensu stały się istotnymi tematami w literaturze XX wieku. Różewicz odzwierciedla pesymistyczne spojrzenie na ludzkie życie, które jest krótkie, pełne przeciwności i pozbawione głębszego sensu.Podsumowanie
Synteza wniosków
Analiza literatury różnych epok ukazuje, że egzystencjalne niepokoje są nieodłącznym elementem ludzkiego sposobu myślenia i postrzegania rzeczywistości. Niezależnie od epoki, autorzy literatury ukazywali te same fundamentalne wątki: niepewność, samotność, nicość, przemijanie i poszukiwanie sensu.Wnioski końcowe
Z powyższej analizy wynika, że wątki egzystencjalne są integralną częścią sposobu patrzenia na świat w różnych epokach. Literatura, niezależnie od okresu, jawi się jako bogate medium, w którym odzwierciedlane są ludzkie egzystencjalne troski i refleksje. Autorzy takich dzieł, jak utwory Simonidesa, Owidiusza, Kochanowskiego, Norwida, Tetmajera, Kafki i Różewicza, w swoich dziełach prezentują głębokie i uniwersalne pytania o naturę bytu, które są wciąż aktualne.Bibliografia
1. Martin Heidegger, "Bycie i czas". 2. Simonides z Keos, "Los". 3. Owidiusz, "Metamorfozy". 4. "Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią". 5. Jan Kochanowski, "Fraszki" i "Treny". 6. Daniel Naborowski, "Krótkość żywota". 7. Cyprian Kamil Norwid, "Moja piosnka I". 8. Kazimierz Przerwa-Tetmajer, utwory. 9. Stanisław Korab-Brzozowski, "Próżnia". 10. Franz Kafka, "Proces". 11. Tadeusz Różewicz, "Życie snem krótkim".Przypisy odsyłające do cytowanych fragmentów: [1] Martin Heidegger, "Bycie i czas". [2] Simonides z Keos, "Los". [3] Owidiusz, "Metamorfozy". [4] "Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią". [5] Jan Kochanowski, "Fraszki" i "Treny". [6] Daniel Naborowski, "Krótkość żywota". [7] Cyprian Kamil Norwid, "Moja piosnka I". [8] Kazimierz Przerwa-Tetmajer, utwory. [9] Stanisław Korab-Brzozowski, "Próżnia". [10] Franz Kafka, "Proces". [11] Tadeusz Różewicz, "Życie snem krótkim".
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 5.07.2024 o 10:42
O nauczycielu: Nauczyciel - Jan S.
Od 8 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym, kładąc nacisk na zrozumienie tekstu i świadome pisanie. Przygotowuję do matury i egzaminu ósmoklasisty. Na zajęciach panuje przyjazna, zdyscyplinowana atmosfera — pracujemy metodycznie, ale bez zbędnego stresu. Moi uczniowie chwalą konkretne feedbacki i materiały, które pozwalają szybko poprawić błędy.
Wypracowanie jest doskonale przemyślane i szczegółowe.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się