Omów postawę romantyka na podstawie wybranych utworów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.07.2024 o 17:38

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 6.07.2024 o 16:55

Romantyzm, jako epoka literacka, zapoczątkowany został w Polsce w roku 1822. Kluczowym momentem stało się wydanie "Ballad i romansów" Adama Mickiewicza. Polska, będąca pod zaborami Rosji, Prus i Austrii, potrzebowała nowych form wyrazu artystycznego i społecznego, aby walczyć o tożsamość narodową i niepodległość. Wybuchowe i niecierpliwe dążenie do wolności przeniknęło do literatury, którymi nowy ruch literacki zaczął ożywiać swoimi wzniosłymi ideałami i emocjami. W tym czasie, literatura romantyczna nie była tylko estetycznym zjawiskiem, ale także głęboko powiązana była z ruchem niepodległościowym, odwoływała się do przeszłości kraju, do zrywów narodowych takich jak Powstanie Listopadowe (1830), Powstanie Krakowskie (1846) czy Powstanie Styczniowe (1863).

Jednym z istotnych aspektów postawy romantyka była emigracja i troska o ojczyznę. Po nieudanych powstaniach wielu artystów i patriotów musiało uchodzić z kraju. Zjawisko to określane jest mianem Wielkiej Emigracji. Klęska Powstania Listopadowego spowodowała, że wielu pisarzy i działaczy politycznych, obawiając się represji, udało się na emigrację. Kluczowym miejscem, które stało się schronieniem dla romantyków, była Francja. W Paryżu schronili się m.in. Adam Mickiewicz, Ksawery Bronikowski, Joachim Lelewel oraz Julian Ursyn Niemcewicz. Przebywając we Francji, romantycy nie zapominali jednak o swojej ojczyźnie, wykorzystywali swoje wygnanie do krzewienia idei niepodległościowych, kontynuując działania polityczne oraz literackie. Świetnym przykładem jest Towarzystwo Filomatów, w którym Mickiewicz odgrywał znaczącą rolę.

Obok przymusowej emigracji, postawa romantyka wiązała się także z dobrowolnym opuszczeniem kraju w celu rozwijania swojej twórczości. Przykładem może być Cyprian Kamil Norwid, który zamieszkał w Paryżu, promieniując swoją twórczością na społeczność polską i europejską. Paryż, będący centrum kultury, stał się dla Norwida miejscem, w którym odnajdywał inspirację, a jednocześnie zmagał się z wyobcowaniem.

Typowy bohater liryczny romantyków jest pełen wewnętrznych konfliktów i tęsknot. W "Sonetach krymskich" Adama Mickiewicza, autor inspiruje się swoją rzeczywistą podróżą na Półwysep Krymski. Przyroda w tych sonetach staje się metaforą losu tułacza, który przemierza świat, czując osamotnienie i wyobcowanie. Postać "Pielgrzyma" to archetyp romantycznego wędrowca poszukującego swego miejsca w świecie, w którym czuje się samotny i niezrozumiany. Kolejnym aspektem typowego bohatera romantycznego jest walka o wolność ojczyzny, często przy użyciu skrytych metod, co przedstawia postać Konrada Wallenroda. Konrad działając podstępem, wstępuje do Zakonu Krzyżackiego, aby zniszczyć go od środka i tym samym przyczynić się do wolności Litwy. To model bohatera narodowego, który działa nie jawnie, ale ukrycie, poświęcając swoje życie dla wyższego celu.

Juliusz Słowacki w swoich dziełach także daje wyraz romantycznym tęsknotom i tęsknym rozmyślaniom o ojczyźnie. W "Hymnie" poeta opisuje swoje rozterki spowodowane wygnaniem, porównując się do pielgrzyma szukającego ukojenia w przyrodzie. Jednak kontemplacja natury nie przynosi mu spokoju, lecz tragiczne uświadomienie sobie przemijania i straty ojczyzny. Zarazem w "Testamencie moim" Słowacki zostawia swoisty testament moralny, przekazując miłość i nadzieję na wolność kraju przyszłym pokoleniom. Jego apel do młodzieży o kontynuację walki o niepodległość brzmi jak głos proroka, który wskazuje drogę do wolności.

Cyprian Kamil Norwid swoją twórczością także eksponuje cechy romantyka. Jego wygnanie, dobrowolne, stało się dla niego źródłem zarówno niekończącego się smutku, jak i inspiracji. W utworze "Moja piosnka II" opisuje trudy życia na obczyźnie oraz refleksje nad losem tułacza. Norwid, mimo niezrozumienia i odrzucenia przez współczesnych mu artystów i społeczeństwo, pozostał wierny swoim ideałom i patriotyzmowi. Jego geniusz literacki został doceniony dopiero po śmierci, a wyobcowanie i samotność, które odczuwał za życia, były jedynie dodatkowym bodźcem do wyrażenia głębi swoich przemyśleń i uczuć.

Adam Mickiewicz i jego epopeja narodowa "Pan Tadeusz" to szczególne świadectwo tęsknoty za ojczyzną. Mickiewicz, będąc na wygnaniu, wyrażał swoje uczucia wobec Polski poprzez prowokującą Inwokację, pełną żalu i tęsknoty za utraconą ojczyzną. Bohater "Pana Tadeusza", Jacek Soplica, od miłości do wyobcowania przeszedł drogę pełną dramatyzmu, aby stać się księdzem Robakiem, narodowym bohaterem, który propagował ideę zrywu niepodległościowego. Soplica symbolizuje typowego romantycznego bohatera, który dla dobra kraju przechodzi przemianę, oddając siebie w imię wyższych celów.

Podsumowując, postawa romantyka w literaturze polskiej łączyła się nierozerwalnie z miłością do ojczyzny i troską o jej losy. Emigracja, zarówno przymusowa, jak i dobrowolna, była integralną częścią egzystencji romantycznych poetów. Bohater romantyczny, jak tułacz i pielgrzym, stawał się symbolem narodowych dążeń do wolności i niepodległości. Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Cyprian Kamil Norwid poprzez swoją twórczość stawali się przewodnikami duchowymi, wskazującymi drogę do niepodległości. Dziedzictwo polskich romantyków jest nieocenione, ponieważ ich utwory nie tylko wzbogaciły literaturę, ale także stanowiły moralne wsparcie dla narodu w dążeniach do wolności. Ich dzieła są nadal czytane i analizowane jako źródło mądrości i patriotyzmu dla kolejnych pokoleń.

Bibliografia: