Dowcip językowy wykorzystywany w tworzeniu napisów występujących na murach w miejscach publicznych

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.07.2024 o 9:02

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 11.07.2024 o 8:09

W dzisiejszych czasach młodzież szeroko praktykuje tworzenie napisów w miejscach publicznych. Graffiti i inne formy napisów stają się częścią miejskiego krajobrazu. Można by je uznać za nowoczesną formę sztuki ulicznej. Przez wielu są one postrzegane jako akt wandalizmu, jednak nie można zapominać, że niosą ze sobą pewne znaczenie w kontekście kulturowym i społecznym. Są odzwierciedleniem nastrojów społecznych, komentarzem do aktualnych wydarzeń czy wyrazem buntu przeciwko normom i autorytetom. Niestety, często dzieje się tak, że znaczna część tych napisów to obelgi i wyzwiska, głównie pod adresem osób publicznych, klubów piłkarskich czy rywalizujących ze sobą subkultur. Ich język i przekaz są na ogół mało wyrafinowane, często sprowadzające się do wulgarności i przemocy werbalnej.

Powszechne stereotypowe podejście do napisów na murach wywodzi się właśnie z dominacji tych obelg i wyzwisk. Większość ludzi przegląda te napisy, widząc w nich jedynie dowód na niską kulturę autorów. Przekazy te często są proste, prymitywne i wyzbyte jakiejkolwiek wartości artystycznej czy intelektualnej. Przykłady takie jak „Legia pany” albo inne tego typu hasła są tego codziennym przykładem. Nie wymagają one od odbiorcy żadnej interakcji intelektualnej ani refleksji. Są one raczej krzykiem frustracji, niż czymkolwiek, co mogłoby być uznane za rozbudowaną formę komunikacji językowej.

Jednakże, pośród tego zalewu niskiej jakości przekazów można natknąć się na prawdziwe perełki językowe – humorystyczne i inteligentne napisy. Są one dowodem na to, że nawet w przestrzeni tak często kojarzonej z brakiem kultury, można znaleźć przejawy prawdziwej kreatywności językowej. Te napisy, często bazujące na wyrafinowanych żartach językowych, wnoszą do przestrzeni publicznej nowy wymiar – intelektualny i rozrywkowy zarazem.

Pierwszą kategorią humorystycznych napisów są żarty oparte na zbieżności brzmienia dwóch wyrazów lub dwuznaczności. Mechanizm kalamburu polega na grze słów, która wykorzystuje podobieństwo fonetyczne wyrazów lub ich wieloznaczność. Przykładem takiego dowcipu może być napis „Nie dostaniesz ani kropelki - Ania Kropelka”. Zbieżność dźwiękowa frazy „ani kropelki” z imieniem i nazwiskiem „Ania Kropelka” tworzy zabawny kalambur. Inny przykład to „Białowieska się puszcza”, gdzie geograficzne odniesienie do Puszczy Białowieskiej łączy się z nazwiskiem, a całość zyskuje dwuznaczność „puszczać się”, co wprowadza element humorystyczny. Przykład „Krecik - czołowy działacz podziemia” zestawia postać z popularnej dziecięcej bajki z dwuznacznością słowa „podziemie”. To zabawne zestawienie generuje humor, który docenią zarówno dzieci, jak i dorośli. „Nie bądź żyła, bądź tętnica” wykorzystuje dwuznaczność słowa „żyła”, które może oznaczać dosłownie żyłę lub przenośnie skąpca. Tym samym, kalambur ten staje się wyrazem humorystycznej refleksji nad ludzkim zachowaniem.

Następna kategoria żartów to zestawienia wyrazów wieloznacznych, których niektóre znaczenia wchodzą w relacje synonimii. Mechanizm ten również polega na grze słów, ale tym razem koncentruje się na wykorzystaniu synonimów, które tworzą zabawne zestawienia. Za przykład może posłużyć napis „Lepiej być w kropce niż w martwym punkcie”. W tym przypadku mamy do czynienia z metaforycznym przeniesieniem znaczeń: „być w kropce” oznacza stan niepewności, natomiast „martwy punkt” przechodzi w stan bez wyjścia. Kalambur ten, poprzez zabawę znaczeniami, zwraca uwagę na różnice i podobieństwa sytuacji problematycznych. „Lepiej być bez grosza niż bez pieniędzy” to kolejny przykład humoru wynikającego z kontrastu między dosłownym i przenośnym znaczeniem słów. Ten dowcipny kontrast między groszem a pieniędzmi jako całością prowokuje do refleksji nad relatywizmem wartości materialnych. Napis „Proszę o kontakt. Wtyczka” gra słowami „kontakt” ludzki i elektryczny, co tworzy humorystyczną dwuznaczność. Tego rodzaju napisy pokazują, że wyrafinowane gry słowne również mają swoje miejsce w przestrzeni publicznej.

Trzecia kategoria obejmuje żarty wynikające z zestawienia wyrazów o przeciwstawnym znaczeniu, czyli antonimów. Antonimy w kontekście humoru tworzą sprzeczności, które mogą być zabawne i skłaniające do refleksji. Napis „Masz tylko jedną wadę - nie masz zalet” posiada formalnie składną, ale logicznie absurdalną sprzeczność między „wadą” a „zalety”. To stwierdzenie prowokuje śmiech poprzez swoją paradoksalność. „Ciężko jest lekko żyć” to inny przykład, gdzie sprzeczność „ciężko” i „lekko” wprowadza znaczeniowy paradoks, stanowiący metaforyczne przesłanie o trudach życia.

Kolejna kategoria to parodia i przekształcanie przysłów oraz porzekadeł ludowych i wszelkiego rodzaju haseł. Mechanizm ten polega na twórczym przerabianiu znanych wyrażeń na formy humorystyczne. „Gdzie dwóch się bije, tam dentysta korzysta” to przekształcenie przysłowia „Gdzie dwóch się bije, tam trzeci korzysta” z naciskiem na zawód dentysty, co wprowadza element zaskoczenia i śmiechu. Przysłowie „Kto rano wstaje, ten jest niewyspany” jest humorystycznym przekształceniem tradycyjnego przysłowia „Kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje”, podkreślającym negatywne skutki wczesnego wstawania. Te przekształcenia są nie tylko zabawne, ale często także skłaniają do refleksji nad ich pierwotnym znaczeniem i przekazem.

Ostatnia kategoria to żarty polegające na zastępowaniu części słów cyframi. Ten rodzaj gry słownej często pojawia się w kontekście młodzieżowej subkultury internetowej, gdzie cyfry są używane do tworzenia neologizmów. Przykładem może być „100lec”, który poprzez zastąpienie liter cyframi tworzy nowy wyraz, w którym „100” odczytuje się jako „sto”. Podobnie „3mać się” zastępuje literę „m” cyfrą „3”, co odczytuje się jako „trzymaj się”. Tego rodzaju napisy, mieszając cyfry i litery, tworzą nowe, zabawne formy wyrazu.

Podsumowując, humorystyczne napisy na murach w przestrzeni publicznej stanowią wyraz młodzieżowego ducha i kreatywności. W przeciwieństwie do bardziej prymitywnych i obraźliwych napisów, te inteligentne i zabawne perełki językowe niosą ze sobą wartość kulturową i artystyczną. Mogą wpływać na postrzeganie przestrzeni publicznej, tworząc w niej miejsce na refleksję i humor. Rola humoru w życiu społecznym jest nieoceniona, gdyż może łamać bariery, budować mosty między ludźmi i łagodzić napięcia. Dlatego warto doceniać dowcipne napisy, które potrafią zmienić zwykłe miejsce w oazę śmiechu i intelektualnej przyjemności.

Tego typu napisy mają także większy wpływ kulturowy niż ich mniej wyrafinowane odpowiedniki, ponieważ inspirują do refleksji i dostarczają przyjemnych doświadczeń estetycznych. Pokazują, że przestrzeń publiczna może być miejscem dla twórczości i kreatywności, a humor może stać się skutecznym narzędziem komunikacji społecznej. Warto baczniej się im przyglądać i doceniać ich wartość w naszej codziennej przestrzeni.