Natura człowieka na podstawie wybranych utworów literackich z okresu II wojny światowej
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.07.2024 o 18:33
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 11.07.2024 o 18:16
Streszczenie:
Literatura II wojny światowej, jak 'Medaliony' Z. Nałkowskiej i opowiadania T. Borowskiego, ujawnia różnorodność ludzkich postaw w obliczu ekstremalnych warunków wojennych, od zbrodni po heroizm. Otwiera też pytanie o naturę człowieka i odpowiedzialność za przyszłość. ⚔️?
Znaczenie badania natury człowieka w literaturze jest nieocenione, ponieważ to poprzez literaturę możemy zgłębiać zarówno świat wewnętrzny jednostki, jak i skomplikowane relacje społeczne. Odwieczna debata na temat człowieczeństwa, czy jest powodem do dumy, czy też źródłem zła, staje się szczególnie aktualna w kontekście skrajnych wydarzeń, takich jak wojna. Okres II wojny światowej dostarczył wielu literackich świadectw, które pomagają zrozumieć ludzkie postawy w obliczu ekstremalnych warunków. Dlatego literatura tego okresu jest kluczem do zrozumienia skrajnych przejawów ludzkiej natury.
Rozwinięcie
1. „Medaliony” Zofii Nałkowskiej
Zofia Nałkowska, jako członkini Głównej Komisji Badań Zbrodni Niemieckich, miała dostęp do świadectw i dokumentów, które pozwoliły jej na napisanie „Medalionów”. Jest to zbiór nowel opierających się na autentycznych wydarzeniach z czasu wojny. Każda nowela ukazuje inny aspekt ludzkiego doświadczenia i zachowania w obliczu niespotykanej dotąd brutalności.W noweli „Przy torze kolejowym” Nałkowska przedstawia historię młodej Żydówki, która uciekła z pociągu wiozącego ją do obozu zagłady. Jest ranna, umiera z pragnienia i głodu, ale najważniejsze są reakcje okolicznych mieszkańców. W strachu przed niemieckimi represjami starają się jej unikać, przejawiają bezsilność wobec tragedii na ich oczach. Zdesperowana dziewczyna prosi na końcu o śmierć, co jest aktem desperacji i rozpaczy, wywołanym nie tylko przez bezpośrednie prześladowania, ale także przez obojętność otoczenia.
W „Medalionach” znajduje się również mocny motyw okrucieństwa. Nałkowska opisuje ludzi, którzy stali się sprawcami zbrodni wojennych, starając się odkryć, co kierowało ich działaniami. Często przerzucali odpowiedzialność na totalitarny system, w jakim przyszło im żyć i działać, twierdząc, że działali z rozkazu. Jednak pisarka nie daje łatwej odpowiedzi – wina tkwi zarówno w systemie, jak i w jednostkach, które ten system tworzyły i były jego częścią.
Jednak abniut w „Medalionach” nie jest jednoznacznie ponury. Istnieją też przykłady heroizmu i gotowości do pomocy innym ludziom. Nałkowska ukazuje ludzi, którzy mimo groźby śmierci decydują się pomagać prześladowanym, ryzykując własnym życiem. Jednak takich przykładów jest niestety niewiele, co podkreśla, jak trudne były to czasy i jak silny wpływ miały skrajne warunki wojenne na ludzką psychikę.
Wnioski z „Medalionów” są zdecydowanie wielowymiarowe. Wojna okazała się testem ludzkiej natury, który ujawnił zarówno najgorsze, jak i najlepsze cechy człowieka. Motto "Ludzie ludziom zgotowali ten los" podsumowuje przesłanie Nałkowskiej – odpowiedzialność za zło wojny tkwi zarówno w systemach politycznych, jak i w jednostkowych postawach ludzi.
2. Opowiadania Tadeusza Borowskiego („Pożegnanie z Marią”, „Kamienny świat”)
Tadeusz Borowski, na podstawie własnych doświadczeń jako więzień obozów koncentracyjnych, stworzył literaturę pokazującą brutalną rzeczywistość tych miejsc. Jego opowiadania „Pożegnanie z Marią” oraz „Kamienny świat” prezentują świat, w którym normy moralne zostają zniekształcone przez realia obozowe.Obozowa rzeczywistość, w której Borowski osadza swoje historie, jest pozbawiona jakiejkolwiek ludzkiej godności. Mechanizmy przetrwania w takich warunkach często polegają na całkowitym porzuceniu dawnych norm etycznych i moralnych. Więźniowie muszą niemal natychmiast dostosować się do nowej, nieludzkiej rzeczywistości, by przetrwać. Deformacja psychiki więźniów przez skrajne okoliczności jest jednym z najważniejszych tematów poruszanych przez Borowskiego.
Postać Tadeusza, alter ego autora, jest doskonałym przykładem, jak wojna i obozowe realia wpływają na ludzką psychikę i decyzje moralne. Tadeusz unika konfrontacji, kradnie, wyzyskuje innych, ale jednocześnie to często jedyny sposób, by przeżyć kolejny dzień. Dylematy moralne więźniów, którzy muszą decydować między pomaganiem innym a własnym przetrwaniem, są centralnym punktem tych opowieści.
W opowiadaniach Borowskiego nie brakuje również przykładów heroizmu. Jednym z najbardziej poruszających jest opis kobiety, która biorąc na ręce zmarłe dzieci, ukazuje akt odwagi i poświęcenia dla innych. Tego typu sceny wynikają z głębokiego człowieczeństwa, które mimo skrajnych warunków obozowych, czasami wychodzi na wierzch.
Wnioski z opowiadań Borowskiego są blisko związane z refleksjami Nałkowskiej – wojna ujawnia kontrastujące postawy ludzi. Jeden człowiek jest zdolny do skrajnego egoizmu, inny do nieoczekiwanego heroizmu. Ekstremalne warunki wyciągają na powierzchnię te aspekty natury człowieka, które w normalnych okolicznościach mogłyby być ukryte.
Zakończenie
Wojna, jako próba dla natury człowieka, ujawnia zarówno jego najgorsze, jak i najlepsze cechy. Literatury okresu II wojny światowej, takie jak „Medaliony” Zofii Nałkowskiej i opowiadania Tadeusza Borowskiego, ukazują niezwykłą różnorodność postaw ludzkich w obliczu skrajnych warunków. Z jednej strony widzimy ludzi, którzy stają się zbrodniarzami, uwikłanymi w złożone mechanizmy totalitarnego systemu, z drugiej zaś bohaterów, gotowych poświęcić własne życie, by pomóc innym.Podsumowując, literatura II wojny światowej jest świadectwem skomplikowanej natury człowieka, który może być zarówno zbrodniarzem, jak i bohaterem. Często zależy to od okoliczności, w jakich się znajduje. W kontekście refleksji historycznej i filozoficznej pozostaje otwartym pytanie o naturę człowieka – co możemy zrobić, aby w przyszłości unikać podobnych tragicznych błędów? Literatura daje nam narzędzia do zrozumienia tych skomplikowanych zagadnień i przypomina o odpowiedzialności każdej jednostki za kształtowanie przyszłości.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.07.2024 o 18:33
O nauczycielu: Nauczyciel - Krzysztof R.
Od 10 lat pracuję w szkole średniej i przygotowuję uczniów do matury, a młodszych — do egzaminu ósmoklasisty. Skupiam się na praktycznych umiejętnościach: analizie polecenia, budowaniu planu i logicznej argumentacji. Na moich lekcjach panuje spokój i konkret — krok po kroku pokazuję, jak przejść od pomysłu do gotowego tekstu. Uczniowie cenią rzeczowe wskazówki, przykłady i powtarzalne schematy pracy, które dają przewidywalne efekty.
Wypracowanie jest bardzo szczegółowe, głęboko analizuje znaczenie literatury okresu II wojny światowej w kontekście badania natury człowieka.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się