"Człowiek jest zdumiewający, ale arcydziełem nie jest". Rozważania o złożoności ludzkiej natury na podstawie dowolnie wybranych utworów.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.06.2024 o 15:59
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 17.06.2024 o 15:19
Streszczenie:
Analiza ludzkiej natury w literaturze i filozofii ukazuje złożoność człowieczeństwa pełnego paradoksów. Człowiek to istota zdumiewająca, ale nie arcydzieło. ?
Tytuł: "Człowiek jest zdumiewający, ale arcydziełem nie jest". Rozważania o złożoności ludzkiej natury na podstawie literatury i filozofii.
Kwestia ludzkiej natury od wieków stanowi jeden z głównych tematów literatury, filozofii, socjologii, psychologii, religii oraz metafizyki. Autorzy, myśliciele i filozofowie starają się uchwycić istotę człowieczeństwa, analizując jego skomplikowaną i wielowymiarową naturę. Człowiek jest złożoną istotą, której nie da się w pełni zrozumieć ani przewidzieć. To otwiera przestrzeń do wielu interpretacji, stając się tym samym fascynującym, ale i zagadkowym przedmiotem badań. Choć człowiek posiada niezaprzeczalnie zdumiewające aspekty swojej natury — od zdolności twórczych po głębokie uczucia — to nie jest bytem idealnym.
Człowiek jest zdumiewający swoją zdolnością do miłości, odwagi, logiki i tworzenia, ale również irracjonalnością, nienawiścią i skłonnością do destrukcji. Analiza jego natury pokazuje, że ludzkość jest pełna paradoksów i sprzeczności.
Rozwinięcie
Filozofia starożytna o człowieku
Już w starożytności filozofowie starali się wszechstronnie zrozumieć człowieka. Protagoras z Abdery słynął z sformułowania "Człowiek miarą wszechrzeczy". Ta myśl wyraża relatywistyczną koncepcję, według której prawda zależy od jednostki, czyniąc człowieka centrum interpretacji świata.Platon widział w człowieku byt, który w naturalnym stanie jest słabszy od zwierząt pod względem przetrwania, jednak wyposażony w rozum, co daje mu przewagę. To dzięki niemu może rozważać idee dobra i piękna oraz dążyć do nieśmiertelnej wiedzy.
Z kolei Sokrates, będący prekursorem etyki, twierdził, że człowiek powinien dążyć do dobra, a poznanie samego siebie jest kluczem do prawdziwego szczęścia. Ta koncepcja zakłada wewnętrzną sprzeczność człowieka: z jednej strony dążenie do ideału, z drugiej — uwikłanie w moralne dylematy.
Średniowieczne poglądy na człowieka
W średniowieczu, Kohelet (Ekklesiastes) w swojej księdze Starego Testamentu podkreślał motyw marności, przedstawiając człowieka jako byt przemijalny wobec wieczności. Człowiek, choć istotą złożoną i zdumiewającą, jest tylko ziarnkiem piasku w ogromie bytu.Św. Augustyn z Hippony w swoich rozważaniach przedstawia dualizm światów materialnego i ideowego. Według niego, człowiek osiąga najwyższą formę egzystencji, kontemplując Boga. Jednocześnie to uwikłanie w dobra materialne pokazuje mikrokosmos ludzkiej złożoności i daleko od doskonałości.
Renesansowe podejście do człowieka
W renesansie, Giovanni Pico della Mirandola w swoim traktacie "O godności człowieka" podkreślał indywidualizm i możliwość kształtowania swojego losu. Jego słowa "Każdy jest kowalem swego losu" sugerują, że człowiek ma potencjał do samodoskonalenia, ale jednocześnie nie jest wolny od błędów i upadków.Giordano Bruno z kolei, łącząc metafizykę z nauką, mówił o nieskończoności wszechświata, wskazując, że człowiek jest jednym z jego elementów, nie wywyższając go ani nie poniżając. Takie podejście akcentuje ludzką skłonność do dążenia do wiedzy, lecz również do irracjonalnych działań.
Nowożytne filozofie człowieka
René Descartes, nowożytny filozof, w swoim słynnym twierdzeniu "Cogito ergo sum" („Myślę, więc jestem”) odnajduje fundament człowieczeństwa w zdolności do myślenia. To odróżnia człowieka od zwierząt, lecz jednocześnie wskazuje na jego rozdarcie między rozumem a uczuciami, logiką a emocjonalnością.Ukazanie złożoności ludzkiej natury w literaturze
Literatura również obfituje w przykłady analizujące złożoność ludzkiej natury. William Szekspir w swoich dramatac tworzy postaci pełne wewnętrznych sprzeczności. W "Makbecie" ukazuje, jak ambicja i żądza władzy mogą prowadzić do moralnego upadku. Hamlet zaś to symbol wewnętrznej walki między powinnością a wątpliwościami moralnymi.Daniel Defoe w powieści "Robinson Crusoe" bada ludzki instynkt przetrwania, adaptacji i lojalności wobec siebie. Crusoe, odporny na przeciwności losu, ukazuje zdumiewającą zdolność człowieka do przetrwania, ale również jego wewnętrzną izolację i samotność.
Johann Wolfgang Goethe w "Fauście" głęboko analizuje dążenia człowieka do poznania i wartości życia. Faust, poszukując prawdy, zadaje pytania o sens istnienia i moralności. Jego działania i dylematy moralne ukazują złożoność ludzkiej natury, pełnej ambicji i paradoksów.
Literatura polska o człowieku
Polska literatura również obfituje w analizy ludzkiej natury. Adam Mickiewicz w "Konradzie Wallenrodzie" przedstawia dylemat moralny, w którym cel uświęca środki. Konrad zmaga się z patriotyzmem i lojalnością, ale także z okrucieństwem wobec wrogów.W III części "Dziadów" Mickiewicz kreuje męczenników narodowej sprawy. Bohaterowie dramatu, choć pełni duchowej siły, są uwikłani w konflikt między osobistym cierpieniem a walką o wolność. To ukazuje niejednoznaczność i złożoność ludzkiej natury.
Gombrowicz i problem formy
Witold Gombrowicz w powieści "Ferdydurke" analizuje zjawisko narzucania formy i zmagania się z nią. Bohaterowie książki są "upupiani" przez otoczenie, co ukazuje ich zależność od postrzegania przez innych i niemożność wyrażenia prawdziwej siebie. Gombrowicz stwierdza, że "Człowiek jest najgłębiej uzależniony od swego odbicia w duszy drugiego człowieka," co podkreśla paradoks ludzkiej natury - poszukiwanie autentyczności w świecie pełnym konwenansów i oczekiwań.Podsumowanie
Ludzką naturę analizowali różni filozofowie i pisarze, podkreślając jej złożoność i wieloaspektowość. Każdy z nich kładł nacisk na inny aspekt człowieczeństwa, co ukazuje bogactwo tego tematu.Człowiek, choć nieprzewidywalny i pełen sprzeczności, jest bytkiem, nad którym warto się zastanowić. Jest to istota zdumiewająca, ale nie arcydzieło, ponieważ posiada zarówno wspaniałe, jak i destrukcyjne cechy.
Człowieczeństwo to proces wymagający wysiłku, konsekwencji i odpowiedzialności za swoje działania. Warto w nim dążyć do etycznego życia i gotowości do poświęceń, aby zrozumieć i zaakceptować swoją niedoskonałą, ale fascynującą naturę.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.06.2024 o 15:59
O nauczycielu: Nauczyciel - Renata K.
Od 11 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym i pokazuję, że skuteczne pisanie to zestaw umiejętności, których można się nauczyć. Przygotowuję do matury i egzaminu ósmoklasisty, łącząc krótkie instrukcje z praktyką. Na lekcjach jest spokojnie, jasno i konkretnie — krok po kroku. Uczniowie cenią uporządkowane materiały i poczucie, że robią realny postęp.
Doskonały wybór tematu i bogata analiza różnych filozofów oraz pisarzy, których dzieła ukazują złożoność ludzkiej natury.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się