Idea społeczeństwa i jego podziału według koncepcji Raskolnikowa, bohatera powieści ze "Zbroni i kary" Dostojewskiego.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.07.2024 o 6:43
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 12.07.2024 o 6:15
Streszczenie:
"Zbrodnia i kara" Dostojewskiego analizuje podział społeczeństwa na "zwykłych" i "niezwykłych" wg Raskolnikowa. Bohater wierzy, że jednostki wybitne mogą łamać normy w imię postępu. Koncepcja ta budzi kontrowersje, stawiając pytania o moralność i etykę.
Idea społeczeństwa i jego podziału według koncepcji Raskolnikowa, bohatera powieści "Zbrodnia i kara" Dostojewskiego
Fiodor Dostojewski to jeden z najwybitniejszych pisarzy literatury rosyjskiej i światowej, a jego powieść "Zbrodnia i kara" jest uważana za arcydzieło literatury. Opublikowana po raz pierwszy w 1866 roku, ukazuje skomplikowane relacje międzyludzkie i głębokie dylematy moralne. Głównym bohaterem jest Rodion Raskolnikow, były student prawa, który zmaga się z ubóstwem i wewnętrznym konfliktem filozoficznym. Poza działaniami bohatera, istotnym elementem powieści jest jego artykuł pt. "O zbrodni...", który publikuje w piśmie "Słowo Periodyczne". W artykule tym Raskolnikow przedstawia swoją kontrowersyjną koncepcję podziału społeczeństwa na ludzi "zwykłych" i "niezwykłych".Koncepcje Raskolnikowa wzbudziły wiele emocji i sprzeciwów, zarówno w jego otoczeniu, jak i w literaturze krytycznej dotyczącej dzieła Dostojewskiego. Raskolnikow dzieli ludzi na "zwykłych" i "niezwykłych", przy czym, jego zdaniem, jedynie ci drudzy mają prawo przekraczać normy prawne i moralne w imię wyższych celów. Analizując ten podział, warto przyjrzeć się bliżej filozofii stojącej za nim oraz jego potencjalnym implikacjom dla etyki i moralności.
Artykuł Raskolnikowa: "O zbrodni..."
Raskolnikow publikuje swój artykuł pt. "O zbrodni..." w "Słowie Periodycznym". W artykule tym snuje rozważania na temat prawa do zbrodni, które według niego przysługuje wyłącznie wybitnym jednostkom. Uważa, że ludzie nadzwyczajni, posiadający wyższy intelekt i zdolności, są uprawnieni do łamania norm społecznych i prawnych, jeśli ich działania prowadzą do postępu ludzkości. Raskolnikow argumentuje, że odkrycia i innowacje często wymagają ofiar, a jednostki niezwykłe mają moralne prawo, a nawet obowiązek, do usuwania przeszkód, które stoją na drodze ich celów.Ten artykuł stanowi podstawę jego filozofii, która wpływa na jego decyzje i działania w dalszej części powieści, stanowiąc jednocześnie pretekst do jego moralnych i psychologicznych dylematów.
Podział społeczeństwa według Raskolnikowa
Ludzie "zwykli"
Według Raskolnikowa, ludzie "zwykli" to ci, którzy z natury są podporządkowani, zachowawczy i niezdolni do wielkich czynów. Są oni "materiałem", który zapewnia przetrwanie gatunku ludzkiego, ale który sam w sobie nie wnosi nic nowego do ogólnej spuścizny ludzkości. Opisuje ich jako konserwatywnych, uległych i niekreatywnych, wskazując, że łatwo akceptują swoje miejsce w hierarchii społecznej.Ludzie "zwykli" to, jak Raskolnikow pisze, "klasa ludzi niższych, będących, że tak powiem, materiałem, który służy wyłącznie do wydawania na świat sobie podobnych". Ich rola sprowadza się do zachowywania istniejącego porządku i przekazywania go kolejnym pokoleniom. Klasa ta charakteryzuje się "zachowawczością, przykładnością oraz miłością do swej uległości". W jego oczach, taka postawa oznacza brak aspiracji do innowacji czy zmiany świata na lepsze.
Ludzie "niezwykli"
W opozycji do "zwykłych" Raskolnikow stawia ludzi "niezwykłych" – jednostki wybitne, które posiadają zdolności i umiejętności pozwalające na innowacyjne myślenie i działanie. Raskolnikow uważa, że tacy ludzie mają prawo do przekraczania barier moralnych i prawnych w imię wyższych celów.Jego pogląd na ludzi niezwykłych wyraża się w przekonaniu, że "wszyscy - nie tylko najwięksi, lecz również ludzie choć trochę nietuzinkowi, choć trochę zdolni powiedzieć coś nowszego, muszą na mocy swej natury koniecznie być przestępcami - w stopniu większym lub mniejszym, rzecz prosta". Te jednostki uważa nie tylko za innowatorów, ale i za ludzi, którzy pchają świat naprzód, przełamując tradycyjne bariery.
Raskolnikow poświęca szczególną uwagę roli, jaką te jednostki odgrywają w historii i postępie ludzkości. W jego mniemaniu, "pierwsi zachowują świat i pomnażają go liczebnie; drudzy pchają świat naprzód i kierują go ku oznaczonym celom". W tym kontekście, jednostki wybitne mają obowiązek działać w sposób mogący uchodzić za przestępczy, jeśli tylko ich czyny prowadzą do znaczących odkryć lub innowacji.
Rola jednostek wybitnych
Według Raskolnikowa, jednostki wybitne mają nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek eliminowania przeszkód stojących na drodze ich działań. W swoim artykule pisze: "Moim zdaniem gdyby odkrycia Keplera i Newtona, wskutek jakichś okoliczności, żadną miarą nie mogły stać się wiadome ludziom inaczej niż przez ofiarę życia jednego człowieka, dziesięciu, stu i tak dalej ludzi, którzy by temu odkryciu przeszkadzali lub stawali mu w poprzek, wówczas Newton miałby prawo, owszem, byłby obowiązany... usunąć tych dziesięciu czy stu ludzi, ażeby całą ludzkość zapoznać ze swoimi odkryciami".Raskolnikow przedstawia tę ideę jako nieuniknioną konieczność historyczną, wskazując, że odkrycia i innowacje wymagają ofiar. Według niego, celem jednostek wybitnych jest pchanie ludzkości naprzód, a środki, które stosują, zależą od wielkości ich idei. To przekonanie prowadzi go do ostatecznego wniosku, że cel uświęca środki.
Moralne i etyczne aspekty koncepcji Raskolnikowa
Koncepcja Raskolnikowa wzbudza głębokie moralne i etyczne kontrowersje. Jego przekonanie, że cel uświęca środki, zderza się z tradycyjnym pojmowaniem etyki i moralności, gdzie każdy człowiek ma prawo do życia, a morderstwo jest zawsze złem. Raskolnikow argumentuje: "[...] jeśli takiemu człowiekowi dla ziszczenia idei wypadnie stąpać chociażby po trupach, przez krew, to sądzę, że może on wewnętrznie, w zgodzie z sumieniem, zezwolić sobie nawet na pochód poprzez krew - co zresztą zależy od tej idei i jej rozmiarów".Taka argumentacja podważa fundamentalne zasady etyczne, które określają wartość ludzkiego życia. Raskolnikow uważa, że przestępcza natura ludzi wybitnych jest nieodzownym elementem ich działalności i że są oni zwolnieni z obowiązku przestrzegania norm etycznych, jeśli tylko ich działania służą wyższym celom.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.07.2024 o 6:43
O nauczycielu: Nauczyciel - Michał J.
Od 10 lat pracuję w szkole średniej i przygotowuję do matury, a młodszych — do egzaminu ósmoklasisty. Uczę, jak łączyć treść z formą: dobra teza, logiczne akapity, celny przykład. Na moich lekcjach dużo pracujemy na konkretnych tekstach i modelach wypowiedzi. Uczniowie chwalą rzeczowość, spokój i to, że „wreszcie wiadomo, jak pisać”.
Wypracowanie jest bardzo szczegółowe, analizuje główne punkty koncepcji Raskolnikowa w sposób głęboki i kompleksowy.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się