Zachowanie Raskolnikowa przed, w trakcie i po popełnieniu zbrodni oraz podczas śledztwa i odbywania kary

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.01.2025 o 19:48

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 6.01.2025 o 15:26

Raskolnikow, bohater powieści Fiodora Dostojewskiego „Zbrodnia i kara”, jest postacią niezwykle złożoną, a jego zachowanie w różnych etapach zbrodni, od jej planowania po odbywanie kary, stanowi jeden z fundamentów tej powieści. Jego postać, pełna wewnętrznych sprzeczności i dylematów, odzwierciedla fundamentalne pytania o naturę zła, moralność i konsekwencje ludzkich czynów.

Przed popełnieniem zbrodni Raskolnikow jest osobą zagubioną i wewnętrznie rozdartą. Choć zewnętrznie stara się funkcjonować jak normalny człowiek, jego myśli są pełne niepokoju i obsesji na punkcie planowanego czynu. Jest studentem, lecz jego sytuacja materialna jest dramatyczna – brak funduszy na opłacenie edukacji i utrzymanie zmusza go do zamieszkania w wynajętym pokoju na poddaszu. To ubóstwo, a także wyobrażenie o sobie jako jednostce ponadprzeciętnej, popychają go ku zbrodni. Przed samym aktem morderstwa Raskolnikow znajduje się w stanie niemal gorączkowym. Choć na zewnątrz może wydawać się spokojny, wewnątrz toczą się w nim burzliwe emocje i kalkulacje. Te duchowe zmagania ujawniają jego moralne rozdarcie – z jednej strony pragnie realizować swoje idee o „nadczłowieku”, z drugiej strony odczuwa strach i wątpliwości.

Podczas samej zbrodni, Raskolnikow działa pod wpływem silnych emocji i napięcia. Decyduje się zamordować lichwiarkę Alonę Iwanownę, wierząc, że jego czyn jest czymś więcej niż zwykłym morderstwem – jest próbą przekroczenia moralnych i społecznych barier. Przygotowuje się do aktu drobiazgowo, jednak w momencie popełnienia zbrodni jego plan zaczyna się komplikować. Dochodzi do nieprzewidzianej sytuacji, kiedy zostaje zmuszony do zamordowania Lizawiety, siostry lichwiarki, która niespodziewanie pojawia się na miejscu zbrodni. To zabójstwo nie było częścią jego pierwotnego planu, pogłębia więc jego niepokój i dezorientację. Mimo że fizycznie jest w stanie wykonać zbrodnię, psychicznie jest całkowicie rozbity.

Tuż po popełnieniu morderstwa Raskolnikow popada w stan skrajnego wyczerpania nerwowego i psychicznego. Jego myśli są chaotyczne, a rozsądek ustępuje miejsca strachowi przed odkryciem. Czuje, że otaczający go świat zaczyna się grozić i osaczać, a on sam coraz bardziej pogrąża się w paranoicznych stanach. Każdy dźwięk i każdy cień zdają mu się być zwiastunami jego nieuchronnego upadku. Raskolnikow nie potrafi też cieszyć się z rabunku – skradzione przedmioty nie dają mu żadnej satysfakcji, a jedynie przypominają o ciężarze jego czynu.

Podczas śledztwa, prowadzonego przez rozsądnego i dociekliwego sędziego Porfirego, Raskolnikow jest stale na krawędzi odkrycia. Toczy swoistą grę z Porfirym, próbując za wszelką cenę ukryć prawdę o swojej winie. Wykazuje się przy tym sprytem i inteligencją, ale jego wewnętrzne rozdarcie zaczyna coraz bardziej wpływać na jego zachowanie. Z jednej strony stara się zachować spokój i niewzruszenie odpierać podejrzenia, z drugiej strony jego psychiczny stan ulega stopniowej degradacji, a stres związany z możliwością ujawnienia prawdy doprowadza go do granic wytrzymałości.

W końcu Raskolnikow przyznaje się do zbrodni. Ten moment jest kulminacją jego wewnętrznych zmagań i przynosi pewne ukojenie. Przyznając się, decyduje się porzucić iluzję „nadczłowieczeństwa” i akceptuje swoją ludzką słabość. Jego decyzja jest także aktem wyzwolenia – wreszcie zrzuca z siebie ciężar tajemnicy, który przez cały czas go przytłaczał. Jest to również moment, w którym bohater zaczyna prawdziwie konfrontować się z konsekwencjami swoich czynów i przechodzić powolną przemianę wewnętrzną.

Podczas odbywania kary na Syberii Raskolnikow doświadcza procesu oczyszczenia i odnowy duchowej. Życie w warunkach skrajnych, odizolowanie od dotychczasowego otoczenia oraz interakcje z innymi więźniami i ze swoją lojalną przyjaciółką Sonią, prowadzą go do refleksji nad sobą samym i sensem życia. Jego postawa stopniowo zmienia się – od początkowego zobojętnienia i buntu, po stopniowe otwarcie się na możliwość duchowej odnowy i zaakceptowanie potrzeby znalezienia swojego miejsca w świecie. Sonia, swoją miłością i wiarą w jego odkupienie, staje się dla niego symbolem nadziei, co pozwala mu odnaleźć nowe znaczenie w cierpieniu i oczekiwań na przyszłość.

Raskolnikow jest zatem postacią, której losy w „Zbrodni i karze” przedstawiają nie tylko rozwój osobisty i moralny, ale także głębokie przesłanie o naturze ludzkiej moralności, winie i odkupieniu. Jego ewolucja od planowania morderstwa do oczyszczenia po odbyciu kary, choć pełna cierpienia, ukazuje nie tylko skutki zbrodni, ale przede wszystkim możliwość odrodzenia się poprzez cierpienie i miłość.