Wenus z Milo i „Ubogi rybak” – jaką funkcję pełnią one w „Ludziach bezdomnych” Stefana Żeromskiego?
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.07.2024 o 21:11
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 14.07.2024 o 20:45
Streszczenie:
Stefan Żeromski w "Ludziach bezdomnych" ukazuje kontrasty społeczne poprzez bohatera Tomasz Judyma i symbole piękna oraz brzydoty. Dualizm rzeczywistości i dylematy moralne wobec ubóstwa są głównymi tematami powieści. ⚖️
#
Stefan Żeromski, znany polski pisarz, w powieści "Ludzie bezdomni" przedstawia obraz społeczeństwa przełomu XIX i XX wieku, pełnego kontrastów i społecznych podziałów. Główny bohater, Tomasz Judym, jest młodym lekarzem, który staje przed dylematem: czy poświęcić swoje życie na pomoc ubogim i potrzebującym, czy zyskać osobiste szczęście. Żeromski umiejętnie wprowadza do powieści dwa dzieła sztuki – rzeźbę „Wenus z Milo” oraz obraz „Ubogi rybak” – aby podkreślić dualizm w świecie przedstawionym: kontrast między pięknem a brzydotą, harmonii a nędzą oraz moralnymi dylematami bohatera.
Wenus z Milo - Symbol piękna i harmonii
Scenę obserwacji rzeźby „Wenus z Milo” przez Tomasza Judyma w Luwrze można uznać za jedno z kluczowych wydarzeń w powieści, gdyż odzwierciedla jego wrażliwość na piękno i idealistyczne dążenia. Judym spogląda na rzeźbę: „Głowa jej zwrócona była w jego stronę, a fałdy sukni spływały jej na biodra. Twarz była podłużna, brwi łagodnie zagięte, a linia warg łagodna i spokojna. Cień padał na fałdę między wargami a brodą, co zwiększało wrażenie pogodnego spokoju.” Z tych opisów wyłania się obraz idealnej kobiecości, doskonałości i niezmąconego spokoju.Rzeźba Wenus z Milo nie jest tu jedynie przedmiotem podziwu, ale staje się symbolem harmonii świata, którą Judym nieustannie pragnie osiągnąć w swoim życiu i w pracy zawodowej. Wenus jest uosobieniem piękna, proporcji i ładu, które kontrastują z chaosem i nędzą, jakie Judym dostrzega wokół siebie w codziennej rzeczywistości. Patrząc na rzeźbę, Judym doznaje estetycznego zadowolenia i wewnętrznego ukojenia, co stanowi chwilowe oderwanie od trudów jego życia i pracy wśród najuboższych.
Reakcje innych postaci na rzeźbę także wzmocniają jej symboliczne znaczenie. Wanda mówi: „Ma całuśkie plecy poszarpane...”, co wskazuje na zminiaturyzowane pojmowanie piękna przez pryzmat detali, a nie całości. Z kolei Natalia zauważa: „Prześliczna.”, co potwierdza jej pełne uwielbienie dla klasycznej harmonii.
„Ubogi rybak” - Symbol brzydoty i nędzy
Obraz „Ubogi rybak” w Galerii Luksemburskiej przedstawia inną, mroczniejszą stronę rzeczywistości, z którą Judym musi się zmierzyć. Judym wspomina oglądanie obrazu: „Widział go przed rokiem. Był to chudy człowiek, siedzący na ziemi, z twarzą szarą, pełną zmarszczek. Na nim była koszula, która na nim się rozlazła, a wszystko zdawało się więdnąć i rozpadać, jakby przeraźliwa nędza zakaziła ciało i duszę człowieka.”Obraz ten symbolizuje cierpienie, nędzę i poniżenie, które są codziennością wielu ludzi, z którymi Judym ma styczność w swojej praktyce lekarskiej. Rybak, z jego zniszczonym ubraniem i zmęczoną twarzą, staje się ikoną brzydoty i zła w świecie przedstawionym przez Żeromskiego. Obraz ten stanowi kontrast do utopijnej wizji Wenus z Milo i podkreśla, jak ogromne są różnice między światem bogatych a biednych.
Reakcje innych postaci na ten obraz podkreślają różnice w postrzeganiu biedy i nędzy. Natalia mówi: „Bardzo mi żal było tego człowieka,” co wskazuje na jej empatyczne podejście do ludzkiego cierpienia. Porównanie rybaka do Pana Jezusa przez innych bohaterów dodaje głębszy wymiar symbolice obrazu, wskazując na świętość cierpienia i nieszczęścia.
Kontrast dwóch światów
Kontrast między światem bogatych a biednych jest jednym z głównych tematów „Ludzi bezdomnych”. W Paryżu, Judym doświadcza blasku i splendoru w miejscach takich jak Luwr czy Galeria Luksemburska, świadomie zestawiając te przestrzenie z ciemnymi zakątkami miasta, zamieszkanymi przez najbiedniejszych. Judym widzi: „Inny potop blasku słonecznego,” który kontrastuje z nędzną rzeczywistością mieszkań slumsów.Podobnie w Warszawie, Judym zauważa dystryngowany i zamożny świat doktora Czernisza, który różni się od brudnych i stęchłych starych kamienic, gdzie biedota walczy o przetrwanie. Żeromski pisze: „Proszek tabaki wdzierał się do nosa,” obrazując zatęchłe powietrze i ubóstwo, które dominuje wśród najuboższych.
W Cisy, również obiektywnie sprzeczne światy istnieją obok siebie: luksusowy zakład kuracyjny dla bogatych kontrastuje z folwarcznymi zabudowaniami oraz malarią nękającą biedotę. Podobne podziały są widoczne na Śląsku, gdzie pałac dyrektora kopalni Kalinowicza kontrastuje z nędzną simfonią osady fabrycznej i kopalni.
Dualizm rzeczywistości w „Ludziach bezdomnych”
Tomasz Judym jest postacią rozdarta między własnym szczęściem a obowiązkiem wobec społeczności. Jego dylematy moralne i decyzje odzwierciedlają dualizm rzeczywistości, w której żyje. Żeromski przedstawia pełny wachlarz ludzkich doświadczeń poprzez kontrastowanie piękna z brzydotą oraz bogactwa z ubóstwem, co sprawia, że świat staje się bardziej złożony i realistyczny.Judym pragnie piękna, harmonii i sprawiedliwości w świecie, lecz jednocześnie jest świadomy brzydkiej, nędznej rzeczywistości, w której żyje. Jego słowa „Nie mogę mieć ani ojca, ani matki...” wskazują na jego świadomą rezygnację z osobistego szczęścia w imię wyższego celu. Judym wybiera trudną drogę, pełną poświęceń, mając nadzieję na lepszą przyszłość dla innych.
Zakończenie
Analiza Wenus z Milo oraz „Uboga rybaka” pozwala zrozumieć, jak Żeromski konstruuje dualizm rzeczywistości w „Ludziach bezdomnych”. Wenus z Milo symbolizuje świat piękna, harmonii i doskonałości, który jest aspiracją Judyma. Natomiast „Ubogi rybak” przedstawia cierpienie, nędzę i brzydotę, które są rzeczywistością, z jaką Judym musi się zmierzyć na co dzień.Kontrast między tymi dziełami odzwierciedla dualizm w świecie przedstawionym przez Żeromskiego, podkreślając, jak ogromne są różnice między warstwami społecznymi i jak te różnice wpływają na życie i decyzje głównego bohatera. Kluczowe przesłanie autora to potrzeba solidarności społecznej, empatii i aktywnej walki o lepsze jutro, nawet kosztem osobistego szczęścia. Sztuka w tej powieści staje się narzędziem, przez które Żeromski ukazuje te sprzeczności i dylematy moralne, z którymi stykają się bohaterowie.
Tomasz Judym jest archetypowym bohaterem, który wybiera trudną drogę pomocy innym kosztem własnego szczęścia, przez co jego postać staje się symbolem walki z niesprawiedliwością społeczną i nadziei na lepszą przyszłość dla najuboższych.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.07.2024 o 21:11
O nauczycielu: Nauczyciel - Tomasz C.
Od 13 lat pracuję w liceum — przygotowuję do matury i wspieram ósmoklasistów. Uczę, jak analizować polecenie, budować logiczną strukturę i dopracować styl bez „lania wody”. Na moich lekcjach krótkie podsumowania i checklisty pomagają utrzymać porządek w pracy. Uczniowie często mówią, że dzięki temu czują, iż wiedzą, co robią i po co.
Wypracowanie jest bardzo głębokie i rozbudowane.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się