Omówienie występujących w „Przedwiośniu” obrazów Polski i programów jej naprawy.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.07.2024 o 11:07

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 15.07.2024 o 10:43

Stefan Żeromski w swojej powieści „Przedwiośnie” ukazuje Polskę na tle burzliwych wydarzeń historycznych początku XX wieku. Autor, stawiając w centrum swojego dzieła postać Cezarego Baryki, przedstawia różne wizje i programy naprawy narodowej, które zderzają się z rzeczywistością dopiero co odzyskanej niepodległości. Powieść stanowi głęboką refleksję nad społeczną i polityczną kondycją Polski, będącej w stanie przejściowym między okresem niewoli a okresem wolności.

Żeromski osadził swoją opowieść w kontekście zakończenia I wojny światowej, po której Polska, po 123 latach nieobecności na mapach Europy, odzyskuje niepodległość. Nowo odrodzone państwo boryka się z licznymi problemami gospodarczymi, społecznymi i politycznymi. Tytuł „Przedwiośnie” jest zatem metaforą tego przejściowego stanu – z jednej strony Polska wyzwolona z okowów zaborów, a z drugiej strony kraj pełen wyzwań i niepewności.

Jednym z najważniejszych obrazów Polski w powieści jest utopijna wizja szklanych domów, opowiedziana przez Seweryna Barykę, ojca Cezarego. Seweryn, idealizując Polskę, przedstawia swemu synowi obraz kraju, w którym domy są szklane, nowoczesne, pełne światła i higieny. Ta wizja, pełna nadziei i marzeń o lepszej przyszłości, trafia na podatny grunt w młodym umyśle Cezarego, który długo wierzy w możliwość jej realizacji. Szklane domy symbolizują przy tym nie tylko nowoczesność, ale i pewną nieosiągalną utopię, marzenie o idealnym społeczeństwie.

Kiedy Cezary wraca do Polski, jego marzenia o szklanych domach zderzają się z brutalną rzeczywistością. Zamiast utopijnej krainy, odkrywa kraj wyniszczony wojną, brudny i pełen przeciwności. Polska w stanie przedwiośnia to kraj pełen nędzy, chorób i chaosu. Rozczarowanie rzeczywistością jest tym większe, gdyż Cezary musiał stawić czoła realiom dalekim od idyllicznych opowieści swego ojca. Z tego zderzenia marzeń z rzeczywistością wyłania się obraz Polski pełnej problemów, które wymagają natychmiastowych i skutecznych rozwiązań.

W powieści znaczące miejsce zajmuje również obraz Polski w Nawłoci. Jest to miejsce, do którego Cezary trafia po powrocie do ojczyzny i gdzie staje przed rzeczywistością polskiego dworu ziemiańskiego. Dwór w Nawłoci przyciąga bohatera swoim urokiem, dostatkiem i spokojem. Jednak zza tej idyllicznej fasady wyłania się drastyczny kontrast – nędza chłopów i bezrolnych. Życie tam jest pełne niesprawiedliwości społecznej, a beztroski styl życia szlachty tylko podkreśla ich oderwanie od rzeczywistości. Życie dworu jest stagnacyjne, pozbawione inicjatywy i odpowiedzialności, co rodzi w Cezarym przekonanie o konieczności zmian i reform. Obawy przed rewolucją chłopską, podobną do bolszewickiej w Baku, są stale obecne, a Cezary doskonale rozumie, że taki stan rzeczy może prowadzić do tragicznych konsekwencji.

Kolejną wizją naprawy jest komunizm, który Cezary poznaje dzięki doświadczeniom z rewolucji bolszewickiej w Baku. Ideały komunistyczne, negujące wartości narodowe, i propaganda rewolucyjna z Moskwy przyciągają młodego Barykę, chociaż jego własne doświadczenia z bolszewizmem są pełne strachu i niepewności. Komunizm wydaje się młodemu Cezaremu atrakcyjny w kontekście idei równości i sprawiedliwości, jednak brutalność i chaos rewolucji budzą w nim niepokój. Ostatecznie Cezary odrzuca komunizm, dochodząc do wniosku, że jest on zagrożeniem dla odradzającej się Polski, która potrzebuje stabilności i mądrych reform, a nie chaosu i destrukcji.

W powieści pojawia się również wizja Polski rządowej, narodowego programu nowego państwa. Polityka nowopowstałego rządu jest zachowawcza i pełna ostrożności. Brak bardziej zdecydowanych działań i powolne wdrażanie reform budzi krytykę Cezarego, który oskarża rząd o tchórzostwo i brak skuteczności. Młody Baryka pragnie szybszych i bardziej konkretnych rozwiązań, które szybko poprawią trudną sytuację społeczną i gospodarczą kraju.

Cezary, poszukując własnej drogi w chaosie różnorodnych wizji naprawy Polski, staje się symbolem nowego pokolenia, które pragnie aktywnie kształtować przyszłość ojczyzny. Ważne dla niego są nie tylko utopijne wizje ojca, życie ziemiańskie czy rewolucyjne ruchy, ale także konserwatywna polityka rządu. Cezary, symbolizując młode pokolenie, które dorasta w niepodległej Polsce, stara się wypracować własną wizję odbudowy kraju.

Podsumowując, w „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego ukazane są różne wizje naprawy i przyszłości Polski. Realistyczne spojrzenie na utopie, niesprawiedliwość społeczną oraz zagrożenia związane z rewolucją tworzy bogaty obraz Polski pełnej nadziei, ale i trudności. „Przedwiośnie” symbolizuje przejście od zimy (niewoli) do wiosny (wolności) i odzwierciedla nadzieje na lepszą przyszłość. Jednak osiągnięcie tych celów wymaga od społeczeństwa odpowiedzialności, jedności i wytrwałej pracy.

Ostatecznie, ważne jest zrozumienie, że naprawa Polski nie leży tylko w rękach jednostek, ale wymaga wspólnej pracy i poświęcenia całego narodu. Żeromski w „Przedwiośniu” podkreśla, że niezależnie od różnic w wizjach i programach, kluczowe jest zrozumienie potrzeby reform i budowa nowoczesnego, sprawiedliwego społeczeństwa.