Psychika zbrodniarza i konsekwencje jego uczynków w „Makbecie” Williama Shakespeare’a

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 16.07.2024 o 13:14

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 16.07.2024 o 12:19

William Shakespeare, uważany za jednego z najwybitniejszych dramaturgów wszech czasów, żył w okresie renesansu i stworzył wiele dzieł, które do dziś zachwycają zarówno krytyków literackich, jak i zwykłych czytelników. Zawsze fascynowało go ludzkie wnętrze, a jego utwory pełne są psychologicznych analiz i moralnych przesłań. „Makbet” to jedno z jego najważniejszych dzieł, w którym autor zanurza się głęboko w psychikę człowieka popełniającego zbrodnie. Z jednej strony pokazuje ewolucję moralną głównego bohatera, z drugiej - ukazuje nieuchronne konsekwencje jego czynów.

Dramat „Makbet” jest osadzony w historii średniowiecznej Szkocji, nawiązując do rzeczywistych postaci i wydarzeń. Historyczny Makbet był królem Szkocji, który zamordował króla Duncana w 1040 roku, aby samemu sięgnąć po koronę. Jego rządy były krwawe, a w końcu zginął z rąk Malkolma III. O ile historyczne fakty stanowią tło dla dramatu, o tyle prawdziwym rdzeniem utworu jest analiza ludzkiego charakteru, w tym dylematów moralnych i konsekwencji zbrodni.

Makbet początkowo przedstawiony jest jako idealny rycerz: odważny, szlachetny i prawy. Jest lojalnym poddanym króla Duncana, walczącym o dobro swojego kraju. Jednak już na początku utworu dowiadujemy się o jego głównych słabościach - ambicji i żądzy władzy. Spotkanie z wiedźmami, które przepowiadają jego przyszłe panowanie, zapala w nim iskrę, która szybko staje się płonącym pożarem chęci do zdobycia władzy za wszelką cenę. To proroctwo staje się katalizatorem chaosu w jego duszy, prowadząc go na drogę zbrodni.

Moralna ewolucja Makbeta to jeden z głównych wątków dramatu. Na początku jest on pełen wątpliwości i obaw. Świadomość dokonanej zbrodni i moralne rozterki sprawiają, że jest on bliżej człowieka niż potwora. Wpływ Lady Makbet jest w tej fazie nieoceniony. To ona inspiruje go do pierwszej zbrodni i stara się go przekonać, że śmierć króla Duncana jest jedyną drogą do spełnienia przepowiedni wiedźm. Mimo, że Makbet początkowo waha się, to sam moment zbrodni pozostawia głęboki ślad na jego psychice.

Zabójstwo Duncana jest punktem wyjścia do dalszej serii zbrodni. To wydarzenie nie tylko otwiera mu drogę do tronu, ale także zamyka drogę powrotu do bycia prawym człowiekiem. Kolejna zbrodnia, zabójstwo Banqua, który jest jego przyjacielem i towarzyszem broni, uwypukla rosnącą desperację i podejrzliwość Makbeta. Nie tylko widzi duchy swoich ofiar, ale także staje się coraz bardziej obojętny na cierpienia innych ludzi i relacje z nimi. Jego decyzje stają się impulsywne i brutalne, z każdą kolejną zbrodnią pogrąża się w coraz głębszej paranoi.

Wpływ zbrodni na życie osobiste Makbeta jest ogromny. Jego małżeństwo ulega zniszczeniu; Lady Makbet, która początkowo wydaje się być silniejsza i bardziej zdeterminowana, popada w obłęd i ostatecznie popełnia samobójstwo. Makbet natomiast traci przyjaciół i staje się izolowany, otoczony nienawiścią i strachem. Zmienia się z idealnego rycerza w egoistycznego i bezwzględnego tyrana, który myśli tylko o utrzymaniu władzy, nie zważając na moralne i ludzkie koszty swoich działań.

Psychika Makbeta przechodzi całkowitą transformację. Jego początkowy niepokój i wątpliwości ustępują miejsca twardej brutalności i egoizmowi. Stały strach o utratę władzy i ciągła obawa przed nowymi zagrożeniami prowadzą go do skraju paranoi. Koniec końców, Makbet staje się samotnym i przerażonym tyranem, którego śmierć jest w pewnym sensie wyzwoleniem, zarówno dla niego samego, jak i dla jego poddanych.

Analizując postać Makbeta, warto także przyjrzeć się innym postaciom w dramacie, które również kierowane były żądzą władzy. Pierwszy tan Kawdoru, którego miejsce zajmuje Makbet, również zdradził króla Duncana. Zdrada jest tu powtarzającym się motywem, pokazując, że żądza władzy jest niebezpiecznym pragnieniem, które może zrujnować człowieka. Jednak postać tana Kawdoru różni się od Makbeta; błaga on o wybaczenie, co daje mu pewien rodzaj moralnego oczyszczenia. Makbet jednak walczy do końca, nie przyznając się do swoich błędów ani nie prosząc o przebaczenie.

Dramat „Makbet” wprowadza także głębszą refleksję nad ludzkimi pragnieniami i moralnością. Shakespeare pokazuje, że zło jest ukryte w każdym człowieku i może wyjść na wierzch pod odpowiednimi warunkami. Pragnienie władzy i strach przed jej utratą prowadzają Makbeta do popełniania kolejnych zbrodni, co w końcu przemienia go w tchórza i paranoika. Ostateczne przesłanie moralne jest jasne: sukces osiągany poprzez zło ma swoją cenę, a ta cena jest bardzo wysoka – zarówno w kontekście moralnym, jak i psychicznym.

Podsumowując, „Makbet” jest dramatem, który wnikliwie analizuje psychikę człowieka popełniającego zbrodnie i konsekwencje jego działań. Proces przemiany głównego bohatera, od idealnego rycerza do bezwzględnego tyrana, jest ostrzeżeniem przed zgubnymi skutkami nadmiernej ambicji i żądzy władzy. Uniwersalność przesłań zawartych w dramacie sprawia, że jest on nadal aktualny i inspirujący. Shakespeare pokazuje, że człowiek jest w stanie sięgnąć dna moralnego, jeśli podda się złym pragnieniom, a konsekwencje takich działań są nieuchronne i destrukcyjne zarówno dla jednostki, jak i jej otoczenia.