Spór Kordiana z Prezesem w „Kordianie” Juliusza Słowackiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 16.07.2024 o 17:25

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 16.07.2024 o 16:39

„Kordian” Juliusza Słowackiego jest jednym z kluczowych utworów polskiego romantyzmu, który w całej swojej złożoności porusza tematy patriotyzmu, mesjanizmu i etycznych wyborów jednostki w obliczu historycznych wyzwań. Juliusz Słowacki, urodzony 4 września 1809 roku w Krzemieńcu, jest jednym z trzech wielkich wieszczów polskiego romantyzmu, obok Adama Mickiewicza i Zygmunta Krasińskiego. „Kordian”, którego premiera miała miejsce w 1834 roku, jest krytycznym spojrzeniem autora na powstanie listopadowe oraz na romantyczne ideologie walki o wolność.

Tematem naszego wypracowania jest spór między głównym bohaterem utworu, Kordianem, a Prezesem tajnej organizacji spiskowej, dotyczący zamachu na cara Mikołaja I. Ich konflikt o charakterze polityczno-moralnym stanowi centralny punkt dramatu, ukazując różne podejścia do kwestii walki o niepodległość Polski. Celem niniejszej pracy jest analiza argumentów obu bohaterów oraz ukazanie, który z nich miał rację w sporze.

Kordian jest postacią młodą, pełną idealizmu i emocji. W pierwszym akcie dramatu poznajemy go jako piętnastoletniego chłopca, który doświadcza głębokiej melancholii i rozczarowania miłością. Jego uczuciowość i skłonność do marzycielstwa rysują go jako typowego bohatera romantycznego, dla którego rzeczywistość jest często przeciwieństwem literackich i poetyckich ideałów.

Kluczowym momentem w życiu Kordiana jest jego próba samobójcza, która stanowi punkt zwrotny w jego duchowym rozwoju. Po nieudanym samobójstwie wyrusza w podróż po Europie, która staje się etapem jego dojrzewania. Na Mont Blanc, w jednym z najważniejszych monologów w literaturze polskiej, Kordian doznaje objawienia i postanawia uczynić swoje życie wartościowym poprzez walkę o wolność ojczyzny. To moment, w którym jego idealizm nabiera konkretnej formy - wizji mesjanistycznej Polski, która poprzez cierpienie ma wyzwolić inne narody.

Prezes, wzorowany na Julianie Ursynie Niemcewiczu, jest przedstawicielem starszego pokolenia, które na sprawy narodowe patrzy bardziej realistycznie i konserwatywnie. Jego postawa wynika z doświadczenia i ostrożności, co czyni go przeciwnikiem gwałtownych ruchów i spisków, które mogłyby przynieść więcej szkody niż pożytku.

Prezes wysuwa kilka kluczowych argumentów przeciw zamachowi na cara. Po pierwsze, obawia się, że śmierć cara sprowokowałaby brutalne represje ze strony Rosji, co przyniosłoby katastrofalne konsekwencje dla Polski. Dla Prezesa ważna jest walka zgodna z honorem i tradycją rycerską, co jest w sprzeczności z ideą skrytobójczego zamachu. W jego ocenie car, chociaż despota, jest wybrańcem Boga, a spisek przeciw niemu zrównuje się z moralnym zepsuciem. Prezes przedstawia również realistyczną wizję przyszłości Polski, opartą na zorganizowanej walce narodowej, a nie na pojedynczych, desperackich aktach.

Scena spisku rozgrywa się w lochach kościoła pod wezwaniem Św. Jana, gdzie spotykają się konspiratorzy, aby omawiać plan zamachu. Prezes i Podchorąży, reprezentujący Kordiana, prowadzą gorącą dyskusję. Podchorąży, zainspirowany wizją Kordiana, przedstawia argumenty za koniecznością ekstremalnych działań, które zdaniem młodych spiskowców mogą przynieść nagłą zmianę sytuacji politycznej.

Podczas dyskusji Prezes stanowczo broni swojej pozycji, co zdobywa poparcie większości uczestników spisku. W efekcie jego przemowy, spiskowcy decydują się odstąpić od zamachu. Kordian, rozczarowany ustępstwami współtowarzyszy, postanawia samodzielnie podjąć się zadania zamachu na cara, co świadczy o jego nieustępliwości i zdeterminowaniu w dążeniu do celu.

Próba zabójstwa cara przez Kordiana jest kulminacyjnym momentem dramatu. Podczas tej sceny widzimy zmagania bohatera z własnymi lękami i wątpliwościami. Kordian, mimo swojej determinacji, doświadcza paraliżującego strachu, który uniemożliwia mu przeprowadzenie zamachu. Jego nieudana próba ilustruje tragizm młodego idealisty, który, choć gotowy do poświęcenia, zderza się z własnymi słabościami.

Prezes, ze swoim realistycznym podejściem, okazuje się mieć rację w analizie sytuacji politycznej. Nawet jeśli zamach Kordiana mógłby się powieść, skutki dla Polski mogłyby być katastrofalne. Realia polityczne wymagały zorganizowanego, skoordynowanego zrywu narodowego, a nie desperackich działań jednostki.

W końcowej ocenie Kordian jest przedstawicielem młodzieńczej, romantycznej wizji walki o niepodległość, która, choć szlachetna, jest skazana na porażkę z powodu braku realistycznego planu i osadzenia w rzeczywistości. Prezes natomiast reprezentuje rozwagę i dojrzałość, które są niezbędne dla skutecznego działania politycznego.

Spór między Kordianem a Prezesem w „Kordianie” Słowackiego odzwierciedla większy konflikt między idealizmem a realizmem, który był obecny w polskim romantyzmie. Romantyczny idealizm często prowadził do heroicznych, ale nieefektywnych działań, podczas gdy realizm apelował o strategiczne i przemyślane decyzje.

„Kordian” jako utwór literacki ma ogromne znaczenie dla polskiego romantyzmu, nie tylko z uwagi na swoje artystyczne walory, ale również z powodu głębokiej refleksji nad polską rzeczywistością i narodowymi dążeniami. Przez analizy moralne, polityczne i psychologiczne, Słowacki rzuca światło na trudne wybory, przed którymi stawali Polacy w walce o niepodległość, krytykując jednocześnie zarówno romantyczny idealizm, jak i skrajny realizm.

Dyskutowanie o wartościach rycerskich i moralnych w kontekście walki o wyzwolenie, Słowacki naświetla dylematy etyczne, które są aktualne także dzisiaj. Spór między Kordianem a Prezesem to nie tylko konflikt dwóch postaci, ale również symboliczne odzwierciedlenie zmagania się młodzieńczych marzeń z surową rzeczywistością.

„Kordian” pozostaje więc zarówno hołdem dla romantycznych idei, jak i ostrzeżeniem przed ich niebezpieczeństwami, co czyni go niezwykle ważnym dziełem w kontekście polskiej literatury i historii.