Próba oceny postępowania tytułowej postaci w utworze „Kordian” Juliusza Słowackiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.08.2024 o 16:28

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.08.2024 o 16:03

#

1. Kontekst historyczny i literacki

Romantyzm, jako epoka literacka, był czasem głębokich emocji, silnych przeżyć i skomplikowanych przeżyć wewnętrznych. W Polsce, której nie było na mapie Europy, ten okres wiązał się z nasilonymi emocjami patriotycznymi, bólem z powodu utraty niepodległości oraz nieustającymi dążeniami do odzyskania wolności. Twórczość tego okresu, w tym "Kordian" Juliusza Słowackiego, odzwierciedlała te nastroje oraz skupiała się na indywidualnych przeżyciach bohaterów, ich wewnętrznych rozterkach i dążeniach. "Kordian" powstał w 1834 roku, kiedy Polska była pod zaborami, a nadzieje na odzyskanie niepodległości były wciąż żywe mimo klęsk powstań. Dramat Słowackiego jest wyraźną odpowiedzią na społeczne i polityczne realia tych czasów, ukazując tytułowego bohatera jako symbol walki i poświęcenia.

2. Cel wypracowania

Celem niniejszego wypracowania jest analiza przemiany Kordiana od niezdecydowanego młodzieńca do niedoszłego zabójcy cara, a także ocena jego postępowania z perspektywy romantycznego patriotyzmu i tzw. "choroby wieku". Przez pryzmat wydarzeń opowiedzianych przez Słowackiego, postaramy się zrozumieć pobudki Kordiana, zrozumieć jego rozterki i motywacje oraz znaleźć odpowiedź na pytanie, czy jego działania można uznać za heroiczne czy raczej tragiczne.

Rozwinięcie

Sytuacja życiowa Kordiana na początku utworu

Na początku dramatu poznajemy Kordiana jako piętnastoletniego chłopca, który wydaje się znudzony życiem i niezadowolony z rzeczywistości. Młody Kordian jest idealistą i marzycielem, który pragnie dokonać wielkich czynów, jednak nie potrafi znaleźć celu życiowego. Jego pierwsze doświadczenie zawodu miłosnego, związane z Laurą, dodatkowo pogłębia jego melancholię i dezorientację.

Porównanie do młodzieży epoki romantyzmu

Charakter Kordiana idealnie wpisuje się w typowy obraz młodzieńca epoki romantyzmu. Podobne cechy odnajdziemy w wielu innych dziełach literackich tej epoki, gdzie zawodowi miłosnemu, melancholii i napięciu wewnętrznemu towarzyszy nieosiągalne marzenie o wielkich czynach. Tak jak postacie z "Cierpień młodego Wertera" Goethego czy "Dziadów" Mickiewicza, Kordian również pragnie znaleźć sens w życiu, jednak ciągłe poszukiwanie pozostawia go w stanie rozdarcia.

2. Podróż i poszukiwanie sensu życia

Podróż Kordiana jako proces dojrzewania

Podróż Kordiana po Europie jest kluczowym elementem jego wewnętrznego rozwoju. Wędrując przez Anglię, Włochy i Watykan, spotyka ludzi i odkrywa wartości, które kształtują jego psychikę. Odwiedzane miejsca oraz napotkane osoby sprawiają, że Kordian przechodzi przemianę – od marzyciela po cynika, zrozpaczonego niesprawiedliwością świata.

Zmiana w postawie Kordiana

Podczas podróży Kordian uświadamia sobie obrzydliwość korupcji i moralnego upadku ludzkiego świata. W Londynie dostrzega pustkę angielskiego materializmu, we Włoszech doznaje rozczarowania miłością, a w Watykanie odkrywa korupcję i hipokryzję Kościoła. Te doświadczenia prowadzą go do refleksji nad światem, a jego pragnienia stają się bardziej sprecyzowane, przechodząc od osobistych marzeń do działań o szerszym społecznym znaczeniu.

3. Motywy decyzji o wzięciu udziału w spisku

Patriotyzm jako główny motyw

Decyzja Kordiana o przystąpieniu do spisku przeciwko carowi jest aktem głęboko patriotycznym. Pragnienie uwolnienia ojczyzny i poświęcenia się dla jej dobra przemawia przez jego młodzieńczą idealizację roli bohatera. Warto zwrócić uwagę na scenę spotkania z demoniczną Iblisem, który próbuje zaszczepić w Kordianie ziarna zwątpienia, ale bohater odrzuca pokusę, potwierdzając tym samym swoje mocne patriotyczne fundamenty.

Wpływ romantycznych ideałów

Kordian, jako typowy bohater romantyczny, żyje wizją wielkiego bohaterstwa i poświęcenia. Inspirując się literackimi dziełami, postanawia podjąć walkę z niesprawiedliwością i tyranią. Jego wzory, jak Konrad z "Dziadów" Mickiewicza czy postacie z powieści Byrona, kształtują jego wyobrażenia o heroizmie i poświęceniu.

Choroba wieku

„Choroba wieku” była terminem określającym melancholię, zniechęcenie i poczucie bezsensu życia, które przejawiały się u romantyków. Kordian idealnie wciela te cechy, zmagając się z poczuciem brak sensu i niepewnością co do swoich działań. Przerost ambicji, poczucie misji i idealizm Kordiana składają się na obraz wewnętrznego rozdźwięku i braku stabilności emocjonalnej, które cechowały „chorobę wieku”.

4. Próba zabójstwa cara

Opis sceny z dramatu

Scena w której Kordian zamierza zabić cara, jest jednym z najbardziej dramatycznych momentów utworu. Składając przysięgę na krzyżu, Kordian wchodzi na Kreml, by zamordować tyrana. Jednak w chwili, gdy ma dokonać zbrodni, rozrywają go wewnętrzne sprzeczności i ostatecznie nie może wykonać swojego zamiaru.

Motywy i ich analiza

Kordian ukazuje walkę między swoimi ideałami a rzeczywistością. Jego przekonanie o konieczności poświęcenia dla dobra narodu zderza się z faktem, że zabicie jednej osoby nie rozwiąże problemów Polski. Wewnętrzna walka rujnuje jego pewność siebie, a odkrycie zdrady w narodzie, zamiast go wzmocnić, pogłębia jego ból i dezorientację.

Odwrotne refleksje Kordiana

Ostatecznie Kordian zaczyna kwestionować wersję bohatera narodowego, odkrywając, że jego przeświadczenia są zbyt idealistyczne. Jego początkowa postawa, pełna zapału i młodzieńczego entuzjazmu, zmienia się w gorzką refleksję nad rzeczywistością, w której się znalazł. Postać, która początkowo była pełna determinacji, kończy jako osoba pełna wątpliwości i rozczarowana światem.

5. Ocena moralna i ideowa postępowania Kordiana

Patriotyzm jako wartość nadrzędna

Kordian jest postacią, którą można uznać za wzór patriotyzmu, gotową do najcięższych poświęceń dla ojczyzny. Jego młodzieńczy zapał i idealizm, chociaż czasem naiwne, pokazują głębokie pragnienie wolności i sprawiedliwości. Jest to wartościowe, zwłaszcza w kontekście historycznym, gdzie Polska potrzebowała takich bohaterów, by nie stracić ducha oporu. Z perspektywy współczesnej, jego postawa może wydawać się przesadnie romantyczna, ale nie sposób nie docenić jego oddania dla sprawy narodowej.

Choroba wieku i jej wpływ

Krytyczna analiza romantycznych ideałów w kontekście działań Kordiana ukazuje nam trudności związane z nadmiernym idealizmem i marzycielstwem. „Choroba wieku” prowadzi Kordiana do krańcowych działań, które z perspektywy moralnej mogą wydawać się kontrowersyjne. Jednak jego desperacja i poszukiwanie sensu w życiu są autentyczne i zrozumiałe w systemie wartości romantycznych.

Refleksje nad ostatecznymi skutkami działań Kordiana

Skutki działań Kordiana, jego patriotyczne poświęcenie, są skomplikowane. Z jednej strony, jego próba zabójstwa cara mogła zaszkodzić narodowi, o ile zostałaby przeprowadzona bez odpowiedniej strategii. Z drugiej strony, taka działalność mogła podnieść na duchu Polaków, pokazując, że zawsze jest ktoś gotowy walczyć za ojczyznę. Lecz poświęcenie jednostki często nie przynosi oczekiwanych rezultatów i może prowadzić do osobistej tragedii, jak to miało miejsce w przypadku Kordiana.

Zakończenie

Przemiana Kordiana i jego postępowanie są wynikiem zarówno wewnętrznych przeżyć, jak i wpływu wydarzeń z zewnątrz. Jego droga od młodzieńczego marzyciela do niedoszłego zabójcy cara pokazuje skomplikowaną naturę człowieka romantycznego, pełnego sprzeczności i głębokiego idealizmu.

2. Wartości patriotyczne a romantyczne ideały

Ideały romantyczne, takie jak heroizm i poświęcenie, mają wciąż miejsce w współczesnym społeczeństwie. Są one aktualizowane poprzez różne działania, które mają na celu przekraczanie własnych ograniczeń dla większego dobra. Romantyczny bohater, jak Kordian, może być inspiracją, ale jego historia również przestrzega przed nadmiernym idealizmem, który nie zawsze przynosi pozytywne efekty.

3. Znaczenie „Kordiana” dla współczesnego czytelnika

"Kordian" pozostaje ważnym dziełem, które jest lekcją patriotyzmu, ale także refleksją nad trudnościami, jakie niosą ze sobą romantyczne ideały. Dzieło Słowackiego uświadamia czytelnikowi, jak złożone i bolesne mogą być dążenia do wolności, oraz jak ważna jest refleksja nad własnymi motywacjami i działaniami. Przez pryzmat historii Kordiana, współczesny czytelnik może lepiej zrozumieć zarówno własną tożsamość, jak i wartość poświęcenia dla większych idei.