Don Kichot na polskich drogach, czyli marzyciele i idealiści w polskiej literaturze.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.07.2024 o 7:07

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 19.07.2024 o 6:23

Idealista, jak definiuje Słownik Języka Polskiego, to człowiek kierujący się wzniosłymi zasadami i celami, osoba zdolna do poświęceń, marzyciel i fanatyk idei. Różnice między marzycielem a idealistą bywają subtelne: pierwszego można określić jako osobę pragnącą czegoś nieosiągalnego, podczas gdy drugi często kieruje swoje działania ku realizacji idei, mimo świadomości ich niepraktyczności lub utopijności. Jednoczą ich chęć przekroczenia ludzkich ograniczeń oraz dążenie do realizacji czegoś, co wydaje się nieosiągalne. Uniwersalnym symbolem idealisty jest Don Kichot, bohater powieści Miguela de Cervantesa, rycerz poszukujący przygód i walczący z wyimaginowanym złem, często komicznie oderwanym od rzeczywistości, ale szczerze oddanym swoim ideałom.

Don Kichot to postać, która doskonale uosabia idealizm. Literatura rycerska miała na niego ogromny wpływ, kształtując jego pragnienia i cele do tego stopnia, że postanowił naprawiać świat na wzór bohaterskich rycerzy z opowieści. Reakcje społeczne na jego działania odzwierciedlały głównie niezrozumienie i śmiech; uważano go za osobę szaloną, choć jego intencje były szlachetne. Don Kichot wierzył, że można zmieniać świat na lepsze, co sprawiało, że często niezrozumiany, pozostał samotny. Jego postać stała się symbolem niestrudzonego, aczkolwiek nierozumianego idealizmu.

Idealizm znalazł również wyraz w literaturze polskiej, zwłaszcza w okresie romantyzmu. Przykładem tego jest „Oda do młodości” Adama Mickiewicza, manifest młodych marzycieli, którzy pragną walczyć ze „starym światem”, promując nową wizję rzeczywistości. To pokolenie zapałowców jest przykładem katharsis, oczyszczenia poprzez młodzieńczą energię i poświęcenie dla swoich ideałów. Kolejną postacią romantyczną jest Konrad z „Dziadów” cz. III Mickiewicza, który przekształca się z Gustawa w Konrada i staje się symbolem buntowniczej duszy, nazywa siebie Prometeuszem, wyzwalając twórczy gniew przeciwko Bogu w Wielkiej Improwizacji. Innym bohaterem jest Jacek Soplica/Robak z „Pana Tadeusza”, który przechodzi drogę pokuty, angażując się w walkę o niepodległość kraju. Kordian z dramatu Juliusza Słowackiego również poszukuje celu, podejmując próbę dźwigania losów ojczyzny na swoich barkach, co kończy się tragicznie.

W literaturze pozytywistycznej nadal odnajdujemy idealistów, chociaż ich wizja idealizmu jest inaczej ukierunkowana. „Lalka” Bolesława Prusa przedstawia Ignacego Rzeckiego jako marzyciela epoki romantyzmu, natomiast Stanisław Wokulski jest synkretyzmem idealizmu romantycznego i pozytywizmu; próbuje łączyć ideały szlachetnej miłości z praktycznym dążeniem do poprawy losu społecznego. Julian Ochocki reprezentuje naukowy idealizm, marząc o przyszłości zdominowanej przez technologię i postęp. Z kolei w „Ludziach bezdomnych” Stefana Żeromskiego, Tomasz Judym jest postacią, która poświęca swoje życie dla najbiedniejszych, stawiając dobro innych ponad własnym szczęściem.

Innym przykładem idealizmu są „Szklane Domy” w „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego. Seweryn Baryka jest promotorem utopijnego ideału, w którym przyszłość Polski widzi w nowoczesności i technologii, jednak jego syn, Cezary Baryka, jest rozczarowany rzeczywistością, kiedy zderza swoje marzenia z brutalnym realizmem kraju.

W czasie wojny także spotykamy idealistów w polskiej literaturze. Pokolenie Kolumbów, do którego zaliczają się tacy poeci jak Krzysztof Kamil Baczyński czy Tadeusz Gajcy, poświęcało swoje życie w imię ideałów wolności i walki z okupantem. Bohaterowie „Kamieni na szaniec” Aleksandra Kamińskiego, jak Alek, Zośka i Rudy, są przykładem młodych ludzi oddanych ideom przyjaźni i poświęcenia podczas II wojny światowej.

Współczesne przykłady idealistów, choć nie literackie, również zasługują na uwagę. Janina Ochojska, założycielka Polskiej Akcji Humanitarnej, Jurek Owsiak, twórca Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, i Marek Kotański, założyciel Monaru, są ludźmi, którzy wciąż wierzą w marzenia i ideały, niosąc realną pomoc potrzebującym i inspirując innych do działania.

Idealistów na ich drodze spotykają liczne trudności: cierpienie, rezygnacja, niezrozumienie i samotność. Jednakże warto pytać o sens bycia idealistą, ponieważ życie z ideałami daje głęboki sens oraz wartości. Wsparcie innych może być kluczowe w realizacji marzeń, a idealistyczne pragnienia pozostają aktualne w każdej epoce, stanowiąc fundament osobistego i społecznego rozwoju.

Motyw idealizmu w literaturze nie traci na swojej aktualności, niosąc inspirację do zmiany i napęd do działania. Wiara w marzenia i ideały jest niezwykle ważna, ponieważ to właśnie one często kierują naszym postępem oraz rozwojem jako jednostek i jako społeczeństwa. Idealizm, choć bywa trudny i wyboisty, jest siłą napędową dla wielu tych, którzy pragną dosięgnąć gwiazd i uczynić świat lepszym miejscem.