„co siĘ komu w duszy gra, co kto w swoich widzi snach” - na podstawie „wesela” wyspiaŃskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.07.2024 o 22:06

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 19.07.2024 o 21:49

Wprowadzenie

Temat snów i widzeń w literaturze często służy jako odzwierciedlenie najskrytszych pragnień oraz lęków bohaterów. "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego stanowi doskonały przykład dzieła, w którym motyw ten odgrywa kluczową rolę. Wyspiański, wprowadzając w swojej sztuce elementy snów oraz widzeń, otwiera przed czytelnikiem drogę do głębszych analiz i refleksji nad kondycją polskiego społeczeństwa na przełomie XIX i XX wieku. Teoria snów Zygmunta Freuda, która rozwinęła się na przełomie wieków, dostarcza wartościowych narzędzi do analizy tych motywów. Według Freuda, sny są projekcją naszych ukrytych pragnień, marzeń oraz lęków. "Wesele" można porównać do innych dzieł literackich, takich jak "Dziady" Adama Mickiewicza czy "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego, gdzie również sny i wizje odgrywają ważną rolę w odkrywaniu wnętrza bohaterów.

Motyw snu i widzeń w „Weselu” Motyw snu i widzeń jest kluczowym elementem struktury dramaturgicznej "Wesela". Postaci w sztuce Wyspiańskiego doświadczają różnych widzeń i snów, które stanowią projekcję ich najskrytszych pragnień, obaw oraz refleksji na temat narodu polskiego. Te zjawiska fantastyczne wprowadzają nas w świat wewnętrznych konfliktów i dylematów bohaterów, a także dają możliwość głębszego zrozumienia ich postaw i przeżyć.

Widma, które pojawiają się na ślubie, mają specyficzne znaczenie symboliczne. Są one reminiscencją przeszłości, a także zwiastunem przyszłości, wskazując na problemy i wyzwania stojące przed narodem polskim. Każde widmo jest odbiciem relacji społecznych i politycznych, które kształtują życie bohaterów.

Charakterystyka widm Aby pełniej zrozumieć rolę widm w "Weselu", warto przyjrzeć się poszczególnym postaciom widm i ich znaczeniu.

Chochoł Chochoł jest jednym z najważniejszych symboli w całej sztuce. To on wprowadza widzących na pogranicze świata rzeczywistego i fantastycznego. Chochoł, wykonany z wiązki słomy, otaczającej różane krzaki, jest symbolem zarówno śmierci, jak i nadziei na odrodzenie. Chochoł przypomina o marazmie i stagnacji, ale jednocześnie jest zapowiedzią nadchodzącej wiosny i nowego życia. Pojawienie się Chochoła zwiastuje kolejne wizje, świadczące o tym, że w duszach bohaterów nadal tli się iskra nadziei i pragnienie zmiany.

Stańczyk Stańczyk, błazen i polityk, analityk polskich spraw politycznych, jest uważany za symbol politycznej mądrości. Pojawia się w widzeniu Dziennikarza, któremu uświadamia konieczność podjęcia świadomego działania na rzecz ojczyzny. Stańczyk, trzymający w ręce kaduceusz, symbol władzy i mądrości, w rzeczywistości przekazuje Dziennikarzowi swoją misję - przypomnienie o konieczności działań, nawet jeśli sytuacja wydaje się beznadziejna. Choć Stańczyk wskazuje na brak jedności w społeczeństwie, to jednocześnie napomina, że prawdziwa mądrość polega na wytrwałej pracy i refleksji nad własnymi błędami.

Wernyhora Wernyhora, legendarna postać proroka i wróżbity, symbolizuje pragnienie zjednoczenia i odzyskania niepodległości przez Polskę. Jego pojawienie się w wizjach Gospodarza odzwierciedla wewnętrzne marzenia o wielkiej rewolucji i zmianach społecznych. Przekazanie złotego rogu Gospodarzowi to symboliczny akt przekazania misji przywództwa i zjednoczenia ludu. Wernyhora nawołuje do działań zorganizowanych i przemyślanych, jednak niespełnienie tych zadań przez Jaśka podkreśla problem braku rzeczywistego zaangażowania i determinacji w polskim społeczeństwie.

Postaci realne i ich pragnienia Pragnienia bohaterów "Wesela" są skomplikowane i wielowymiarowe, podobnie jak rzeczywistość, w której żyją. Można je przeanalizować na podstawie wybranych relacji między postaciami.

Dziennikarz i Czepiec Rozmowy między Dziennikarzem a Czepcem odzwierciedlają niezrozumienie i dystans dzielący inteligencję od chłopstwa. Dziennikarz, człowiek wykształcony, patrzy z góry na prostego chłopa, co tworzy atmosferę nieufności i wzajemnego lekceważenia. Czepiec z kolei, będący reprezentantem chłopów, pragnie uznania i wskazania, że wiejski lud ma swoją mądrość i doświadczenie. Ich dialogi pełne są napięć i pretensji, co ukazuje głębokie podziały między tymi dwiema grupami społecznymi.

Radczyni i Klimina Rozmowa między Radczynią a Kliminą podkreśla różnice kulturowe i światopoglądowe między przedstawicielami inteligencji a chłopami. Radczyni, pełna wyższości i dystynkcji, nie jest w stanie zrozumieć prostoty i naturalności, którą uosabia Klimina. Ta interakcja ukazuje, jak różne są pragnienia i sposoby myślenia tych postaci - jedna pragnie zachowania statusu quo, podczas gdy druga marzy o równości i zrozumieniu.

Gospodarz i Jasiek Gospodarz, postać pełna marzeń o jedności i współpracy dla dobra kraju, spotyka się z Jaśkiem, symbolem młodości i nadziei. Przekazanie złotego rogu Jaśkowi jest aktem pełnym nadziei, ale jednocześnie ogromnej odpowiedzialności. Złoty róg i krakowska czapka stają się symbolami marzeń o wolności i odrodzeniu, ale ich zagubienie przez Jaśka podkreśla, że te marzenia są kruche i łatwe do utraty.

Społeczne przesłania "Wesela" "Wesele" stanowi krytykę polskiego społeczeństwa, zarówno chłopów, jak i inteligencji, które nie są w stanie zjednoczyć się w obliczu wspólnych celów. Wyspiański ukazuje modne, a jednocześnie powierzchowne zjawisko chłopomanii, które polegało na idealizowaniu wiejskiego życia przez miejską inteligencję. Autor zwraca uwagę na to, że za tą modą nie idzie prawdziwe zrozumienie i szacunek dla wiejskiej rzeczywistości.

Krytyka społeczeństwa Pesymistyczny obraz "Wesela" uwidacznia się w niezdolności do porozumienia i wspólnych działań. Choć inteligencja i chłopi mają wspólny cel - walkę o niepodległość - to historyczne urazy, różnice kulturowe i brak rzeczywistej współpracy uniemożliwiają im osiągnięcie tych dążeń.

Przeszkody w porozumieniu Nieufność między grupami społecznymi ma swoje korzenie w przeszłości, w długotrwałych podziałach i konfliktach. Brak edukacji, odmienność stylu życia, a także różnice w podejściu do życia i polityki sprawiają, że jedność społeczna staje się niemal nieosiągalna.

Brak porozumienia jako główny problem Wyspiański w "Weselu" ukazuje, że głównym problemem polskiego społeczeństwa jest brak porozumienia i wspólnoty celów. Przykłady rozmów między postaciami, pełne niezrozumienia i wzajemnych pretensji, odzwierciedlają głęboko zakorzenione różnice mentalne. To one sprawiają, że nawet w obliczu wspólnego wroga, Polacy nie są w stanie zjednoczyć się i działać razem.

Podsumowanie "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego to dzieło, które poprzez motyw snów i widzeń ukazuje głębię ludzkich pragnień oraz problemów społecznych. Widma, które pojawiają się w sztuce, są symbolicznym odbiciem niespełnionych marzeń bohaterów oraz ich obaw i lęków. Krytyka polskiego społeczeństwa, zawarta w "Weselu", pozostaje aktualna do dziś, gdyż ukazuje uniwersalne problemy związane z brakiem jedności i porozumienia. Motyw snu, pełen ukrytych znaczeń, stanowi narzędzie do analizy wewnętrznych motywacji postaci, co czyni "Wesele" arcydziełem literatury polskiej, nadal ważnym i inspirującym.