Zgubna władza, wyrodna władza – motyw władzy w literaturze różnych epok
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.07.2024 o 7:35
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 27.07.2024 o 6:43
Streszczenie:
Analiza motywu władzy w literaturze od starożytności do współczesności, ukazująca jej destrukcyjne konsekwencje i potrzebę rozważnego sprawowania. Władza winna opierać się na wartościach moralnych i obowiązku. ??
---
I. Wprowadzenie
Władza, zarówno polityczna, jak i społeczna, od wieków fascynowała ludzi, stając się centralnym motywem w literaturze różnych epok. Zagłębiając się w literackie portrety władców, możemy dostrzec, jak często władza prowadzi do moralnej deprawacji i zguby zarówno osoby ją sprawującej, jak i poddanych. W niniejszym wypracowaniu przeanalizuję, w jaki sposób motyw władzy został przedstawiony w literaturze, od starożytności po współczesność. Posłużę się przy tym określeniem władzy zaczerpniętym z "Małego słownika języka polskiego", które definiuje ją jako "możność dysponowania kimś lub czymś, wpływania na zachowanie lub decyzje". Moim celem będzie ukazanie różnorodnych literackich portretów władców oraz mechanizmów funkcjonowania władzy i jej konsekwencji.II. Definicje i ramy pojęcia władzy
Władza może być rozumiana na wiele sposobów. W szerokim sensie oznacza ona zdolność kontrolowania działań i decyzji innych ludzi. Psychologiczne i fizjologiczne aspekty władzy prowadzą do uzależnienia decyzji poddanych od ich władcy, a także do poczucia dominacji i kontroli. W politycznym wymiarze władza jest zdolnością wpływania na życie innych poprzez regulację prawa i ponoszenie odpowiedzialności za podejmowane decyzje. Zakres władzy i jej wzrost z czasem doprowadzają często do nadużyć i despotyzmu.III. Motyw władzy w dziełach literackich
W literaturze często spotykamy karykaturalne i krytyczne portrety władzy. W "Małym księciu" Antoine de Saint-Exupery król planety 325 symbolizuje absurdalność i iluzoryczność władzy, która nie ma rzeczywistego wpływu na rzeczywistość. Jego rozkazy są logiczne, ale bezsensowne w kontekście panującej samotności.Władza jako destrukcyjna siła została ukazana w "Makbecie" Williama Szekspira. Tytułowy bohater, na początku lojalny rycerz, pod wpływem przepowiedni wiedźm i ambicji Lady Makbet przechodzi drastyczną przemianę. Staje się despotycznym tyranem, mordującym dla utrzymania władzy. Ambicja jako katalizator jego zbrodni prowadzi do eskalacji przemocy i moralnego upadku. Tragiczny finał, w którym wojska buntują się przeciwko niemu, kończy się śmiercią Makbeta.
Podobny motyw władzy pojawia się w "Hamlecie". Klaudiusz, zdolny do bratobójstwa dla zdobycia tronu, symbolizuje władcę moralnie skorumpowanego. Walka o władzę i zemsta Hamleta ukazują destrukcyjne konsekwencje władzy opartej na zdradzie i kłamstwie.
Z kolei w "Balladynie" Juliusza Słowackiego prosta dziewczyna staje się bezwzględnym tyranem. Jej droga do władzy jest usiana zbrodniami, które obejmują morderstwo siostry, Pustelnika, Kirkora, a na końcu własnej matki. Jej upadek, będący wynikiem zarówno naturalnej, jak i nadprzyrodzonej sprawiedliwości, pokazuje, że władza zdobyta zbrodnią prowadzi do zguby.
IV. Analiza traktatów politologicznych
Niccolò Machiavelli w swoim dziele "Książę" przedstawił pragmatyczną koncepcję władcy, który dla dobra państwa jest gotów na wszelkie moralne kompromisy. Agatokles Sycylijski, choć bezwzględny, jest przedstawiony jako władca skuteczny, co zdaniem Machiavellego jest ważniejsze niż bycie moralnie dobrym człowiekiem.V. Antagoniczne podejścia do władzy
Sofokles w "Antygonie" ukazuje starcie dwóch podejść do władzy: autorytarnego króla Kreona i buntującej się Antygony. Kreon, postępując według zasad prawa państwowego, bezwzględnie karze nieposłuszeństwo, co prowadzi do osobistych tragedii. Antygona z kolei stawia prawa boskie ponad ludzkie, co pokazuje konflikt między prawem a moralnością.Jan Kochanowski w "Odprawie posłów greckich" prezentuje Parysa, który jako władca dba wyłącznie o własne korzyści, co prowadzi do ostatecznego upadku Troi. Jego egoizm i brak odpowiedzialności za państwo ukazują zgubny wpływ niewłaściwie sprawowanej władzy.
VI. Niebezpieczeństwa totalitaryzmu i rewolucji
George Orwell w "Folwarku zwierzęcym" ukazuje mechanizmy zdobywania i utrzymania władzy poprzez rewolucję, terror i propagandę. Deprawacja świń, które z rewolucjonistów stają się tyranami, ilustruje degenerację ideologii władzy absolutnej.Stefan Żeromski w "Przedwiośniu" opisuje brutalne dojście do władzy przez rewolucjonistów w Baku, pokazując, jak przemoc i eliminacja opozycji prowadzą do rządów terroru i wzrostu przywilejów władzy kosztem społeczeństwa.
VII. Przypadki wzorowych władców
Biblia przedstawia króla Salomona jako władcę mądrego i sprawiedliwego. Historia dwóch matek walczących o dziecko to symbol jego umiejętności rozstrzygania sporów z rozwagą i mądrością.Podobnie Gall Anonim w "Kronice" przedstawia Bolesława Krzywoustego jako idealnego władcę średniowiecznego, charakteryzującego się pobożnością, odwagą i rycerskością.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.07.2024 o 7:35
O nauczycielu: Nauczyciel - Agnieszka R.
Mam 11‑letnie doświadczenie w pracy w szkole średniej i w przygotowaniu do egzaminów. Uczę, jak czytać teksty ze zrozumieniem, budować argumenty i pisać spójne, logiczne prace pod wymagania matury i egzaminu ósmoklasisty. Na zajęciach łączę ćwiczenia warsztatowe z krótkimi, klarownymi wskazówkami, by każdy wiedział, od czego zacząć i jak kończyć wypowiedź. Uczniowie często mówią, że dzięki temu łatwiej im „usłyszeć własny głos” w tekście i uporządkować myśli.
Wypracowanie jest bardzo dobrze napisane i przemyślane.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się