O tragedii Syzyfa i Prometeusza w odniesieniu do postaci Tomasza Judyma

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.07.2024 o 13:28

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 29.07.2024 o 12:43

O tragedii Syzyfa i Prometeusza w odniesieniu do postaci Tomasza Judyma

Tragizm jest pojęciem, które w literaturze i filozofii odwołuje się do nierozwiązywalnego konfliktu pomiędzy wartościami a koniecznościami życiowymi. Jest on kategorią estetyczną i etyczną, ukazującą bohaterów stojących przed wyborami, które prowadzą do ich zguby lub cierpienia, niezależnie od podjętych decyzji. Tragiczny bohater często zmaga się z siłami, które są ponad jego siły, co ostatecznie prowadzi do katastrofalnych skutków. Tomasz Judym, bohater powieści „Ludzie bezdomni” Stefana Żeromskiego, jest postacią, której losy doskonale wpisują się w ramy tragizmu. Okrucieństwo losu i jego dylematy moralne zestawione z mitologicznymi postaciami Prometeusza i Syzyfa, stwarzają obraz człowieka oddanego swojej misji, ale jednocześnie skazanego na cierpienie.

Tomasz Judym pochodzi z biednej rodziny miejskiej, co naznaczyło jego życie od samego początku. Urodził się w nędzy, dorastał w domu ciotki, gdzie doświadczył surowości i braku miłości. Te trudne warunki uczyniły go wrażliwym na cierpienie innych oraz silnie zmotywowanym do poprawy swojej sytuacji życiowej. Determinacja, z jaką dążył do zdobycia wykształcenia, jest kluczowa dla zrozumienia jego postaci. Judym zdołał ukończyć studia medyczne, ale udział pobytu w Paryżu i bezpośrednie zetknięcie z paryską biedą wpłynęły znacząco na jego podejście do życia i pracy. Obserwacje tamtejszej nędzy, podobnej do tej, którą znał z własnego doświadczenia, wzmocniły w nim przekonanie, że musi walczyć o lepsze warunki życia dla najuboższych.

Jako lekarz Judym podejmuje próbę pomocy ubogim w Warszawie, Zagłębiu i Cisach. Jego nieustająca walka z systemem nie jest tylko funkcją zawodową, ale także moralnym powołaniem. Jest jednym z nielicznych, który dostrzega i rozumie patologiczne warunki życia ludzi biednych. Główna nowatorska propozycja Judyma w Cisach – osuszanie terenów i tworzenie szpitala dla biedaków – była rewolucyjna, lecz spotkała się z silnym oporem społecznym. Ta próba zmiany rzeczywistości, choć szlachetna, postawiła go w opozycji do większości środowiska medycznego oraz lokalnej społeczności. Samotność Judyma w walce o poprawę zdrowotnych warunków życia najbiedniejszych przypomina tragiczną samotność mitologicznych bohaterów, którym los wyznaczył misje równie heroiczne, co niemożliwe do pełnego zakończenia.

Prometeusz, w mitologii greckiej, stworzył człowieka z gliny i łez, a później ukradł ogień z Olimpu, aby dać go ludziom. Za ten akt nieposłuszeństwa i poświęcenia został surowo ukarany – przykuty do skał Kaukazu, gdzie codziennie jego wątroba była wydziobywana przez orła. Symbolika Prometeusza odwołuje się do poświęcenia dla innych i dla wyższej idei, co można porównać z heroizmem Judyma. Tomasz Judym, podobnie jak Prometeusz, poświęca swoje życie dla poprawy losu najbiedniejszych. Pomimo ogromnych trudności i braku wsparcia ze strony społeczeństwa, nieustannie dąży do realizacji swoich ideałów. Judym jest również przywiązany do „skał Kaukazu” – metaforycznej samotności i cierpienia wynikających z niezgody na zło, które widzi wokół siebie.

Z kolei Syzyf, znany z mitologii greckiej, zdradził sekret Zeusa i za swoją przebiegłość i konsekwencje został skazany na wieczną, bezsensowną pracę – wtaczanie głazu na szczyt góry, który zawsze spadał w dół, tuż przed osiągnięciem celu. Symbolika Syzyfa ściśle wiąże się z ideą pracy nieefektywnej, skazanej na niepowodzenie. Postawa Judyma jako lekarza, który mimo olbrzymiego wysiłku odbija się od nieprzejednanego muru społecznych i zawodowych przeciwności, zdecydowanie przypomina syzyfową pracę. Judym jest świadomy trudności swojego zadania i towarzyszącej mu samotności, ale nie rezygnuje. Jego walka z oporną rzeczywistością, podobnie jak syzyfowe wtaczanie głazu, nigdy nie osiąga pełnego sukcesu, ale sama w sobie jest wyrazem niezłomnej woli i determinacji.

Postać Tomasza Judyma jest ucieleśnieniem chrześcijańskiego ideału miłości bliźniego. Judym w swojej działalności lekarza kieruje się zasadą niesienia pomocy najbiedniejszym, nawet kosztem osobistego szczęścia. Jego decyzja o odrzuceniu miłości Joanny Podborskiej, aby móc całkowicie poświęcić się pracy na rzecz ubogich, najlepiej ilustruje ten dramatyczny konflikt wartości. Dla Judyma wartość moralna jego działań jest wyższa od osobistego szczęścia, co dodatkowo podkreśla jego tragiczny wybór. Jako bohater staje się synonimem heroicznej postawy, ale i samotności wynikającej z niezgody na przyjęcie konformistycznych zasad społeczeństwa.

Wierność własnym wartościom i moralność w czasach konformizmu to aspekty, które najdobitniej ukazują tragizm Judyma. W społeczeństwie nastawionym na wygodę i unikanie trudnych wyzwań, Judym jest postacią wyrastającą ponad przeciętność. Jest on symbolem nieustępliwości w dążeniu do wyznaczonych celów, mimo że jego wyzwania często spotykają się z brakiem zrozumienia i wsparcia. Jego życie staje się pytaniem o opłacalność dobra i poświęcenia, o to, czy warto być wiernym zasadom, nawet jeśli przynosi to cierpienie. Judym, jak Prometeusz i Syzyf, staje się symbolem bohatera moralnie nienaruszonego, ale przez to skazanego na osobistą tragedię i izolację.

Tragizm Judyma można porównać do losów Prometeusza i Syzyfa, ponieważ wszystkie te postacie ukazują niestrudzoną walkę z nieprzyjaznymi siłami, determinację i niezłomność wobec ogromnych przeciwności. Judym jest symbolem postawy heroicznej i tragicznej jednocześnie, łącząc w sobie elementy poświęcenia Prometeusza i bezsensownej pracy Syzyfa. Jego misja, choć wydaje się skazana na niepowodzenie, ukazuje esencję ludzkiego dążenia do przekraczania własnych ograniczeń i walki o wyższe cele.

Refleksja nad wartościami i sensem życia w kontekście tragicznych wyborów Judyma jest wciąż aktualna. W dobie pragmatyzmu i dążenia do osobistych korzyści, postać Judyma staje się przypomnieniem o wartościach, które nadają życiu głębszy sens. Jego tragiczne wybory, choć pełne cierpienia, uczą, że prawdziwe spełnienie może płynąć z oddania się wyższym celom i niesienia pomocy innym, nawet jeśli oznacza to osobiste wyrzeczenia.

Tragiczna świadomość współczesnego człowieka, inspirowana losami Judyma, Prometeusza i Syzyfa, skłania do przemyśleń nad własnym życiem i wyborami. Czy lepiej podjąć ryzyko wielkich wyzwań, wiedząc, że mogą one prowadzić do cierpienia, czy wieść spokojne, ale pozbawione głębszych emocji i ideałów życie? Postać Tomasza Judyma jest zachętą do refleksji nad własnymi wartościami i decyzjami, przypominając, że tragizm jest nieodłącznym elementem ludzkiej egzystencji, a wartości moralne wymagają często ogromnych poświęceń.

Wnioski:

Konieczność refleksji nad tragizmem jest nieodłącznym elementem ludzkiej kondycji. Przykład Judyma, ukazujący dylematy moralne i heroiczne poświęcenie, skłania do zadania sobie pytania o istotę tragizmu w naszym życiu. Jego postawa uczy nas, że mimo cierpień i trudności, warto być wiernym swoim wartościom i ideałom. Zachęca do refleksji nad własnymi wyborami i ich konsekwencjami, przypominając, że prawdziwe piękno i sens życia może kryć się w heroicznej walce z przeciwnościami losu.