Tomasz judym i piotr cedzyna – szlachetnoŚĆ, ktÓra rani…

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 31.08.2024 o 7:11

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 31.08.2024 o 6:13

Szlachetność od zawsze była jednym z kluczowych tematów w literaturze, ukazującym uniwersalne wartości moralne i etyczne. Pojawia się w dziełach różnych epok, od starożytnej literatury greckiej aż po XIX wiek. Szlachetność jest często porównywana do innych fundamentalnych wartości, takich jak honor i wiara w Boga, stanowiąc wewnętrzny kompas bohaterów literackich. Wielu bohaterów literatury, od antycznych herosów po postaci z dzieł romantyzmu i realizmu, dzieli ideał szlachetności, czyniąc z niej swoją życiową dewizę.

W miarę jak historii świata towarzyszyły zmiany społeczne i gospodarcze, metamorfizowała również koncepcja szlachetności. Poczynając od czasów średniowiecznego Winkelrieda, ideały te stopniowo ustępowały miejsca pragmatyzmowi i materializmowi. W erze industrializacji i kapitalizmu, priorytety zmieniały się na bardziej przyziemne: zabezpieczenie ekonomiczne, stabilizacja zawodowa i społeczny status zyskały na znaczeniu kosztem tradycyjnej szlachetności. W takim świecie szlachetność, wcześniej postrzegana jako nieskalana cnota, zaczęła być odbierana jako pewnego rodzaju naiwność.

W literaturze polskiej końca XIX wieku, Stefan Żeromski w swoich utworach "Doktor Piotr" i "Ludzie bezdomni" przedstawia dramatyczne losy bohaterów, zmagających się z dylematami moralnymi i próbujących wybrać odpowiedni system wartości w czasach dynamicznych zmian społecznych.

Rozwinięcie

Tomasz Judym – bohater "Ludzi bezdomnych"

Judym staje przed niezwykle trudnym wyborem - między osobistym szczęściem u boku Joanny a obowiązkiem moralnym pomocy dla ubogich. Jego wewnętrzny konflikt doskonale symbolizuje rozdarta sosna, na której widok Tomasz snuje swoje rozterki – symbol jego podzielonego serca, rozdartego między miłością a sensem pojedynczej jednostki wobec większego dobra.

W jednej z najbardziej poruszających scen powieści, Judym wyraża swoje przekonania: "Nie mogę mieć ani ojca, ani matki [...] muszę być. Sam jeden, żeby obok mnie nikt nie był, nikt mnie nie trzymał." Ten cytat ujawnia trudność jego wyboru i jego przekonanie, że samotność jest niezbędna, aby w pełni oddać się służbie na rzecz biednych.

Analiza jego wyborów pokazuje bezkompromisowe podejście do pomocy najbiedniejszym. Jednocześnie jest on świadomy, że walka ta będzie nierówna i pełna cierpień. Jego decyzje przynoszą jednak negatywne skutki – zarówno dla niego samego, jak i Joanny, której chęci współdziałania i wsparcia zostają oddalone. Sugestywne są również błędne założenia Judyma – samotna walka z biedą jest nie tylko trudniejsza, ale i mniej efektywna.

Czy samotność Judyma była konieczna? Być może mógł zaangażować się w walkę z biedą, mając u boku Joannę, która mogłaby być jego wsparciem zarówno emocjonalnym, jak i materialnym.

Piotr Cedzyna – bohater "Doktora Piotra"

Decyzja Piotra wynika z jego poczucia moralnej prawości, jednak jego wybór niesie ze sobą ogromne konsekwencje. Nie potrafi zrozumieć motywów ojca, który działał z miłości i troski o przyszłość syna. W emocjonalnym uniesieniu, Piotr wyraża raniące słowa wobec ojca, oskarżając go o zniszczenie moralnych podstaw ich rodziny.

Miłość Dominika do syna jest głęboka i nieskończona, co podkreślają liczne fragmenty opowiadania. Dominik nie tylko poświęcił własne wartości, lecz także ryzykował swoją reputację i przyszłość dla dobra syna. Piotr, opuszczając ojca, nie tylko niszczy życie Dominika, ale i pozostawia go w rozpaczliwej sytuacji emocjonalnej.

Czy opuszczenie ojca przez Piotra było konieczne? Piotr, kierując się jednym nakazem moralnym, deprawuje inny – miłość i lojalność wobec rodziny. Skutki jego decyzji są druzgocące dla Dominika, który pozostaje osamotniony i zrozpaczony.

Zakończenie

W żadnym wypadku cel nie usprawiedliwia krzywdzenia drugiego człowieka, co znalazło swój wyraz także w słowach Chrystusa: "cokolwiek coście uczynili jednemu z tych najmniejszych, mnieście uczynili". Szlachetność powinna iść w parze z rozsądkiem i empatią. Współczesny czytelnik również może rozważyć, jakie wartości są dla niego najważniejsze i jak praktykować szlachetność, nie krzywdząc przy tym innych.

W kontekście etycznym decyzje bohaterów Żeromskiego budzą wiele pytań i wątpliwości. Krytyczne spojrzenie na ich moralne wybory prowadzi do refleksji na temat definicji szlachetności i jej realizacji w życiu codziennym. Zastanawiając się nad losami Judyma i Piotra, warto zastanowić się nad własnymi moralnymi wyborami i ich konsekwencjami.

Używanie cytatów w tej pracy pozwala na głębszą analizę tekstów Żeromskiego i lepsze zrozumienie motywacji jego bohaterów. Szczegółowe przedstawienie charakterów Judyma i Piotra, ich dylematów i konsekwencji działań skłania do osobistej refleksji nad pojęciem szlachetności i jej znaczeniem w dzisiejszym świecie.

Porównanie decyzji obu bohaterów odsłania podobieństwa i różnice w ich moralnych dylematach, ukazując uniwersalność problematyki szlachetności i jej często bolesne konsekwencje. To wypracowanie, oparte na głębokiej analizie literackiej, ma nadzieję zachęcić czytelników do przemyślenia własnych wyborów moralnych i wartości, którymi kierują się w życiu.