Literackie wizerunki kobiet fascynujących i irytujących (na podstawie wybranych utworów)

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.07.2024 o 17:53

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 30.07.2024 o 17:35

#

Temat kobiety w literaturze oscyluje między różnymi kanonami estetycznymi, od piękna i wdzięku po złożoność i ambiwalencję natury kobiecej. W kulturowem postrzeganiu kobiety często widzi się jako istoty delikatne, pełne wdzięku i wrażliwości, ale także jako źródło fascynacji i irytacji. Z biegiem czasu ewoluowały literackie kanony dotyczące kobiet, od idealizacji po surową rzeczywistość, pomagając ukazać pełen obraz kobiecej natury.

Celem niniejszej pracy jest analiza literackich wizerunków kobiet, które zarówno fascynują, jak i irytują czytelników. Przyjrzymy się postaciom, które poprzez swoje cechy charakteru i działania wzbudzają ambiwalentne emocje. Przykłady zaczerpnięte z literatury polskiej i światowej pomogą nam zrozumieć, jak pięknie i złożono przedstawiane są kobiety w literaturze.

Postacie literackie kobiet często są pełne kontrastów. Z jednej strony mogą być źródłem fascynacji, a z drugiej strony przyciągać irytację. Ten dualizm w postrzeganiu kobiety dobrze ilustruje cytat Adama Mickiewicza: „Kobieto, puchu marny! Tyś wietrzną istotą!”.

Bohaterki irytujące

Izabela Łęcka ("Lalka" Bolesław Prus)

Izabela jest opisywana przez Bolesława Prusa jako kobieta wyjątkowej urody, z modelowymi rękami i stopami oraz szczególnymi oczami. Niestety, za tym pięknem kryje się pustka emocjonalna i duchowa. Jej relacje z mężczyznami, a szczególnie ze Stanisławem Wokulskim, są naznaczone manipulacją i zimnym wyrachowaniem. Owa piękność chętnie korzysta z adoracji mężczyzn, ale traktuje ich z wyższością i pogardą. Wokulski, zafascynowany jej pięknem, jest przez nią wykorzystywany.

W kontekście relacji z biednymi, Izabela pokazuje swoją hipokryzję. W epizodzie dotyczącym kwesty widać jej powierzchowne podejście do problemu ubóstwa, rozdając pieniądze i bransoletki nie z prawdziwej empatii, ale z potrzeby pokazania się. Jej podejście do biednych jest dalekie od prawdziwego zainteresowania ich losem.

Ostatecznie Izabela jest postacią, której charakter i postawy znacznie odstają od ideału mężczyzny. Jej ambiwalencja w stosunku do Wokulskiego, mieszanka pogardy, gniewu, podziwu i sympatii, pokazuje głębokie rozdwojenie. Zrywa ostatecznie z Wokulskim i ucieka do klasztoru w Wiedniu, wywołując u czytelników mieszane uczucia.

Aniela Dulska ("Moralność Pani Dulskiej" Gabriela Zapolska)

Jej wygląd zewnętrzny i stosunek do siebie są wyrazem umiłowania do oszczędności. Ubrania nosi niechlujnie, co ilustruje jej pragmatyczne, ale groteskowe podejście do życia. W relacjach rodzinnych Aniela Dulska jest dominująca i kontroluje wszystkich domowników. Finanse domu są jej domeną, a męża Felicjana traktuje jak podległego. Jej apodyktyczność wobec dzieci przejawia się w bezkrytycznym podejściu do Zbyszka i surowości wobec Hesi i Meli.

W stosunku do lokatorów i służby Aniela Dulska wykazuje bezwzględne podejście. Hanka, jej służąca, jest traktowana z wyraźnym brakiem empatii. Aniela Dulska jest przykładem hipokryzji - z jednej strony zabrania wyjść do teatru z powodów moralnych, z drugiej wynajmuje mieszkanie prostytutce.

Aniela Dulska jest postacią, której podejście do moralności jest pełne cynizmu. Rozwiązanie problemu romansu Zbyszka z Hanką ukazuje jej prawdziwy charakter - pranie brudów we własnym domu jest dla niej priorytetem. W ten sposób staje się symbolem filisterskiego zakłamania.

Bohaterki fascynujące

Zofia Siemianowna Marmieładow ("Zbrodnia i kara" Fiodor Dostojewski)

Sonia odznacza się urodą, ale jeszcze bardziej wyróżnia się jej wrażliwość i wewnętrzne światło. Jej trudne dzieciństwo i degradacja do roli prostytutki są wynikiem jej poświęcenia dla rodziny. Mimo to, Sonia zachowuje swoją głęboką religijność, czego przykładem jest wątek z Nowym Testamentem, który stał się dla niej źródłem siły i pocieszenia.

Relacje z Rodionem Raskolnikowem są wyjątkowe. Sonia okazuje Raskolnikowi miłość i wsparcie, pomagając mu w momentach kryzysu. Jej gotowość do wspólnego cierpienia i wyjazdu na Syberię pokazuje jej niezwykłe poświęcenie. Przemieniając Raskolnikowa, Sonia staje się symbolem odkupienia i miłości.

Joanna Podborska ("Ludzie bezdomni" Stefan Żeromski)

Joasia jest opisywana jako kobieta o wrażliwej i inteligentnej naturze. Pochodzi z trudnych warunków rodzinnych, ale odpowiedzialność za rodzeństwo hartuje jej charakter. Zatrudnienie jako guwernantka u państwa Predygierów umożliwia jej zdobywanie samodzielności i walka o pozycję w społeczeństwie.

Relacje z Tomaszem Judymem są pełne emocjonalnych napięć. Joasia zakochuje się w Judymie i marzy o wspólnej przyszłości, ale akceptuje jego decyzję o poświęceniu osobistego szczęścia. W ten sposób Joasia staje się symbolem silnej i niezależnej kobiety, której poświęcenie i wewnętrzne bogactwo są inspiracją.

Zakończenie

W literaturze kobiety pełnią różne role: żon, matek, kochanek, dziewic oraz grzesznic. Każda postać kobieca ma unikalne cechy, które przyciągają uwagę i znajdują odbicie w różnorodnych reakcjach czytelników.

Uniwersalność i różnorodność postaci kobiecych w literaturze pokazują, jak bogate inspiracje dają one dla literatury i sztuki. Każda z tych postaci wnosi nowe spojrzenie na kobiecość, zachęcając do refleksji nad jej istotą i miejscem w świecie.