Co uszczęśliwia bohaterów literackich?

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 30.09.2025 o 8:18

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.08.2024 o 18:06

Szczęście to pojęcie niezwykle subiektywne i zróżnicowane, a jego poszukiwanie jest centralnym motywem wielu utworów literackich. Literatura oferuje nam różnorodne koncepcje szczęścia, które kształtują postawy bohaterów i ich działania. Analizując utwory literackie oraz wybrane konteksty, możemy zobaczyć, jak różne wizje szczęścia wpływają na życie i decyzje postaci. W niniejszym wypracowaniu przedstawię, jak różne koncepcje szczęścia prezentowane są w wybranych lekturach oraz jaki mają wpływ na kształtowanie postaw bohaterów.

Jednym z klasycznych przykładów literackich, gdzie szczęście lub jego brak odgrywa kluczową rolę, jest "Lalka" Bolesława Prusa. Stanisław Wokulski, główny bohater tej powieści, poszukuje szczęścia w miłości i uznaniu społecznym. Jego ogromne zaangażowanie w zdobycie serca Izabeli Łęckiej jest napędzane pragnieniem znalezienia osobistego spełnienia. Wokulski, który dzięki swojemu talentowi do biznesu zdobywa majątek, jest przekonany, że bogactwo i wpływy społeczne przyniosą mu szczęście. Mimo to, wielokrotnie przekonuje się, że są to tylko pozory. Izabela, której miłość jest dla niego najważniejsza, okazuje się być osobą płytką i niezdolną do prawdziwego uczucia.

Szczęście Wokulskiego zatem rozbija się o brutalną rzeczywistość. Jego ślepe zauroczenie i nadzieja w znalezieniu miłości, której pragnie, prowadzą do jego rozpaczy i alienacji. W końcu, zmęczony i zniechęcony życiem, Wokulski decyduje się na izolację. Jego poszukiwanie szczęścia w materializmie i miłości okazuje się bezużyteczne, co wpływa na jego pesymistyczne nastawienie do życia i pogłębia uczucie samotności.

Dla kontrastu, koncepcję szczęścia jako wewnętrznego spokoju i harmonii możemy znaleźć w poezji renesansowej, na przykład w twórczości Jana Kochanowskiego. W utworze "Na zdrowie" Kochanowski ukazuje zdrowie jako najważniejszy składnik szczęścia. Autor przedstawia ideę, że prawdziwe szczęście jest związane z prostym,, zdrowym życiem, które daje wewnętrzny spokój i spełnienie. "Szlachetny umysł, byle zdrów był i wesoły, / Wzgardzi caluśkim światem i jego przygoda" – te słowa oddają przekonanie, że stan duszy i ciała decyduje o naszym szczęściu.

Kochanowski podkreśla także wartość życia zgodnego z naturą i akceptacji rzeczywistości taką, jaka jest. W jego poezji obecne jest stoickie przekonanie, że szczęście wymaga wewnętrznej harmonii i zgody na to, co przynosi los. Dzięki temu, pomimo trudności i strat (jak np. śmierć ukochanej córki, którą opłakuje w "Trenach"), człowiek może odnaleźć wewnętrzny spokój i poczucie spełnienia. Postawa Kochanowskiego, który przekłada duchowe wartości nad materialne, pokazuje, że szczęście można znaleźć w akceptacji i harmonii ze światem.

W literaturze również istnieją postacie, które odnajdują szczęście poprzez służbę innym i poświęcenie dla dobra wspólnego. Jednym z takich bohaterów jest Jean Valjean z "Nędzników" Victora Hugo. Valjean, który z początku jest człowiekiem zgorzkniałym i pełnym złości na świat, przez doświadczenia życiowe i spotkania z ludźmi takimi jak biskup Myriel, zmienia swoje podejście do życia. Znajduje szczęście w pomaganiu innym, chronieniu i służeniu potrzebującym. Jego przemiana z przestępcy w człowieka pełnego miłości i oddania dla bliźnich przynosi mu wewnętrzny spokój i prawdziwe poczucie szczęścia. Valjean, który poświęca swoje życie dla dobra adoptowanej córki i innych ludzi, pokazuje, że szczęście można odnaleźć w altruizmie i poświęceniu.

Na koniec warto wspomnieć o kontekście filozoficznym, który odnosi się do stoicyzmu. Stoicyzm, reprezentowany m.in. przez Marka Aureliusza, Epikteta i Senekę, głosi, że szczęście nie zależy od zewnętrznych okoliczności, ale od naszego stosunku do nich. Stoicyzm proponuje akceptację tego, co nieuniknione oraz skupienie się na rozwijaniu cnoty i wewnętrznej siły. Takie podejście do życia można odnaleźć w postaciach literackich, które niezależnie od przeciwności losu, poszukują szczęścia wewnętrznego i harmonii z samym sobą.

Koncepcje szczęścia prezentowane w literaturze są różnorodne i pokazują, że szczęście można odnaleźć w miłości, zdrowiu, poświęceniu dla innych oraz wewnętrznej harmonii i akceptacji życia. Wpływ tych koncepcji na postawy bohaterów literackich jest znaczący – kształtuje ich wybory, motywacje oraz sposób postrzegania świata. Literatura, ukazując różnorodne wizje szczęścia, nie tylko pozwala nam zrozumieć postawy bohaterów, ale również inspiruje do refleksji nad naszym własnym poszukiwaniem szczęścia i spełnienia w życiu.