Dzieła tworzone w duchu mimetyzmu czy kreacjonizmu – które z nich bardziej ci odpowiadają i dlaczego?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.08.2024 o 15:31

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 4.08.2024 o 15:18

Wypracowanie: "Dzieła tworzone w duchu mimetyzmu czy kreacjonizmu – które z nich bardziej ci odpowiadają i dlaczego?"

Definicja mimesis i kreacjonizmu

Według "Słownika terminów literackich" mimesis to jedna z podstawowych kategorii antycznej estetyki, która określa relację między dziełem a światem zewnętrznym. Oznacza naśladowanie rzeczywistości w sztuce, tworzenie przeglądu lustrzanego świata rzeczywistego, który ukazuje prawdę o ludzkim doświadczeniu, społeczeństwie i naturze.

Kreacjonizm natomiast oznacza tworzenie świata przedstawionego jako wytworu wyobraźni pisarza, oderwanego od rzeczywistości. Tu autor ma pełną swobodę twórczą, a przedstawione wydarzenia, postaci i realia mogą być zupełnie fantastyczne i niezwykłe.

Znaczenie obu pojęć w literaturze

Mimesis ma swoje korzenie w antycznej estetyce, rozwiniętej przez Arystotelesa, który w "Poetyce" definiował sztukę jako naśladowanie natury. Przez wieki, literatura opierająca się na mimetyzmie dominowała na świecie, ponieważ oferowała odbiorcom realistyczne obrazy życia, które były zarówno zrozumiałe, jak i pouczające.

Kreacjonizm jako podejście literackie zyskał na znaczeniu w XX wieku, szczególnie w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Był odpowiedzią na tradycyjne teorie mimesis, proponując zupełnie nowe podejście do tworzenia literatury, w której autor stał się nie tylko naśladowcą, ale i twórcą nowych, nieznanych światów.

Twoja teza

Bardziej przemawiają do mnie dzieła tworzone w duchu mimetyzmu, ponieważ oferują realistyczne i zrozumiałe obrazy życia, które łatwiej jest mi zaadaptować i które bardziej angażują moją wyobraźnię i emocje.

Rozwinięcie

I. Mimesis

Arystoteles w swoim dziele „Poetyka” opisał mimesis jako sztukę naśladowania rzeczywistości. Dla niego naśladowanie było nie tylko sposobem przekazywania wiedzy o świecie, ale również narzędziem do przedstawienia moralnych i etycznych aspektów ludzkiego życia. Uważał, że sztuka mimetyczna ma zdolność upiększania rzeczywistości lub ukazywania jej brzydoty, co pozwala na dogłębne zrozumienie świata.

Literatura mimetyczna przedstawia to, co możliwe i prawdopodobne, kierując się zarówno prawami konieczności, jak i prawdopodobieństwa. Dzięki temu, dzieła mimetyczne potrafią łączyć realizm z wartościami estetycznymi, przez co stają się bardziej przystępne i angażujące dla szerokiego grona odbiorców.

Przykłady literackie

- Jan Kochanowski w „Odprawie posłów greckich” naśladuje rzeczywistość polityczną swojej epoki, ukazując problem zdrady i moralnych dylematów. - Henryk Sienkiewicz, tworząc trylogię („Ogniem i mieczem”, „Potop”, „Pan Wołodyjowski”), zastosował mimesis, przedstawiając barwne obrazy historyczne z okresu Rzeczypospolitej Obojga Narodów. - Bolesław Prus w swoich powieściach „Lalka” i „Emancypantki” przedstawia szczegółowy obraz społeczeństwa polskiego, jego obyczajów i problemów końca XIX wieku. - Władysław Stanisław Reymont, pisząc „Chłopów” i „Ziemię obiecaną”, stworzył realistyczne portrety polskiej wsi i rozwijającego się przemysłowego Łodzi. - Stefan Żeromski w „Ludziach bezdomnych” i „Przedwiośniu” naśladował rzeczywistość społeczną, tworząc obrazy życia przeciętnych ludzi i ich walki z przeciwnościami losu. - Zofia Nałkowska w „Granicy” wykreowała realistyczny obraz ludzi uwikłanych w skomplikowane relacje społeczne i moralne.

Osobisty stosunek do mimetyzmu

Z tych wszystkich powodów wyżej wymienione dzieła mimetyczne są mi szczególnie bliskie. Przemawiają do mnie przede wszystkim dzięki swojej przystępności i realizmowi, który pozwala mi zrozumieć i docenić historię, kulturę i problemy społeczne. Dzięki określonemu czasowi, miejscu i akcji łatwiej jest mi zaangażować się emocjonalnie w fabułę i identyfikować z bohaterami.

II. Kreacjonizm

Kreacjonizm w literaturze charakteryzuje się swobodą twórczą pisarza, który stwarza wyobrażone, nierealne światy. Autor działa tutaj jak Stwórca, kierując się własnymi zasadami i wizjami. Kreacjonistyczne podejście pozwala na eksplorację najróżniejszych pomysłów i koncepcji, niezależnie od tego, jak daleko idących względem rzeczywistości.

Literatura kreacjonistyczna często odchodzi od tradycyjnych struktur fabularnych i językowych, wprowadzając eksperymentalne formy i metaforyczne języki. Takie dzieła wymagają od czytelnika większego zaangażowania intelektualnego i interpretacyjnego, ale jednocześnie oferują niezwykłe doświadczenia artystyczne.

Przykłady literackie

- Witold Gombrowicz w „Ferdydurke” eksperymentuje z formą i treścią, tworząc surrealistyczny obraz szkolnego życia i krytykę społecznych konwenansów. - Bruno Schulz w „Sklepach cynamonowych” kreuje oniryczny, metaforyczny świat, gdzie rzeczywistość i fantazja przenikają się nawzajem, tworząc jednocześnie piękne i tajemnicze obrazy. - Stanisław Ignacy Witkiewicz w „Szewcach” przedstawia groteskowy, antyutopijny świat, w którym absurd i surrealizm służą krytyce współczesnych mu realiów politycznych i społecznych.

Osobisty stosunek do kreacjonizmu

Dzieła kreacjonistyczne, choć fascynujące, są dla mnie trudniejsze w odbiorze. Wielozmysłowy, metaforyczny język i eksperymentalne formy literackie często wymagają ode mnie większego wysiłku intelektualnego i skupienia. Niemniej jednak, doceniam ich oryginalność i nowatorstwo, które często otwierają przed czytelnikiem zupełnie nowe horyzonty myślowe i artystyczne.

III. Porównanie i kontrast

Dzieła mimetyczne są zdecydowanie bardziej dostępne dla przeciętnego czytelnika. Realistyczne przedstawienie postaci, miejsc i wydarzeń ułatwia zrozumienie i zaangażowanie się w fabułę. W przeciwieństwie do tego, dzieła kreacjonistyczne, wymagające od czytelnika nie tylko zrozumienia metafor, ale i akceptacji niezrozumiałych rzeczywistości, mogą stanowić barierę dla wielu osób.

Przykłady osobistych doświadczeń

Na przestrzeni lat szkolnych miałem okazję czytać zarówno literaturę mimetyczną, jak i kreacjonistyczną. Szczególnie pamiętam swoje doświadczenia z „Lalką” Bolesława Prusa, gdzie realistyczne przedstawienie Warszawy i życia jej mieszkańców wciągnęło mnie bez reszty. Z kolei „Sklepy cynamonowe” Bruno Schulza, choć fascynujące i pięknie napisane, były dla mnie trudniejsze do zrozumienia i wymagały większego skupienia.

Wpływ gatunku na zainteresowanie

Jestem bardziej zainteresowany powieściami realistycznymi, które oferują pełne i zrozumiałe obrazy życia. Awangardowa proza poetycka, choć intrygująca, często jest dla mnie zbyt abstrakcyjna, co sprawia, że trudniej jest mi się w nią zanurzyć i w pełni cieszyć.

Zakończenie

Podsumowując, dzieła mimetyczne bardziej przemawiają do mnie dzięki swojej klarowności i realistycznemu przedstawieniu życia. Literatura mimetyczna oferuje mi obrazy i historie, które mogę łatwiej zrozumieć i które bardziej angażują moje emocje i wyobraźnię.

Perspektywy i przyszłość

Możliwe, że w przyszłości moje preferencje literackie ulegną zmianie. Być może z wiekiem i doświadczeniem zacznie mnie bardziej fascynować twórczość kreacjonistyczna i zacznę lepiej doceniać jej wyrafinowane formy i głębsze przesłania.

Osobisty apel i refleksja

Zachęcam każdego, aby zgłębił zarówno literaturę mimetyczną, jak i kreacjonistyczną. Różnorodność podejść do tworzenia literatury wzbogaca nasze doświadczenia artystyczne i pozwala lepiej zrozumieć świat i nasze miejsce w nim. Niezależnie od naszych preferencji, warto otworzyć się na różne style i nurty, aby czerpać z literatury pełnymi garściami.