Odwołując się do wybranych tekstów literackich uzasadnij tezę, że literatura uczy odróżniać piękno od brzydoty i dobro od zła.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.08.2024 o 6:57
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 6.08.2024 o 6:43
Streszczenie:
Analiza literackiej dwoistości między dobrem a złem oraz pięknem a brzydotą ukazuje, jak literatura pomaga nam zrozumieć etykę i dokonywać moralnych wyborów. Nauka o wartościach poprzez teksty literackie jest nieoceniona. ?
I. Wstęp
Literacki obraz świata pełen jest przeciwieństw: piękna i brzydoty, dobra i zła, miłości i nienawiści. Oscar Wilde, opisując dwoistość życia, mawiał: „wszyscy żyjemy na tym świecie, po którym ręka w rękę kroczą: Dobro i Zło, Grzech i Niewinność…”. Te słowa doskonale oddają esencję literatury, która w zróżnicowany sposób ukazuje różnice i granice pomiędzy wartościami, pozwalając nam na ich zrozumienie oraz ocenę.Granica między dobrem a złem jest wyraźna, choć często skomplikowana i trudna do oceny. Literatura zwraca na te granice szczególną uwagę, badając je i analizując w kontekście różnych epok, kultur i jednostek. Celem niniejszego wypracowania jest ukazanie, jak literatura pomaga nam rozpoznać i zrozumieć te granice, poprzez analizę wybranych tekstów literackich, które ilustrują dwoiste wartości oraz uczą, jak dokonywać moralnych wyborów.
II. Literatura jako narzędzie poznania dwoistości świata
Pierwszym przykładem literackiego obrazu dwoistości jest Biblia, którą można traktować zarówno jako tekst święty, jak i literacki symbol dylematów moralnych. W Księdze Rodzaju mamy do czynienia z pierwszym zetknięciem się człowieka ze złem, co ukazane jest w historii Adama i Ewy. Wąż-szatan symbolizuje zło pod postacią kuszącej i zwodniczej piękności. Ewa, mimo uprzedzeń Boga, ulega pokusie i zrywa owoc z drzewa poznania dobra i zła. Akt ten stanowi grzech pierworodny, który na zawsze zmienia ludzką egzystencję. Symbolika grzechu pierworodnego sugeruje, że zło jest nieodłączną częścią życia, a jego obecność uczy nas wartości dobra i piękna poprzez konieczność cierpienia i konsekwencje nieposłuszeństwa.Antygona Sofoklesa to z kolei literacka podróż przez dwoiste wartości w antycznej literaturze. Glówny konflikt w dramacie opiera się na dylemacie moralnym dotyczącym prawa boskiego i ludzkiego. Antygona, w obronie prawa boskiego, decyduje się pochować brata wbrew zakazowi Kreona, który reprezentuje prawo ludzkie. Jak zaznacza Sofokles, nie ma jednej oczywistej odpowiedzi na pytanie o słuszność tych racji. Oboje bohaterowie reprezentują wartości, które w równym stopniu można uznać za prawomocne. Sytuacja ta manifestuje dwoistość świata i nieuchronność konfliktów wartości, ucząc jednocześnie o kosztach nieprzemyślanych wyborów oraz ich moralnych konsekwencjach.
III. Granica między pięknem a złem w literaturze
Makbet Williama Szekspira jest doskonałym studium dwoistości, przedstawiającym przemianę głównego bohatera z człowieka prawego na złoczyńcę. Początkowo Makbet jest szanowanym wojownikiem, jednak przepowiednia czarownic zasiewa w nim ziarno ambicji i pragnienia władzy. Pod wpływem swojej żony, Lady Makbet, dokonuje morderstwa króla Duncana, co prowadzi go na ścieżkę zbrodni i moralnego upadku. Przykład Makbeta uczy, że dążenie do władzy za wszelką cenę prowadzi do autodestrukcji. Przemiana bohatera i jego ostateczne samobójstwo pokazują, jak zło może zniszczyć nawet silną jednostkę, demonstrując jasny kontrast między dobrem a złem.Romantyczne idee dobra i zła odnajdujemy w twórczości Adama Mickiewicza, zwłaszcza w „Balladach i romansach” oraz „Dziadach”. Ballady takie jak „Lilije” i „Świtezianka” są przepełnione motywami kary za grzechy oraz zmaganiami prostego ludu z siłami nadprzyrodzonymi. Mickiewicz w swojej twórczości podkreśla, że natura i społeczeństwo same są zdolne wymierzać sprawiedliwość, karząc za zło i nagradzając za dobro. W „Dziadach” także pojawiają się duchy, które są świadkami i sędziami działań ludzi, kładąc nacisk na znaczenie moralności i etycznego postępowania.
IV. Piękno jako złudzenie i wartość duchowa – Zygmunt Krasiński i Charles Baudelaire
Zygmunt Krasiński w „Nie-Boskiej Komedii” poprzez postać hrabiego Henryka i duch Dziewicy ukazuje ułudę piękna i jej zgubne konsekwencje. Henryk, jako poeta, ulega fascynacji twórczością i iluzją piękna, tracąc tym samym zdolność do odróżniania rzeczywistości od fikcji. Granica między pięknem a złem zaciera się, gdy człowiek zatraca się w pogoni za nierealnymi ideałami, co prowadzi do jego moralnego upadku. Krasiński podkreśla, że piękno jest wartością duchową, która nie zawsze jest zgodna z moralnością.Charles Baudelaire w „Kwiatach zła” eksperymentuje z koncepcją turpizmu, czyli piękna odnalezionego w brzydocie i śmierci. Wiersz „Padlina” ukazuje przemijanie piękna w najbardziej dosadny sposób, opisując rozkładające się zwłoki. Baudelaire próbuje przekazać, że piękno jest efemeryczne i że prawdziwa wartość leży w duchowej introspekcji i zrozumieniu przemijalności. Ta poezja zmusza nas do refleksji nad tym, co naprawdę jest piękne i jakie są nasze standardy estetyczne.
V. Piękno przyrody i społeczeństwa w literaturze polskiej
Adam Mickiewicz w „Panu Tadeuszu” maluje swoim piórem piękno polskiego krajobrazu. Opis przyrody pełen jest homeryckich porównań, a poczucie miłości do ojczyzny przenika przez każde słowo. Litwa, ukazana jako Arkadia, staje się symbolem piękna i patriotyzmu, pokazując, jak literatura może wzmocnić i ukonkretniać tożsamość narodową.Eliza Orzeszkowa w powieści „Nad Niemnem” przedstawia ziemię nadniemeńską jako źródło siły i magii. Jej opisy przyrody są nasycone miłością, a wszystkie obrazy krajobrazu emanują pasją do życia. Piękno miejsca, w którym toczą się losy bohaterów, jest dla nich wsparciem i fundamentem moralności, kontrastując z brzydotą miejskiego zgiełku i przemysłowego rozwoju.
Stefan Żeromski w „Ludziach bezdomnych” przedstawia piękno w opisach rzeźby Wenus z Milo, symbolizującej miłość i doskonałość, które kontrastują z brzydotą i brutalnością miejskiej rzeczywistości. Natomiast w „Przedwiośniu” mit szklanych domów, pełen obietnic i marzeń, zderza się z surową rzeczywistością, pokazując, że choć piękno może istnieć jako idea, rzeczywistość często rządzi się innymi prawami.
VI. Podsumowanie
Literatura jako medium pełni kluczową rolę w kształtowaniu naszej zdolności rozróżniania wartości. Poprzez przedstawienie złożonych postaci, sytuacji i konfliktów, ukazuje zróżnicowanie między dobrem a złem oraz między pięknem a brzydotą. Każdy tekst literacki przyczynia się do głębszego zrozumienia tych wartości poprzez analizę postaci, motywów i symboli, pomagając nam w dokonywaniu świadomych wyborów moralnych.Dualizm, będący stałym elementem ludzkiego życia, wymaga od nas ciągłego dokonywania wyborów moralnych. Literatura, jako źródło mądrości i refleksji, staje się drogowskazem pomagającym nam w rozpoznawaniu rzeczywistości oraz w poszukiwaniu piękna i dobra w naszym codziennym życiu. Dzięki literaturze jesteśmy w stanie lepiej zrozumieć samych siebie oraz otaczający nas świat, ucząc się właściwie oceniać i odnajdywać wartości, które nadają sens naszemu życiu.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.08.2024 o 6:57
O nauczycielu: Nauczyciel - Magdalena W.
Mam 10‑letnie doświadczenie w pracy w liceum ogólnokształcącym i w przygotowaniach do matury. Dbam o to, by tekst był czytelny, logiczny i osadzony w przykładach, a młodszym uczniom pomagam ćwiczyć strategie pod egzamin ósmoklasisty. Na lekcjach łączę cierpliwy feedback z praktyką krok po kroku. Uczniowie często mówią, że dzięki temu widzą wyraźny postęp z tygodnia na tydzień.
Wypracowanie jest bardzo dobrze zorganizowane i napisane.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się