Spróbuj znaleźć uzasadnienie myśli, że komedia „Powrót posła” miała na celu propagowanie nowej myśli politycznej, która miała być napędem reform Sejmu Wielkiego.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.08.2024 o 15:35

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 6.08.2024 o 14:50

I. Wstęp

Komedia „Powrót posła” autorstwa Juliana Ursyna Niemcewicza jest nie tylko ciekawym dziełem literackim, lecz także istotnym narzędziem propagowania nowej myśli politycznej. Ze względu na okres, w którym powstała oraz na liczne odniesienia do aktualnej sytuacji politycznej Polski, utwór można traktować jako swoisty manifest i wezwanie do działania. To właśnie dzięki swej zawartości ideowej komedia miała na celu wspieranie reform wdrażanych przez Sejm Wielki, odgrywający istotną rolę w kształtowaniu nowego oblicza państwa polskiego.

2. Kontekst historyczny i polityczny

By odpowiednio zrozumieć znaczenie „Powrotu posła”, konieczne jest przybliżenie sytuacji politycznej Polski w epoce oświecenia. W latach 1788-1792 w Polsce obradował Sejm Wielki, zwany również Czteroletnim. Był to ważny okres w historii Rzeczypospolitej, charakteryzujący się próbami reform mającymi na celu wzmocnienie państwa i ochronę jego suwerenności. Przełomowym momentem była również uchwalenie Konstytucji 3 Maja, która wprowadzała wiele nowoczesnych zmian, w tym ograniczenie liberum veto, reformy wojskowe i administracyjne. Niemcewicz, będąc członkiem Sejmu Wielkiego, miał bezpośredni wpływ na tworzenie tych zmian i użył swojej twórczości, by wspierać reformy oraz zachęcać społeczeństwo do przyjęcia postaw patriotycznych.

II. Julian Ursyn Niemcewicz i jego „Powrót posła”

Julian Ursyn Niemcewicz był nie tylko literatem, ale i wpływowym politykiem, który na swoje poglądy kształtował w dużej mierze dzięki erudycji zdobytej w Szkole Rycerskiej oraz podczas licznych podróży po Europie. Studiując w Szkole Rycerskiej prowadzonej przez księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego, Niemcewicz wchłaniał idee oświeceniowe, które wpłynęły na jego wizję polityczną i społeczną. Podróżując z misją edukacyjną, miał okazję obserwować różnorodne systemy polityczne, co pozwoliło mu w jego późniejszych dziełach literackich i politycznych wskazywać słabe i mocne strony różnych form rządów. Wszystko to sprawiło, że Niemcewicz stał się gorącym orędownikiem reform i modernizacji Polski.

2. Powstanie „Powrotu posła”

Komedia „Powrót posła” została napisana w kontekście dynamicznie zmieniających się wydarzeń politycznych. Niemcewicz, przysposobiony do działania, napisał dzieło w zaledwie kilka dni, co podkreśla jego zaangażowanie i żywe zainteresowanie ówczesnymi problemami. Komedia miała na celu nie tylko bawić, ale przede wszystkim uczyć i propagować określony sposób myślenia - sprzyjający reformom i modernizacji państwa. Niemcewicz użył komedii jako platformy propagandowej dla idei reform sejmowych, podkreślając jej aktualność i potrzebę w obliczu ówczesnych zagrożeń dla Polski.

III. Analiza fabuły i bohaterów jako narzędzie propagandy reform

- Podkomorostwo (Patrioci) Podkomorzy i jego rodzina zdecydowanie reprezentują stronnictwo patriotyczne i reformatorskie. W ich postawach można dostrzec szacunek dla wartości ojczyzny, dążenie do wprowadzenia niezbędnych zmian oraz gotowość do poświęcenia się dla dobra wspólnego. Walery, młody bohater, uosabia nowe, dynamiczne pokolenie, chętne do podjęcia trudnych zadań na rzecz ojczyzny. Jest on przeciwieństwem starego, konserwatywnego pokolenia, które trzyma się starych, nieefektywnych struktur.

- Starostwo (Konserwatyści) Starosta Gadulski i jego rodzina są przedstawieni jako przeciwnicy reform, charakteryzują się zachowawczością, egoizmem i dbałością wyłącznie o swoje interesy. Postawa Gadulskiego ukazuje niechęć do jakichkolwiek zmian, nawet jeśli są one konieczne dla ratunku państwa. Bohater ten jest symbolem stagnacji i destrukcyjnych wpływów konserwatyzmu na Rzeczpospolitą.

2. Kontrast postaw bohaterów jako wyraz propagandy

Porównanie dynamicznych, gotowych na reformy Podkomorskich z konserwatywnymi, krótkowzrocznymi Starostowymi podkreśla przesłanie utworu. Niemcewicz umiejętnie wykorzystał archetypy, aby wzmocnić przekaz polityczny. Postacie, które zaangażowane są w reformy, są przedstawione w pozytywnym świetle, natomiast te przeciwdziałające zmianom - negatywnie. Ten zabieg literacki służy wzmocnieniu przekazu utworu i propagowaniu określonego sposobu myślenia politycznego.

IV. Tematyka kluczowych scen komedii

Komedia obfituje w sceny, w których bohaterowie dyskutują o konieczności wprowadzenia reform. Jednym z kluczowych tematów jest zniesienie prawa veta, które do tej pory paraliżowało działania Sejmu. Bohaterowie komedii argumentują, że tylko poprzez likwidację tego szkodliwego systemu można wprowadzać efektywne reformy i wzmocnić państwo.

2. Społeczna przesięgłość reform

Podkomorzy, jako zwolennik reform, prezentuje także postawy prospołeczne, w tym uwolnienie chłopów. Jego zwolennik Walery, któremu udaje się zdobyć serce Teresy, staje się symbolem przyszłości narodu, opartej na współpracy i przeniesieniu wartości obywatelskiej na całe społeczeństwo. Postawa ta ma charakter symboliczny, ukazuje bowiem gotowość do współpracy między różnymi warstwami społecznymi, co miało kluczowe znaczenie dla przyszłego bytu Polski.

3. Krytyka konserwatyzmu

Zachowanie Starosty Gadulskiego, jego sprzeciw wobec reform oraz egoistyczne pobudki są wyeksponowane w komedii. Krytyka Gadulskiego, który postrzega reformy jako zagrożenie dla swojego statusu społecznego i majątkowego, podkreśla krótkowzroczność konserwatyzmu. Niemcewicz sugeruje, że aby państwo mogło się odnaleźć w nowych czasach, musi odrzucić stare, nieefektywne struktury i egoistyczne postawy.

V. Wnioski i refleksje

„Powrót posła” odegrał istotną rolę w popularyzacji idei reform. Uczył szlachtę polską oraz ogół społeczeństwa, że zmiany są nie tylko konieczne, ale i możliwe. Komedia Niemcewicza, dzięki swojej przystępnej formie, stała się łatwo zrozumiała dla szerokiego kręgu odbiorców, co z pewnością wpłynęło na kształtowanie ich postaw politycznych.

2. Porównanie z innymi dziełami epoki

Komedia Niemcewicza wpisuje się w szerszy kontekst literatury oświeceniowej, która często posługiwała się formą literacką do propagowania określonych idei politycznych i społecznych. Warto tu wymienić inne utwory, takie jak „Monitor” Krasickiego, który również służył dążeniom reformatorskim. „Powrót posła” jest jednym z wyraźniejszych przykładów literatury angażującej się w walkę o modernizację państwa.

VI. Zakończenie

Podsumowując, nie ma wątpliwości, że „Powrót posła” Juliana Ursyna Niemcewicza jest dziełem literackim, które miało na celu propagowanie nowych myśli politycznych i reform. Przez humorystyczne przedstawienie różnic między stronnictwami reformatorskim a konserwatywnym, autor wyraźnie wskazuje, że przyszłość Polski leży w rękach tych, którzy są gotowi do wprowadzenia zmian.

2. Rola literatury w kształtowaniu postaw obywatelskich

Literatura, a zwłaszcza komedia, może odegrać kluczową rolę w kształtowaniu świadomości politycznej społeczeństwa. „Powrót posła” jest doskonałym przykładem tego, jak twórczość literacka może wpłynąć na sposób myślenia obywateli i mobilizować ich do działania na rzecz dobra wspólnego.

VII. Bibliografia

---

Praca, ukazując skomplikowane relacje między bohaterami oraz kontekstem historycznym i politycznym, podkreśla, jak ważnym narzędziem propagandy politycznej była komedia „Powrót posła”. Dzięki analizie fabuły i charakterystyki postaci, można dostrzec, jak Niemcewicz zręcznie wykorzystał literaturę, aby wspierać ideę reform i nowoczesnych zmian w Polsce.