Interpretacja fragmentu opowiadania G. Herlinga - Grudzińskiego pt.: „Wieża”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.08.2024 o 20:12

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 6.08.2024 o 19:46

Gustaw Herling-Grudziński jest jednym z najważniejszych polskich pisarzy XX wieku. Znany ze swojej literatury głęboko zakorzenionej w rzeczywistości powojennej, Herling-Grudziński stworzył wiele dzieł, które eksplorują tematy cierpienia, samotności i duchowego poszukiwania. Jego opowiadanie „Wieża”, będące częścią zbioru „Skrzydła ołtarza”, jest szczególnym przykładem literatury, która bada te ciężkie tematy poprzez osobiste i uniwersalne doświadczenia bohaterów.

Fragment opowiadania „Wieża” koncentruje się na życiu osoby nazywanej Trędowatym (Lebbroso), który jest skazany na życie w izolacji w niewielkiej celi. Jego sytuacja służy jako soczewka do badania ludzkiego cierpienia i samotności w głębszy, metafizyczny sposób.

Cela Trędowatego jest miejscem, które można opisać jako fizyczne odzwierciedlenie jego wewnętrznego stanu. Fizycznie, cela jest niewielką, kwadratową przestrzenią, wyposażoną w dwa okna, łóżko, masywny stół i rzeźbioną skrzynię. Centralnym elementem jest krucyfiks zawieszony nad łóżkiem. Krucyfiks ten nie tylko odzwierciedla religijne przekonania Trędowatego, ale również jego zmagania z cierpieniem, które można porównać do męczeństwa Chrystusa. Cela, skromnie urządzone miejsce, gdzie Trędowaty spędza swoje dni na modlitwie, pracy i refleksji, jest jedynym światem, jaki zna.

Rola celi jako środowiska refleksji jest znacząca. Dla Trędowatego, okno jest jedynym połączeniem z zewnętrznym światem. Okno to, choć niewielkie, oferuje widok na krajobraz, który staje się metaforą wolności, której nigdy nie zazna. Przez okno, Lebbroso widzi wieżę kolegiaty z malowidłem, które staje się jego stałym punktem odniesienia. Ten krajobraz jest jedynym źródłem piękna w jego samotnym życiu, podobnie jak okno nadziei w trudnych czasach cierpienia.

Cierpienie Lebbroso jest wielowymiarowe. Samotność Trędowatego jest niemal dotkliwa, a jego izolacja od reszty świata jedynie pogłębia jego wyobcowanie. Bezsenność i jawne sny dręczące Lebbroso są metaforami jego wewnętrznych zawirowań. Jego życie w celi jest wypełnione bolesnymi wspomnieniami i samotnymi refleksjami, które zdają się nie mieć końca. W tych chwilach bezsilności i bólu, Lebbroso odnajduje jednak coś transcendentnego - duchowy wymiar cierpienia, który staje się jego codzienną rzeczywistością.

Forma narracji w tym fragmencie jest ważnym aspektem jego odbioru. Narrator, będący żołnierzem alianckim, nie nadaje własnej interpretacji wydarzeniom i sytuacji Lebbroso. Zamiast tego, po prostu przedstawia swoje obserwacje i spostrzeżenia, pozostawiając czytelnikowi przestrzeń do własnych interpretacji. To podejście pełne jest epitetów i metafor, które wzmagają intensywność przeżywanego przez Trędowatego cierpienia. Daje to odbiorcy możliwość głębszego zrozumienia odczuć bohatera i pozwala na empatyczne połączenie z jego losem.

Kluczowym momentem jest wizyta żołnierza alianckiego w wieży. Żołnierz na początku rozpoznaje wieżę z anonimowego sztychu, co już samo w sobie symbolizuje odkrywanie nieznanego. Wejście do wieży i przejście przez stare schody prowadzi go do pokoju siostry Trędowatego, gdzie spotyka ptaka, symbolizując wolność, której Lebbroso nigdy nie zazna. Wizyta ta ma dla żołnierza duże znaczenie, bowiem pozwala mu zrozumieć, choćby częściowo, intensywność izolacji, w której żyje Trędowaty. Żołnierz, mimo empatii, którą odczuwa, nie jest w stanie w pełni pojąć pełni samotności Trędowatego. Spotkanie to ukazuje kontrast między wolnością a więzieniem, z jakim Lebbroso zmaga się każdego dnia.

Symbolika w tekście Herlinga-Grudzińskiego jest wielowymiarowa. Cela, w której żyje Lebbroso, staje się symbolem ludzkiego cierpienia i zniewolenia. Lot ptaka, który żołnierz spotyka podczas wizyty, twórczo oddaje ideę wolności. Krucyfiks w centrum celi, z koroną przypominającą obrączkę, jest metaforą zaślubin z cierpieniem, które Lebbroso doświadcza. Krucyfiks z pokrytą trądem figurą Chrystusa jest z kolei porównaniem do równoległego życia bohatera – obaj podzielają cierpienia, które są zarówno fizyczne, jak i duchowe.

Wizytacja żołnierza i jego nieumiejętność wyobrażenia sobie tak wielkiej samotności otwiera przestrzeń refleksji zarówno dla niego, jak i dla czytelników. Żołnierz dostrzega detale, których Lebbroso nigdy nie widział, takie jak malowidło na kolegiacie, co staje się metaforą wolności i szczęścia, którą Lebbroso utracił. Dwie różne perspektywy – żołnierza i Trędowatego – przedstawiają różnice w odczuciach i wiedzy na temat samotności i cierpienia. Odkrycie przez żołnierza tej rzeczywistości jest swego rodzaju konfrontacją z nieznanym światem, który rzuca światło na niesprawiedliwość losu i różnice w ludzkim cierpieniu.

W zakończeniu opowiadania refleksje te stają się jeszcze bardziej ulotne i uniwersalne. Samotność i cierpienie jawią się jako nieodzowne elementy ludzkiej egzystencji. Historia Lebbroso oferuje przykład pokory i wytrzymałości w obliczu niesprzyjających okoliczności. Jego życie staje się metaforą ludzkiej wytrzymałości i dążenia do wewnętrznej wolności, mimo zewnętrznych ograniczeń. Fragment „Wieży” Gustawa Herlinga-Grudzińskiego zmusza współczesnych czytelników do refleksji nad własnym życiem i cierpieniem, które może przybrać różne formy i mieć różne źródła.

Opowiadanie „Wieża” to głębokie studium nad cierpieniem i samotnością, przedstawione poprzez pryzmat losów Trędowatego. Herling-Grudziński, wykorzystując bogatą symbolikę i różnorodne środki stylistyczne, tworzy opowieść, która mocno koresponduje z uniwersalnymi doświadczeniami ludzkimi.kania.