Szczytne idee a rzeczywistość. Rozważ słuszność słów Stanisława Wyspiańskiego: „Tak, by nam się serce śmiało do ogromnych, wielkich rzeczy. A tu pospolitość skrzeczy..." w oparciu o sylwetki różnych bohaterów literackich

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.08.2024 o 20:01

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 7.08.2024 o 19:39

Szczytne idee a rzeczywistość. Rozważ słuszność słów Stanisława Wyspiańskiego: „Tak, by nam się serce śmiało do ogromnych, wielkich rzeczy. A tu pospolitość skrzeczy..." w oparciu o sylwetki różnych bohaterów literackich

Jednym z najstarszych przykładów zmagań idealistów z rzeczywistością jest mitologiczna opowieść o Dedalu i Ikarze. Dedal, symbol pragmatyzmu, konstruuje skrzydła, które mają umożliwić jemu i jego synowi ucieczkę z Krety. Ikar, młody marzyciel, pragnie wzbić się jak najwyżej, by dotknąć słońca. Lot Ikara jest metaforą ideałów i aspiracji, które stają się nieosiągalne. Niestety, marzenia Ikara kończą się tragicznie – jego skrzydła topnieją pod wpływem ciepła słonecznego, a młodzieniec ginie w odmętach Morza Egejskiego. Śmierć Ikara symbolizuje porażkę idealisty w starciu z realiami świata, lecz jednocześnie pozostawia pytanie o wartość i sens marzeń – czy warto dążyć do ideałów, mimo ryzyka niepowodzenia?

Podobną problematykę odnajdujemy w micie o Prometeuszu. Prometeusz występuje jako obrońca i opiekun ludzi, gotów poświęcić się dla dobra innych. Przemyca on ogień dla ludzi, jednocześnie buntując się przeciw bogom. Ale realizacja jego marzenia prowadzi do straszliwych konsekwencji – zostaje przykuty do skały, gdzie codziennie jest dręczony przez sępa wyjadającego mu wątrobę. Kara ta jest dowodem na nieuchronność klęski idealistów w starciu z potęgą świata realnego. Mimo to, postawa Prometeusza inspiruje, pokazując wartość altruizmu i poświęcenia dla dobra wspólnego.

W literaturze nowożytnej spotykamy bohaterów równie tragicznych, jak Hamlet z dramatu Williama Szekspira. Hamlet, młody książę duński, jest pełen ideałów i wrażliwości, jednak po powrocie do pałacu doświadcza gorzkiego rozczarowania rzeczywistością. Intrygi, zło i kłamstwo łamią jego młodzieńcze przekonania, prowadząc do wewnętrznego konfliktu – zderzenia potrzeby zemsty ze swoją filozofią humanizmu. Monolog "Być albo nie być" doskonale ilustruje jego dylemat. Hamlet, pragnąc zrealizować swoje idealistyczne plany, staje się mordercą i uwięziony w tragizmie własnych działań, kończy tragicznie, ginąc wraz z innymi bohaterami dramatu.

W polskiej literaturze romantycznej Kordian, bohater dramatu Juliusza Słowackiego, jest postacią żyjącą ideałami i cierpiącą na "weltschmerz" – ból świata. Jego podróż na szczyt Mont Blanc jest momentem przełomowym, w którym decyduje się na poświęcenie życia dla Polski. Widzi siebie jako "Polskę Winkelriedem narodów", bohatera samotnie walczącego o wyzwolenie ojczyzny. Jednak rzeczywistość szybko weryfikuje jego plany – brak wsparcia i strach przed zamachem na cara Mikołaja prowadzą do jego klęski i samotności w walce. Tragizm Kordiana ilustruje niemoc idealistów w konfrontacji z rzeczywistością.

Bohaterowie "Lalki" Bolesława Prusa ukazują różne aspekty zderzenia ideałów z twardą rzeczywistością. Wokulski, romantyk i pozytywista jednocześnie, idealizuje miłość do Izabeli Łęckiej. Jego marzenia miłosne nie znajdują jednak odbicia w rzeczywistości, co prowadzi do jego ostatecznej klęski i samobójstwa. Ochocki, młody arystokrata i naukowiec, marzy o skonstruowaniu maszyny latającej. Jego ideały naukowe spotykają się jednak z brakiem zrozumienia i wsparcia w otoczeniu, co ukazuje trudności w realizacji marzeń naukowych w niesprzyjających realiach. Rzecki, stary subiekt i patriota, żyje ideałami walki powstańczej i napoleońskimi marzeniami. Jego ideały okazują się nieadekwatne do rzeczywistości epoki, co czyni go postacią tragiczną.

Podobne problemy napotykają bohaterowie "Ludzi bezdomnych" Stanisława Żeromskiego. Tomasz Judym, młody lekarz, pełen jest wrażliwości na krzywdę ludzką i pragnie pomagać najbiedniejszym. Jednak jego ideały szybko zderzają się z nieprzychylnością środowiska lekarskiego i społeczności Cisów. Rezygnacja z miłości dla realizacji wzniosłych celów nie przynosi oczekiwanych rezultatów, a Judym pozostaje samotny i pełen cierpienia. Jego tragizm symbolizuje klęskę jednostki w walce z systemem.

Bohater "Lord Jima" Josepha Conrada również zmaga się z rzeczywistością. Jim, młody człowiek z marzeniami o życiu pełnym przygód, dwukrotnie traci honor w momentach kryzysowych, co prowadzi do wiecznego poczucia winy. Jego życie staje się próbą odkupu, którą ostatecznie osiąga przez śmierć. Walka Jima o ideały i godność człowieka ukazuje, jak trudno jest realizować wzniosłe aspiracje w brutalnym świecie.

Postać Mistrza w powieści Michaiła Bułhakowa "Mistrz i Małgorzata" także pokazuje tragizm idealistycznej walki. Literat odrzucony przez system totalitarny popada w stan odrętwienia i choroby psychicznej, a jego książka zostaje spalona, co symbolizuje utratę wiary w ideały. Paradoksalnie ratuje go Woland, co ilustruje, jak czasem nawet najciemniejsze siły mogą zachować elementy człowieczeństwa i nadać sens cierpieniu i poświęceniu.

Podsumowując, analiza sylwetek literackich idealistów pokazuje, że marzenia i ideały często nie przekładają się na rzeczywistość, a ich realizacja bywa pełna cierpienia. Kryzys tożsamości ideowej, zderzenie z brutalnymi realiami i ostateczne klęski bohaterów literackich potwierdzają słuszność słów Wyspiańskiego. Pomimo tragicznych zakończeń ich historii, dążenie do ideałów i marzeń jest nieodłączną częścią ludzkiego doświadczenia, które choć pełne rozczarowań, stanowi motor postępu i rozwoju ludzkości. Ideały są piękne, inspirujące, ale często nierealizowalne w brutalnym świecie. Rozważanie nad wartością bycia idealistą pozwala dostrzec, że mimo częstych porażek, poszukiwanie i dążenie do wzniosłych celów nadają sens ludzkiemu życiu i przyczyniają się do rozwoju całego społeczeństwa.