Antywzorzec miłości małżeńskiej- baronowstwo Krzeszowscy w „Lalce” Bolesława Prusa

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.08.2024 o 16:27

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 11.08.2024 o 15:35

I. Wstęp

"Lalka" Bolesława Prusa, opublikowana w latach 1887-1889, to jedna z najważniejszych powieści polskiej literatury, ukazująca skomplikowane relacje społeczne i osobiste w drugiej połowie XIX wieku. Początkowo negatywnie oceniona przez niektórych krytyków za swoją eksperymentalną formę i realistyczną tematykę, z czasem zyskała uznanie i została okrzyknięta arcydziełem epoki. Powieść opowiada o losach Stanisława Wokulskiego, ambitnego przedsiębiorcy, który zakochuje się bez pamięci w arystokratce Izabeli Łęckiej.

*Przedstawienie głównych wątków*

Główny wątek powieści to tragiczna miłość Stanisława Wokulskiego do Izabeli Łęckiej, której wychodzeniem poza konwenanse społeczne i ekonomiczne Prus analizuje skomplikowaną panoramę warszawskiego społeczeństwa. Na kartach powieści Prus maluje obraz życia różnych grup społecznych: arystokracji, burżuazji, inteligencji i prostego ludu.

II. Główny bohater a społeczeństwo

Stanisław Wokulski to silnie zarysowana postać, przedstawiona jako ideowy pozytywista. Przez całe życie dąży do samorozwoju i poprawy swojego bytu. Początkowo był subiektem, ale dzięki wytrwałości w nauce i pracy, oraz pewnym przypadkowym, ale sprytnym inwestycjom, stał się bogatym przedsiębiorcą. Wokulski realizuje idee pracy u podstaw, pomagając ludziom z niższych warstw społecznych. Przykładami są jego pomoc prostytutce Marii, robotnikowi Wysockiemu czy matce z dzieckiem.

*Romantyczne elementy w osobowości Wokulskiego*

Jednak Wokulski nie jest postacią jednoznaczną. W jego osobowości widoczne są także silne wpływy romantyczne, co widać w jego idealizowaniu miłości do Izabeli Łęckiej i marzeniach o heroicznych czynach. Takie podejście jest wynikiem lektur romantycznych i wpływu Ignacego Rzeckiego, który sam jest uosobieniem minionej epoki romantycznej. Wskutek tego Wokulski jest rozdarty między realistycznym podejściem do świata a swoim wewnętrznym idealizmem.

III. Krzeszowscy jako antywzorzec miłości małżeńskiej

Baronowa i baron Krzeszowscy są postaciami, które w powieści stanowią antywzorzec miłości małżeńskiej. Ich małżeństwo jest fikcyjne, opiera się na braku komunikacji, wzajemnych pretensjach i żalach. Przeszłość, a dokładnie śmierć ich córki, odcisnęła piętno na ich relacji. Baronowa popadła w histerię i wzajemną niechęć do ludzi, zrzucając winę na męża. Zniesmaczony życiem i cierpiący baron z kolei zanurzył się w hazardzie, co prowadziło do dalszego roztrwonienia majątku.

*Specyfika relacji w małżeństwie Krzeszowskich*

Relacje w małżeństwie Krzeszowskich są pełne napięć i antagonizmów. Baronowa, pomimo wszystko, miała ciepłe uczucia do męża i naiwną chęć poprawienia ich sytuacji. Baron zaś brak miłości i szacunku maskował tylko formalnym związkiem, ożenił się dla pieniędzy i życia pasożytniczego. Jego postawa, pełna alkoholizmu i hazardu, dodatkowo komplikowała ich życie.

IV. Społeczne i moralne przesłanie Prusa

Prus, opisując arystokrację, ukazuje jej moralną degenerację i hipokryzję. Krzeszowscy, jako reprezentanci tej warstwy, są przykładem ludzi, którzy żyją w stagnacji moralnej i duchowej. Nieustannie obwiniają się nawzajem, co jest jedynie wydłużaniem cierpienia, zarówno emocjonalnego, jak i materialnego.

*Ilustracja patologii małżeństwa opartego na pieniądzach i tytule*

Krzeszowscy to ilustracja patologicznego małżeństwa, które opiera się na pieniądzach i tytule. Baronowa jest finansową ofiarą, która poświęca swoje środki dla utrzymania związku, podczas gdy baron jest rozrzutnym utracjuszem. Te kontrastujące postawy prowadzą do ukazania tragizmu ich życia i wzajemnym obwinianiu się za swoje nieszczęścia.

*Porównanie z potencjalnym małżeństwem Wokulskiego i Łęckiej*

Prus poprzez postać baronostwa Krzeszowskich stawia także na kontrast z potencjalnym małżeństwem Wokulskiego i Łęckiej. Wokulski, choć jest pełen nadziei, w przypadku związku z Izabelą mógłby stać się wrakiem człowieka, ponieważ Łęcka jest przedstawiona jako pasożytująca arystokratka. W ten sposób Prus ukazuje możliwe tragiczne konsekwencje związków opartych na nierównowadze emocjonalnej i społecznej.

*Prusowe wołanie o odnowę*

Przez te postaci Prus wyraźnie krytykuje kastę arystokratów, nawołując do odnowy społecznej. Postuluje, aby nowa warstwa społeczna, oparta na pracy i nauce, zdominowała społeczeństwo, eliminując patologie charakterystyczne dla starych elit.

V. Podsumowanie

Omówienie relacji małżeńskiej Krzeszowskich pokazuje, jak głęboko emocjonalnie i materialnie wyczerpujący może być związek oparty na fałszu i interesach finansowych. Powieść "Lalka" Bolesława Prusa maluje negatywny obraz tych postaci jako komentarz społeczny na moralne i duchowe upadek arystokracji.

*Szerszy kontekst "Lalki"*

W "Lalce" brak jest szczęśliwych rodzin, co jest odbiciem ówczesnego stanu społeczeństwa. Prus, krytykując stan społeczeństwa, wskazuje na destrukcję narodu, państwa, uczuć i rodziny. Poprzez negatywny obraz małżeństwa Krzeszowskich, Prus apeluje o odnowę moralną i społeczną, skierowaną ku nowym wartościom pracy i uczciwości zamiast degeneracji arystokracji.