Przemiana wewnętrzna bohatera oraz odkupienie win w dziełach literackich.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 23.08.2024 o 11:21

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 23.08.2024 o 10:30

Przemiana wewnętrzna bohatera oraz odkupienie win w dziełach literackich

Przemiana wewnętrzna bohatera i odkupienie win są jednymi z najbardziej uniwersalnych i często spotykanych motywów literackich. Przemiana wewnętrzna to proces, w którym postać przechodzi zmianę w swoim charakterze, wartościach czy postawach, zazwyczaj w odpowiedzi na kluczowe wydarzenia lub refleksje nad własnym życiem. Odkupienie win natomiast to działania mające na celu naprawienie przeszłych złych uczynków, często przy dużym wysiłku i poświęceniu. Te dwa motywy często idą w parze, ponieważ wewnętrzna przemiana bohatera zazwyczaj prowadzi do prób zadośćuczynienia za wcześniejsze błędy. W literaturze motywy te służą nie tylko do budowania głębi postaci, ale również do eksplorowania uniwersalnych tematów, takich jak moralność, odpowiedzialność, czy duchowa odnowa.

Nasze rozważania opierać będziemy na analizie różnych postaci literackich, które przechodzą taką przemianę i próbują odkupić swoje winy. Wskutek tego zazwyczaj doświadczają moralnej, a często i fizycznej odnowy, co prowadzi do ich rehabilitacji albo nawet zbawienia.

---

Rozwinięcie

1. Adam Mickiewicz - "Pan Tadeusz" - bohater: Jacek Soplica

Jacek Soplica jest postacią skomplikowaną i pełną sprzeczności. Jego największym przewinieniem jest zabójstwo Stolnika Horeszki, którego dokonał w wyniku gwałtownej złości i zranionych uczuć miłosnych. Dodatkowo, zawarł małżeństwo z inną kobietą, będące aktem czystego rozczarowania i próby zapomnienia o swojej wielkiej miłości - Ewie Horeszkównie. To małżeństwo, zawarte bez miłości, przyczyniło się do wielu cierpień i nieszczęść, zarówno dla niego, jak i dla jego żony.

b) Przemiana wewnętrzna bohatera:

Jacek Soplica doświadcza głębokiej przemiany wewnętrznej, decydując się na radykalny krok - wstąpienie do zakonu bernardyńskiego i przyjęcie imienia Księdza Robaka. Porzucenie starego życia i przyjęcie nowej tożsamości jako zakonnika jest dla niego próbą ucieczki od starej tożsamości i swoich grzechów.

c) Odpokutowanie przewinień:

Jacek Soplica podejmuje liczne działania na rzecz odkupienia swoich win. Ratuje Hrabię i Tadeusza przed atakiem niedźwiedzia, co jest nie tylko aktem odwagi, ale również dowodem jego przemiany. Działa również patriotycznie, pomagając w organizacji powstania na Litwie oraz starając się łagodzić konflikty między rodami Sopliców i Horeszków, m.in. poprzez zaplanowanie małżeństwa Tadeusza z Zosią. Brał udział w wielu bitwach niepodległościowych, narażając swoje życie w imię wyższych celów. Kolejnym wielkim czynem odkupienia było ocalenie życia Gerwazego, służącego Horeszków, co pokazuje, że był gotów ryzykować życie, aby naprawić swoje błędy.

d) Po zgonie Jacka Soplicy:

Jego śmierć nie kończy procesu rehabilitacji. Podkomorzy, dostrzegając jego przemianę i zasługi, przyczynia się do zrehabilitowania Jacka Soplicy, a cesarz przyznaje mu medal Legii Honorowej. Dzięki temu, Jacek Soplica zostaje pośmiertnie uznany za bohatera, co zamyka cykl jego życia z pełnym odkupieniem win.

2. Henryk Sienkiewicz - "Potop" - bohater: Andrzej Kmicic

Andrzej Kmicic, początkowo lojalny wobec Radziwiłłów, dopuszcza się licznych przewinień, które kompromitują go w oczach innych i sprawiają, że staje się postacią budzącą powszechną niechęć. Najbardziej znane z jego czynów to profanacja portretów przodków rodu Billewiczów, udział w rzezi i podpalenie Wołmontowic oraz uprowadzenie Oleńki Billewiczówny. Kmicic działa także na szkodę państwa, m.in. rozbijając chorągwie oddane lojalności królowi, co czyni go wrogiem publicznym.

b) Przemiana wewnętrzna bohatera:

Głęboką przemianę wewnętrzną Kmicic przechodzi, kiedy zaczyna zdawać sobie sprawę z konsekwencji swoich czynów oraz ich wpływu na innych. Decyduje się na radykalny krok, przyjmując imię Babinicz i zmieniając całkowicie swoje postępowanie.

c) Odpokutowanie przewinień:

Babinicz podejmuje liczne akty odkupienia swoich wcześniejszych win. Ratuje kompanów od kary śmierci, co jest jego próbą naprawienia zła, jakie wyrządził. Uprowadza Księcia Bogusława i oddaje go konfederatom, co jest jego pierwszym dużym aktem sprzeciwu wobec Radziwiłłów. Ostrzega Wołodyjowskiego przed niebezpieczeństwem oraz bierze udział w odbiciu starosty Łuszczewskiego. Jego bohaterstwo szczególnie wyróżnia się podczas obrony Jasnej Góry, gdzie niszczy działa armatnie - kolubrynę. Ochrona Jana Kazimierza podczas jego podróży oraz bohaterstwo w bitwach ze Szwedami i przeciw ks. Bogusławowi Radziwiłłowi są kulminacją jego działań odkupienia.

d) Zrehabilitowanie bohatera:

Kmicic, dzięki swoim działaniom, zostaje zrehabilitowany zarówno w oczach króla, który powierza mu stanowisko Starosty Upickiego, jak i w oczach Oleńki, która wybacza mu jego wcześniejsze przewinienia. Pozostaje także uznawany za bohatera narodowego w dalszej historii Polski.

3. J. R. R. Tolkien - "Władca pierścieni" - bohater zbiorowy: Ludzie Gór (Nieumarli)

Ludzie Gór, czyli Nieumarli, są duchami dawnych wojowników, którzy nie odpowiedzieli na wezwanie Isildura do walki przeciwko Sauronowi. Za swoje przewinienie zostali przeklęci na wieczną tułaczkę między życiem a śmiercią, co uczyniło ich Nieumarłymi.

b) Przemiana:

Ich stan Nieumarłych jest wynikiem klątwy, lecz jednocześnie daje im szansę na odkupienie win. Przemiana w duchy stanowi dla nich moment refleksji nad własnymi wyborami i skłania do poszukiwania sposobu na zadośćuczynienie.

c) Odpokutowanie przewinień:

Szansa na odkupienie pojawia się, gdy Aragorn – prawowity spadkobierca Isildura – wzywa ich do walki. Ludzie Gór dopełniają swego pierwotnego przyrzeczenia, biorąc udział w walce o Gondor przeciwko siłom Saurona.

d) Nagrodzenie:

Po dopełnieniu przyrzeczenia duchy otrzymują możliwość odejścia na wieczny odpoczynek, co stanowi ich nagrodę za odkupienie win i wierną służbę w najbardziej krytycznym momencie.

4. "Pismo Święte" - postać: Św. Paweł

Święty Paweł, znany wcześniej jako Szaweł, intensywnie prześladował chrześcijan. Uczestniczył w kamienowaniu Świętego Szczepana, osadzał ludzi w więzieniach i wydawał wyroki śmierci na świętych.

b) Przemiana wewnętrzna:

Kluczowym momentem przemiany wewnętrznej Szawła była wizja Jezusa Chrystusa podczas jego wędrówki do Damaszku. Przyjęcie chrztu i nawrócenie znakomicie odmieniły jego życie i wartości.

c) Odpokutowanie za przewinienia:

Za swoje wcześniejsze przewinienia, Święty Paweł staje się jednym z najgorliwszych apostołów. Rozpoczyna wędrówki misyjne, głosząc nauki Chrystusa, pomaga opętanej kobiecie, ofiarowuje dary dla biednych i spisuje wiele listów, które stanowią część Nowego Testamentu.

d) Nagrodzenie:

Jego oddanie i trud w służbie dla chrześcijaństwa zostają docenione po jego śmierci, gdy zostaje uznany za Świętego. Jego listy są czytane i studiowane na całym świecie, a jego życie stanowi wzór nawrócenia i oddania.

5. George Orwell - "Rok 1984" - bohaterowie: Julia oraz Winston Smith

a) Przewinienia:

Winston Smith i Julia początkowo żyją według zasad narzuconych przez Partię, będąc elementami opresyjnego systemu.

b) Przemiana:

Spotkanie z Julią inicjuje w Winstonie proces wewnętrznej przemiany. Ich związek i bunt przeciwko Partii są aktem odwagi i dowodem na zmianę w ich wartościowaniach.

c) Odpokutowanie przewinień:

Winston i Julia zaczynają prowadzić diariusz, angażują się w zakazane uczucie, spożywają żywność wysokiej jakości, dopuszczają się myślozbrodni, zostają członkami Bractwa i nie przestrzegają regulaminu. Każde z tych działań jest ich próbą zadośćuczynienia za wcześniejsze życie w kłamstwie i podporządkowaniu.

d) Nagrodzenie:

Chwila wolności, którą odczuwają podczas ich buntu, jest ich nagrodą. Choć jest to jedynie chwilowy moment, stanowi dla nich esencję prawdziwej wolności.

Metamorfoza w członka Partii:

a) Przewinienia:

Po odrodzeniu jako wolna jednostka, Winston staje się ich wrogu Partii.

b) Przemiana:

Przez brutalne tortury i indoktrynację, Winston zostaje zmuszony do zdrady swoich przekonań, ponownie stając się członkiem Partii.

c) Odpokutowanie przewinień:

Wyznanie win i zdrada Julii są jego formą odkupienia w ramach systemu totalitarnego.

d) Nagrodzenie:

Oczekuje na śmierć w stanie pełnej psychicznej destrukcji, co jest gorzką ironią i ukoronowaniem jego upadku.

6. Joseph Conrad - "Lord Jim" - główny bohater: Jim

Jim popełnia swe największe przewinienie, kiedy porzuca statek "Patna" w kryzysowej sytuacji, pozostawiając załogę na pastwę losu.

b) Przemiana:

Prześladowany przez wyrzuty sumienia Jim, decyduje się zmienić swoje życie. Jego sumienie staje się katalizatorem do podjęcia nowych, bardziej odpowiedzialnych decyzji.

c) Odpokutowanie przewinień:

Jim bierze udział w procesie sądowym, podczas którego przyznaje się do winy i jest skazany. Następnie próbuje naprawić swoje życie na Patusanie, gdzie zdobywa nowe, pozytywne doświadczenia, stając się bohaterem i mądrym liderem podczas ataku Browna.

d) Nagrodzenie:

Pomimo nie spełnienia pełni honoru w oczach niektórych, Jim zyskuje szacunek i uznanie na Patusanie, co staje się jego formą odkupienia i swego rodzaju zbawieniem.

7. Johann Wolfgang Goethe - "Faust" - główny bohater: Faust

Faust zawiera cyrograf z diabłem, co prowadzi do licznych przestępstw, takich jak zabójstwo brata Małgorzaty i doprowadzenie jej do zbrodni oraz do szaleństwa.

b) Przemiana:

Gotowość opłacenie za swoje grzechy przychodzi, gdy zaczyna pragnąć poznania świata i przekazaniu swych wiedzy i miłości wobec ludzi.

c) Odpokutowanie przewinień:

Faust podejmuje się budowy osady, starania o uwolnienie Małgorzaty oraz służenie ludziom, co może być postrzegane jako jego sposób na odkupienie win.

d) Nagrodzenie:

Ostatecznie, jego dusza zostaje zbawiona i wciągnięta na niebiańskie empyreum, co jest szczytem jego odkupienia.

8. Henryk Sienkiewicz - "Quo Vadis" - bohater: Chilon

Chilon jest odpowiedzialny za gnębienie i szpiegowanie chrześcijan, a także zdradzenie Neronowi miejsc zamieszkania chrześcijan.

b) Przemiana:

Jego przemiana dokonuje się poprzez nawrócenie na chrześcijaństwo, co staje się początkiem jego drogi do odkupienia.

c) Odpokutowanie przewinień:

Chilon wyznaje swoje grzechy, sprzeciwia się Neronowi, publicznie prosi o wybaczenie, kończąc swoje życie jako męczennik.

d) Nagrodzenie:

Jego poświęcenie i nawrócenie prowadzą do wybaczenia wszystkich win i uznania jego przemiany jako dokonanej pełni.

---

Podsumowanie