Jaką wartością była praca dla ludzi żyjących w dobie pozytywizmu. W jaki sposób pracę opisuje E. Orzeszkowa w „Nad Niemnem”?
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.08.2024 o 10:10
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 26.08.2024 o 9:23
Streszczenie:
W pozytywizmie praca stała się kluczową wartością, symbolizującą moralną odnowę społeczeństwa. Orzeszkowa w "Nad Niemnem" ukazuje jej znaczenie w życiu bohaterów. ??
W polskiej historii literatury i kultury XIX wieku ogromne znaczenie ma okres pozytywizmu, który nastąpił po upadku powstania styczniowego. Powstanie to było ostatnim zbrojnym wystąpieniem Polaków przeciwko zaborcom i zakończyło się tragiczną klęską. Społeczeństwo polskie zostało zdezintegrowane, doświadczono ogromnych strat materialnych i ludzkich, a także tłumionego przez lata nadzieje na odzyskanie niepodległości. Wobec tak głębokiego kryzysu ludzie zaczęli poszukiwać nowych strategii działania, które mogłyby skutecznie odnowić społeczeństwo i przygotować na przyszłe działania niepodległościowe. Z tego powodu narodził się pozytywizm - prąd intelektualny i literacki, który skupił się na pragmatycznych i prospołecznych działaniach.
Hasła pozytywistyczne, takie jak "praca organiczna" i "praca u podstaw", stały się centralnymi wartościami. Praca organiczna polegała na traktowaniu społeczeństwa jak żywego organizmu, w którym każda jednostka ma swoją rolę i znaczenie. Ważne było, by wszystkie jego części współpracowały dla wspólnego dobra, dążyły do rozwoju i samodoskonalenia. Z kolei praca u podstaw oznaczała moralną i edukacyjną opiekę nad gorzej wykształconymi warstwami społecznymi, szczególnie chłopstwem. Celem było wyrównanie szans i utworzenie solidnych fundamentów dla przyszłego, dobrze funkcjonującego społeczeństwa. Ważnym elementem pozytywizmu była również idea utylitaryzmu, która nakazywała jednostkom poświęcenie swojego dobra osobistego na rzecz dobra ogółu.
Rozwinięcie
Eliza Orzeszkowa w powieści „Nad Niemnem” ukazuje szeroką panoramę społeczeństwa polskiego po powstaniu styczniowym, w którym praca odgrywa kluczową rolę w życiu bohaterów.Benedykt Korczyński
Benedykt Korczyński jest jednym z głównych bohaterów powieści, właścicielem majątku w Korczynie. Po powstaniu styczniowym Benedykt z pełnym zaangażowaniem poświęca się pracy na odziedziczonej ziemi. Dla niego praca jest nie tylko sposobem na utrzymanie rodziny, ale również formą patriotyzmu i moralnego obowiązku wobec przyszłych pokoleń. Przeżyte doświadczenia wojenne sprawiają, że Benedykt dostrzega w pracy jedyną realną drogę do odbudowy zarówno materialnej, jak i duchowej swojego majątku.Jego postawa wobec pracy jest odzwierciedleniem hasła "praca organiczna". Kierowanie gospodarstwem to dla niego codzienne wyzwania, które wymagają od niego ogromnego wysiłku i poświęcenia. Stąd wynika jego konflikt z mieszkańcami zaścianka Bohatyrowiczów, którzy, według niego, nie doceniają pracy i poświęcenia, jakie wkłada w utrzymanie gospodarstwa. Benedykt z biegiem czasu zmienia się także na gorsze, stając się bardziej zgorzkniały i mniej otwarty na potrzeby innych.
Marta Korczyńska
Marta Korczyńska to stara panna, będąca gospodynią w Korczynie. Marta, pomimo odrzucenia oświadczyn Anzelma, całkowicie oddaje się pracy w domu. Jej życie skupia się na czystości, kuchni i wychowywaniu dzieci – Leońci i Witolda. Marta podejmuje się pracy często ponad miarę swoich fizycznych możliwości, co prowadzi do chorób i wyczerpania, ale daje jej jednocześnie poczucie bycia potrzebną i przydatną. Postać Marty prezentuje poświęcenie dla dobra innych i ukazuje, jak ważna jest rola kobiety w pozytywistycznej wizji społecznej.Witold Korczyński
Witold Korczyński to przedstawiciel młodego pokolenia, wychowany w duchu pozytywizmu. Ukończywszy studia rolnicze, pragnie wprowadzić nowe technologie i ulepszenia w gospodarstwie ojca, co często prowadzi do konfliktów z bardziej konserwatywnym Benedyktem. Witold reprezentuje nowoczesny sposób myślenia i działania, wierzy w potrzebę współpracy z chłopstwem i zaściankiem oraz dąży do poprawy stosunków z Bohatyrowiczami. W jego podejściu do pracy widać przyszłościowe myślenie - z jednej strony pragmatyczne, z drugiej otwarte na współpracę i innowacje. Witold rozumie, że tylko wspólnym wysiłkiem można osiągnąć prawdziwy sukces i rozwój.Justyna Orzelska
Justyna Orzelska, żyjąca beztrosko na majątku wuja, początkowo nie przywiązuje dużej wagi do pracy. Jej życie wydaje się koncentrować na miłostkach i romansach. Jednak przełomowym momentem w jej życiu okazuje się spotkanie i miłość do Janka Bohatyrowicza. Dzięki niemu Justyna zaczyna doceniać sens pracy i postrzega ją jako istotny element swojego życia. Miłość do Janka przynosi jej wewnętrzną przemianę - Justyna zaczyna rozumieć, że praca na roli to nie tylko trud i znoje, ale również źródło dumy, satysfakcji i godności. Akceptując oświadczyny Janka, Justyna wybiera życie pełne poświęcenia, ale też realnych osiągnięć i szczęścia.Ród Bohatyrewiczów
Bohatyrewiczowie, na czele z Janem, są symbolem siły, wytrwałości i sukcesu osiągniętego dzięki pracy. Ich przodkowie, Jan i Cecylia, którzy zasiedlili te tereny na zaproszenie króla Zygmunta Augusta, stali się wzorem do naśladowania dla kolejnych pokoleń. Przedstawienie ich jako ludzi, którzy zdobyli szlachectwo dzięki ciężkiej pracy, podkreśla pozytywistyczne idee - praca jest fundamentem wartości człowieka i społeczeństwa. Dzięki jej wytrwałości i poświęceniu, Bohatyrewiczowie zyskali uznanie i szacunek, a także dowód na to, że każda praca przynosi owoce.Kontrastowe zestawienie bohaterów niepracujących
W powieści nie brakuje również postaci, które nie doceniają wartości pracy, co zestawia się kontrastowo z pozytywistycznymi bohaterami.Emilia Korczyńska
Emilia Korczyńska, żona Benedykta, jest zupełnym przeciwieństwem swojego męża. Żyje na jego koszt, całkowicie nie interesując się sprawami gospodarstwa i jedynie wymyślając choroby. Spędza czas na romansach, przyjmowaniu gości i przelotnych rozmowach o błahostkach. Przykład ten doskonale pokazuje, jak brak zaangażowania w pracę i życie społeczne prowadzi do alienacji i poczucia pustki.Teofil Różyc
Teofil Różyc to postać o podobnym charakterze. Oświadczył się Justynie, ale jego życie to głównie podróże, zabawy i trwonienie majątku odziedziczonego po przodkach. Nieprzywiązanie do pracy i brak jakichkolwiek realnych celów w życiu sprawiają, że Różyc jest zupełnym przeciwieństwem postaci pozytywistycznych, takich jak Benedykt czy Witold.Wnioski
Praca w pozytywizmie była wartością nadrzędną, która nadawała sens życiu człowieka. Była również fundamentem społecznej i moralnej odnowy po klęsce powstania styczniowego. W powieści „Nad Niemnem” Eliza Orzeszkowa ukazuje, że praca - nawet najcięższa - przynosi w końcu efekty, a poświęcenie i wytrwałość są kluczowymi elementami odbudowy zarówno jednostki, jak i społeczeństwa.Praca jest fundamentem społeczeństwa, jej rola jako narzędzia społecznej i moralnej odnowy jest nie do przecenienia. Kształtuje ona obywateli, którzy przyczyniają się do szczęścia innych, a także prowadzi do budowy silnego i zdrowego państwa. Orzeszkowa, ukazując różne postawy bohaterów wobec pracy, wyraźnie wskazuje na wartości, które powinna krzewić każda jednostka: wytrwałość, poświęcenie oraz odpowiedzialność za wspólne dobro.
Na podstawie tej analizy można stwierdzić, że praca jest jednym z fundamentów w pozytywistycznej wizji odradzającego się społeczeństwa. Autorka „Nad Niemnem” przedstawia ją jako drogę do sukcesu, zarówno na poziomie indywidualnym, jak i społecznym. Praca, będąca centralnym motywem pozytywizmu, w oczach Orzeszkowej staje się nie tylko obowiązkiem, ale też źródłem satysfakcji i godności.
Dodatkowe wskazówki
Warto wzbogacić wypracowanie o cytaty z „Nad Niemnem”, które ilustrują stosunek bohaterów do pracy, a także rozważyć mniej eksponowane, ale znaczące wątki związane z pracą w powieści. Analiza kontrastów w stylu życia bohaterów pracowitych i leniwych pozwala bardziej wyraziście podkreślić moralne przesłanie Orzeszkowej.Bibliografia:
- Eliza Orzeszkowa, „Nad Niemnem”. - Dodatkowe źródła o pozytywizmie i hasłach pracy organicznej oraz pracy u podstaw.Zastosowanie tego konspektu pozwala na przygotowanie wyczerpującego wypracowania, które w pełni ukazuje, jaką wartością była praca dla ludzi żyjących w dobie pozytywizmu i jak została opisana w powieści „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.08.2024 o 10:10
O nauczycielu: Nauczyciel - Marcin T.
Od 13 lat pracuję w liceum i przygotowuję do matury, a młodszych uczniów — do egzaminu ósmoklasisty. Uczę planowania, selekcji przykładów i konsekwentnego stylu, który zdobywa punkty. Na lekcjach jest rzeczowo i spokojnie, pracujemy na konkretnych kryteriach. Uczniowie cenią przewidywalność, porządek i poczucie kontroli nad tekstem.
Praca jest kompleksowa i dobrze zorganizowana.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się