Kult pracy na wybranych przykładach utworów pozytywistycznych

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.08.2024 o 13:10

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 4.08.2024 o 12:27

#

Praca jest pojęciem, które w historii ludzkości odgrywało i nadal odgrywa kluczową rolę. Na przestrzeni stuleci ludzie podejmowali się różnorodnych zajęć, aby osiągnąć cele indywidualne i społeczne, takie jak zdobycie majątku, podniesienie statusu społecznego, czy rozwój gospodarczy kraju. Praca była szczególnie istotna w kontekście aspiracji człowieka, ponieważ to właśnie dzięki niej można było liczyć na większy prestiż, niezależność i zaspokojenie potrzeb materialnych. W społeczeństwie każda warstwa społeczna pełniła określoną rolę, a ich praca przyczyniała się do rozwoju kolektywnego.

W epoce pozytywizmu, pracy przypisywano szczególne znaczenie. Praca była traktowana nie tylko jako źródło utrzymania, ale jako fundamentalna wartość, miernik wartości jednostki w społeczeństwie. Pozytywiści przekonywali, że wartość jednostki mierzy się jej wkładem w dobro społeczne. Praca miała także prowadzić do utylitaryzmu – poglądu, według którego działanie człowieka ma na celu pomnażanie ogólnego dobra.

Niniejsze wypracowanie ma na celu przeanalizowanie kultu pracy na przykładach dwóch utworów literackich z epoki pozytywizmu: "Nad Niemnem" autorstwa Elizy Orzeszkowej i "Lalka" Bolesława Prusa. Przez pryzmat tych dzieł literackich zbadamy, w jaki sposób praca była postrzegana oraz jak różne warstwy społeczne podchodziły do tematu pracy.

Rozwinięcie

W "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej mamy do czynienia z przedstawieniem społeczeństwa polskiego i jego podziałem na warstwy społeczne. Praca jest tu przedstawiana jako klucz do wartości człowieka. Benedykt Korczyński to postać, która urasta do rangi symbolu ciężkiej pracy i oddania ziemi. Pomimo trudności finansowych, nieustannie stara się rozwijać swoje gospodarstwo. Dla niego praca na ziemi jest esencją życia, a sama ziemia jest świętością, której należy się oddać. Jego syn, Witold Korczyński, reprezentuje ideologię pozytywizmu, przekonanie, że przez pracę można odzyskać wolność i poprawić sytuację narodu. Bohatyrowicze natomiast ukazują radość z fizycznej pracy, która dla nich jest źródłem godności.

Przykładami postaci negatywnych są Zygmunt Korczyński, Emila i Teresa, którzy nie mają w sobie zapału do pracy i żyją w bezczynności. Zygmunt Korczyński jest charakteryzowany jako człowiek, który stracił sens życia, a jego jedynym celem jest szczęście osobiste oparte na wygodzie i rozkoszach.

Przechodząc do "Lalki" Bolesława Prusa, musimy zwrócić uwagę na rzeczywistość epoki, w której toczy się akcja utworu. Świat Prusa był pozbawiony równości, a stosunki ekonomiczne były bezwzględne. Stanisław Wokulski jest bohaterem dualnym, łączącym cechy romantyczne i pozytywistyczne. Pomimo bogactwa, praca jest dla niego środkiem do godnego funkcjonowania oraz realizacji marzeń. Jego działalność obejmuje pomoc najuboższym oraz zainteresowanie rozwiązaniem problemów nędzy w społeczeństwie, zwłaszcza w Powiślu. Finanse przeznacza na cele dobroczynne i wsparcie potrzebujących, co jasno wskazuje na jego pozytywistyczne idee.

Jednak Prus krytycznie odnosi się do pozytywistycznych programów. Pokazuje brak realizacji tych programów w rzeczywistości. Idealistyczne założenia są często nierealne w praktyce, a romantyczne podejście do pracy Wokulskiego nie zawsze przynosi oczekiwane rezultaty. Konflikt między idealizmem a brutalną rzeczywistością społeczną jest tu wyraźny.

Zakończenie

Społeczno-historyczny kontekst końca XIX wieku miał istotny wpływ na stosunek do pracy. W tym okresie Polska zmagała się z licznymi trudnościami związanymi z zaborami, co wpływało na rozwój gospodarczy i społeczny. Etos pracy w polskim pozytywizmie był zatem ukształtowany przez potrzebę odbudowy kraju i poprawy warunków życia społeczeństwa. Zarówno Orzeszkowa, jak i Prus, ukazując swoje bohaterów, zachęcają do pracy na rzecz dobra wspólnego.

Na zakończenie warto zastanowić się nad aktualnością omawianych idei w kontekście współczesnym. Chociaż czasy się zmieniły, wartości wynikające z pozytywistycznego podejścia do pracy są nadal ważne. Praca jako środek do osobistego rozwoju oraz dobru wspólnego społeczeństwa jest nadal aktualna. Pozytywistyczne podejście podkreślające znaczenie pracy w kształtowaniu wartości społecznych może nadal inspirować kolejne pokolenia.

Zakończenie