Patriotyczne postawy Polaków w wierszu „Do Matki Polki” i fragmencie III części „Dziadów”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.08.2024 o 20:01

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 29.08.2024 o 19:17

Analiza patriotycznych postaw Polaków na podstawie wiersza „Do Matki Polki” oraz fragmentu III części „Dziadów” Adama Mickiewicza

Twórczość Adama Mickiewicza, jednego z najważniejszych poetów okresu romantyzmu, jest mocno zakorzeniona w doświadczeniach Polaków pod zaborami. Jego wiersz "Do Matki Polki" oraz III część "Dziadów" są nie tylko literackimi arcydziełami, ale również głębokimi refleksjami na temat patriotycznych postaw Polaków w czasach, gdy kraj był podzielony i zniewolony przez obce mocarstwa. Romantyzm jako okres literacki charakteryzował się silnym narodowym i indywidualnym uczuciem, a Mickiewicz był czołowym reprezentantem tego nurtu w Polsce.

W kontekście historycznym oba utwory powstały w trudnym dla Polski okresie, gdy naród walczył o przetrwanie pod zaborami. Zbrojne powstania, niemożność odbudowy państwowości oraz brutalne represje wobec patriotycznych dążeń sprawiły, że literatura stała się jednym z najważniejszych narzędzi wyrażania narodowego ducha oraz przewodnikiem moralnym dla przyszłych pokoleń.

Rozwinięcie

Część I: „Do Matki Polki”

Struktura wiersza jest pełna głębokich symboli i motywów, które odnoszą się do oddania Ojczyźnie oraz przywiązania do narodowej historii i tradycji. Mickiewicz ostrzega przed przesadnym sentymentalizmem i idealizowaniem historii, wskazując na realne cierpienia, które mogą być udziałem młodych patriotów. Młodzież jest tu przedstawiona jako pokolenie wpatrzone w przeszłość i przejęte duchem walki, gotowe do poświęceń dla Ojczyzny.

Wiersz porusza temat bólu i rozpaczy matki, która jest świadoma przyszłych cierpień swojego syna. Element matczynej miłości jest tu przedstawiony jako przeczucie nadchodzącego bólu i tragedii. Matka Polka jest postacią o pełnej świadomości, że jej syn może ponieść śmierć w walce o wolność, co nadaje jej postaci głęboki tragizm.

Ostrzeżenie i przepowiednia Mickiewicza dotyczą również bezowocnych starań na rzecz Ojczyzny. Młodzież jest wciągnięta w walkę, często bez perspektyw na zwycięstwo, co jest jednym z bolesnych elementów historii narodowej. Mickiewicz odnosi się do motywu wallenrodyzmu, bohaterów działających w podziemiu, w konspiracji, co jest również wyrazem patriotycznego poświęcenia.

Rola matki Polki jest tu kluczowa — Mickiewicz wskazuje na wagę patriotycznego wychowania. Matka przygotowuje swoje dzieci do wszelkich cierpień, pokazując im obrazy kajdan i katowskiego obucha. Jest strażniczką narodowych wartości, przekazującą te wartości swoim potomkom, co wpisuje się w romantyczną wizję heroicznych postaw.

Część II: III część „Dziadów”

Opis sytuacji Pani Rollison jest głęboko poruszający. Jej syn jest poddawany brutalnemu śledztwu, szantażowany, a ostatecznie próbuje popełnić samobójstwo. Reakcja matki jest pełna rozpaczy i bólu, ale równocześnie gotowa jest do desperackiej zemsty. Pani Rollison przeklina Nowosilcowa i skarży się do Boga, pokazując głębokie wewnętrzne rozdarcie, które jednak nie gasi jej patriotycznego ducha.

Interwencja Księdza Piotra, który łagodzi gniew Pani Rollison, przekazując jej wiadomość, że syn żyje, choć jest okaleczony, wprowadza element mesjanistyczny do utworu. W porównaniu do "Do Matki Polki", gdzie matka jest świadoma przyszłych cierpień, Pani Rollison przeżywa swoje osobiste piekło na bieżąco, co dodaje dramatyzmu tej postaci.

Część III: Podobieństwa i różnice między „Do Matki Polki” a III częścią „Dziadów”

Jednak istnieją również różnice. Pani Rollison ostatecznie nie popełnia samobójstwa, co daje cień szansy na ratunek, podczas gdy w "Do Matki Polki" cierpienie jest nieuniknione i pewne. Jest to ideologiczna różnica, która pokazuje różne aspekty patriotyzmu: walka i cierpienie jako nieodłączne elementy versus nadzieja i możliwość ocalenia. Matka Polka jest postacią bardziej idealizowaną, podczas gdy Pani Rollison jest bardziej realistycznym obrazem cierpiącej matki.

Symbolika tyranii jest również zauważalna w obu utworach. Pelikan i Senator w "Dziadach" uosabiają bezduszną okupację, podczas gdy matka Polka w wierszu Mickiewicza przewiduje te nieuniknione cierpienia swoich dzieci. Ksiądz Piotr w "Dziadach" wprowadza element nadziei i wiary w sprawiedliwość, co kontrastuje z pełnym cierpienia i rezygnacji tonem "Do Matki Polki".

Zakończenie

Matka Polka i Pani Rollison są uosobieniem męczeńskich matek, które mimo cierpień, kontynuują patriotyczne wychowanie swoich dzieci. Mickiewicz w swoich utworach oddaje hołd polskim matkom, które kształtują przyszłe pokolenia bohaterów, przekazując im wartości narodowe nawet w najtrudniejszych czasach.

Refleksja na temat patriotyzmu i poświęcenia w tych utworach Mickiewicza pokazuje narodową martyrologię, młodzieńcze postawy bohaterów i wpływy literackie poety. Mickiewicz, poprzez swoje utwory, przekazuje uniwersalny przekaz — walka o wolność i honor jest wartościowa niezależnie od czasu historycznego, a poświęcenie jednostek dla dobra narodowego jest najwyższą formą patriotyzmu.