Od bierności do buntu: Różne postawy człowieka wobec problemów rzeczywistości na podstawie lektury obowiązkowej, wybranego tekstu literackiego i dwóch kontekstów

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: dzisiaj o 15:30

Postawy człowieka wobec problemów rzeczywistości w której żyje mogą kształtować się w różny sposób. W literaturze znajdziemy wiele przykładów bohaterów, którzy przesuwają się od bierności do buntu lub wykazują różnorodne reakcje na niesprawiedliwość i trudności. Aby zilustrować te postawy, odwołam się do "Dziadów cz. III" Adama Mickiewicza, wybranego tekstu literackiego jakim jest "Mistrz i Małgorzata" Michaiła Bułhakowa oraz dwóch kontekstów: historii Polski oraz psychologii.

"Dziady cz. III" Adama Mickiewicza to dramat narodowy, który ukazuje różne postawy wobec niewoli i ucisku politycznego. Głównym bohaterem jest Konrad, który początkowo wydaje się pozornie bierny wobec swego losu. Czas jednak zmienia jego postawę. Więziony w klasztorze wileńskim przez władze carskie, Konrad przechodzi wewnętrzną przemianę, która prowadzi go do buntu. Podczas Wielkiej Improwizacji wyraża swoją frustrację oraz gniew na Boga, apelując o sprawiedliwość i ostateczne zło. Konrad staje się symbolem narodowej walki i dążenia do wolności, przez co z bierności przechodzi do aktywnego buntu przeciwko władzy.

Postawa Konrada można zestawić z postawami innych bohaterów "Dziadów". Na przykład, Rollison - młody więzień polityczny, początkowo niezdolny do buntu z powodu słabości fizycznej i psychicznej, symbolizuje tych, którzy mimo swej woli nie są w stanie podjąć walki. Z drugiej strony, postać księdza Piotra reprezentuje nadzieję i wiarę w Bożą interwencję, ukazując inny sposób zmagania się z rzeczywistością, polegający na duchowej odporności i oczekiwaniu na boską sprawiedliwość.

Kolejna literatura, która doskonale ilustruje przejście od bierności do buntu, to "Mistrz i Małgorzata" Michaiła Bułhakowa. W postaci Mistrza widzimy człowieka, który początkowo biernie akceptuje represje i ostracyzm ze strony sowieckiego reżimu. Utrata pracy, prześladowania i cierpienie prowadzą go do obłędu i samotności. Jednak z chwilą, gdy poznaje Małgorzatę, Mistrz zaczyna inaczej patrzeć na swoje życie. Małgorzata natomiast, od początku aktywnie walczy o miłość i przeciwstawia się niesprawiedliwości. Jej przemiana w wiedźmę i zawarcie paktu z Wolandem są aktami buntu przeciwko bezdusznemu systemowi. Dzięki wsparciu Małgorzaty, Mistrz odzyskuje wiarę w siebie i swoje dzieło, choć ostatecznie decyduje się na odejście do innego, wiecznego świata.

W kontekście historycznym, postawy bierności i buntu można zobaczyć na przykładzie polskiej drogi do niepodległości. Wielu Polaków początkowo akceptowało swoją sytuację pod zaborami, dążąc do przetrwania i zachowania kultury narodowej. Jednak wydarzenia takie jak powstania listopadowe i styczniowe pokazują, że w pewnym momencie następuje przejście od bierności do aktywnego buntu w nadziei na odzyskanie niepodległości. Historia odzyskania niepodległości w 1918 roku była wynikiem długotrwałej walki i konspiracji, a także różnych form oporu wobec zaborców.

Z psychologicznego punktu widzenia, postawy bierności i buntu mogą być wynikiem różnych procesów wewnętrznych. Teoria psychologii poznawczej mówi o tzw. wyuczonej bezradności, która jest stanem, w jakim jednostka przestaje podejmować działania w przekonaniu, iż są one nieskuteczne. Jest to stan, który można odnaleźć w postaciach takich jak Konrad przed jego przemianą lub Mistrz. Natomiast proces aktywacji, gdzie jednostka zaczyna dostrzegać możliwości zmiany swojego losu i podejmuje działania przeciwko swemu oprawcy, prowadzi do buntu. W literaturze bohaterowie, którzy przechodzą taką przemianę, często dokonują tego pod wpływem silnych emocji, osobistych tragedii czy inspiracji innymi postaciami.

Podsumowując, zarówno literatura, jak i historia oraz psychologia pokazują, że przejście od bierności do buntu jest skomplikowanym procesem. Bohaterowie literaccy, czy to Konrad z "Dziadów", czy Mistrz i Małgorzata Bułhakowa, przechodzą przez różne etapy emocjonalne i mentalne, zanim zdecydują się na aktywne przeciwstawienie się swojej trudnej rzeczywistości.