Człowiek jako istota ulegająca pokusom.

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 13.02.2025 o 18:07

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 22.09.2024 o 16:43

Człowiek, jako istota ulegająca pokusom, od wieków był centralnym tematem literatury, a jego walka z własnymi pragnieniami i słabościami nieustannie fascynowała pisarzy i filozofów. W niniejszej rozprawce przeanalizujemy ten temat, odwołując się do trzech dzieł literackich: „Makbeta” Williama Szekspira – jednej z lektur obowiązkowych, „Fausta” Johanna Wolfganga von Goethego oraz biblijnej historii Adama i Ewy. Każdy z tych utworów przedstawia różne aspekty ludzkiej natury i pokusy, z którymi muszą się zmierzyć bohaterowie.

Na początek przeanalizujmy „Makbeta”. Główny bohater tej tragedii, Makbet, jest walecznym szkockim wodzem, który zostaje uwiedziony przez przepowiednie czarownic i własne ambicje. W chwili gdy wiedźmy przepowiadają mu, że zostanie królem, zaczyna on odczuwać nieodpartą pokusę zdobycia władzy. Choć początkowo jest pełen wątpliwości i moralnych rozterek, to pod wpływem żony – Lady Makbet, decyduje się na zabicie króla Duncana. Jego czyn uruchamia lawinę kolejnych zbrodni i kłamstw, które prowadzą go do całkowitego moralnego upadku.

Makbet jest idealnym przykładem, jak pokusa może stać się siłą destrukcyjną w życiu człowieka. Jego ambicje i pragnienie władzy ostatecznie niszczą wszystko, co miał cennego – honor, lojalność i poczucie moralności. Obraz bohatera, który upada z powodu uległości wobec pokus, ukazuje, jak łatwo człowiek może się stoczyć, jeśli podda się swoim najsilniejszym pragnieniom.

Podobna tematyka pojawia się w „Fauście” Johanna Wolfganga von Goethego, który jest monumentalnym dziełem analizującym ludzką duszę i jej skłonność do ulegania pokusom. Faust to uczony, który zawiera pakt z diabłem Mefistofelesem, oferując mu swoją duszę w zamian za ziemskie rozkosze i nieograniczoną wiedzę. Faust, rozczarowany własnym życiem i szukający głębszego sensu, daje się skusić obietnicom diabelskiego pomocnika.

Pokusy przedstawione w „Fauście” są znacznie bardziej złożone niż w „Makbecie”. Obejmują one zarówno materialne bogactwa, jak i głębsze, duchowe pragnienia. Pragnienie wiedzy i mocy duchowej, które Faust odczuwa, jest znacznie silniejsze i trudniejsze do zaspokojenia. Jego dylematy moralne są bardziej skomplikowane, a poszukiwanie sensu życia prowadzi do wieloletniego konfliktu wewnętrznego.

Historia Adama i Ewy z Biblii zawiera jedną z najbardziej znanych opowieści o uleganiu pokusom. Adam i Ewa żyją w Rajskim Ogrodzie, gdzie mają dostęp do wszelkich dóbr, ale zostaje im zabronione spożywanie owoców z drzewa poznania dobra i zła. Ewa, kuszona przez węża, łamie zakaz i zrywa owoc, a następnie dzieli się nim z Adamem. Owoc staje się symbolem pokusy, a ich czyn prowadzi do wygnania z raju i wprowadzenia grzechu pierworodnego na świat.

Biblijna historia Adama i Ewy jest fundamentalnym przykładem, jak pokusa może prowadzić do katastrofalnych skutków. Tym razem to nie pragnienie władzy ani wiedzy, lecz ciekawość i pragnienie poznania prawdy są motywem przewodnim. Adam i Ewa, ulegając pokusie, tracą niewinność i wprowadzają cierpienie do ludzkiego życia. Ich historia staje się archetypem ludzkiej słabości i podatności na pokusy.

Aby zamknąć analizę, warto odwołać się do dwóch kontekstów: psychologii oraz filozofii moralnej. W psychologii, teoria Freuda mówi o strukturze ludzkiej psychiki, która składa się z id, ego i superego. „Id” jest źródłem pierwotnych pragnień i popędów, często irracjonalnych i nieświadomych, podczas gdy „ego” i „superego” działają jako regulatorzy, próbując kontrolować te impulsy i dostosować je do realnych warunków oraz norm moralnych. Wszystkie omówione utwory literackie pokazują, jak „id”, pod wpływem pokusy, może przejąć kontrolę nad „ego” i „superego”.

Z kolei filozofia moralna, jaką przedstawia Immanuel Kant w swojej teorii etycznej, podkreśla znaczenie obowiązku i uniwersalnych zasad moralnych. Kantowska koncepcja imperatywu kategorycznego mówi, że moralność powinna opierać się na zasadach, które mogłyby stać się powszechnym prawem. Uleganie pokusom, które prowadzi do złamania tych zasad, pokazuje konflikty między indywidualnymi pragnieniami a moralnymi obowiązkami.

Podsumowując, człowiek jako istota ulegająca pokusom jest wszechobecnym motywem w literaturze. Analiza „Makbeta”, „Fausta” oraz biblijnej historii Adama i Ewy pokazuje różne aspekty tej walki oraz jej tragiczne konsekwencje. W kontekstach psychologicznych i filozoficznych tematyka ta ukazuje, jak skomplikowane i wielowymiarowe są ludzkie pragnienia oraz jak ważne jest zachowanie równowagi między nimi a moralnymi zasadami.