Różne postawy człowieka wobec zła na podstawie wybranej lektury obowiązkowej i innych kontekstów

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: dzisiaj o 8:32

Ludzkie postawy wobec zła od wieków stanowią centralny motyw refleksji literackiej. Literatura potrafi przenikliwie badać różnorakie zachowania człowieka w obliczu trudnych etycznych wyborów i konfrontacji ze złem. W kontekście polskiej literatury, zarówno obowiązkowej, jak i innych znanych dzieł, można dostrzec szeroką gamę postaw, od heroizmu po zdradę, od bierności po aktywną walkę.

Jednym z najważniejszych utworów traktujących o ludzkich postawach wobec zła jest "Dżuma" Alberta Camusa. Książka ta, choć nie należy do polskiego kanonu lektur obowiązkowych, jest często omawiana w kontekście filozofii egzystencjalnej i moralnych rozterek człowieka. W obliczu epidemii dżumy, która dotyka miasto Oran, bohaterowie muszą sami odpowiedzieć na pytanie, jak radzić sobie ze złem i cierpieniem.

Doktor Bernard Rieux, główny bohater powieści, to postać, która reprezentuje postawę aktywnej walki ze złem. Rieux nie poddaje się panice, nie ucieka przed odpowiedzialnością, ale z determinacją i poświęceniem pomaga chorym i stara się opanować epidemię. Jego humanistyczne i altruistyczne podejście stanowi wzór do naśladowania, pokazując, że w obliczu zła można pozostać wiernym swoim wartościom i nie rezygnować z walki o dobro.

Innym ważnym dziełem literatury jest "Kamienie na szaniec" Aleksandra Kamińskiego, lektura obowiązkowa w polskich szkołach średnich. Książka ta, oparta na prawdziwych wydarzeniach z czasów II wojny światowej, opisuje losy trzech młodych polskich bohaterów: Alka, Rudego i Zośki, którzy w obliczu hitlerowskiego zła postanawiają podjąć walkę w szeregach Szarych Szeregów. Postawy tych młodych ludzi, pełne patriotyzmu, odwagi i poświęcenia, kontrastują z postawami tych, którzy wybrali bierność lub kolaborację.

Rudy, mimo brutalnych tortur, których doświadcza, nie zdradza swoich przyjaciół i nie przerywa walki z okupantem. Jego niezłomność staje się symbolem heroicznego oporu i wierności ideałom, mimo niewyobrażalnych cierpień. Alek i Zośka również wykazują ogromne poświęcenie, walcząc o wolność swojej ojczyzny i narażając swoje życie dla innych. Ich postawy ukazują, że nawet w najmroczniejszych czasach zło nie jest niepokonane, a człowiek może znaleźć w sobie siłę, by mu się przeciwstawić.

Przykładem literatury ukazującej postawy bardziej zróżnicowane i niejednoznaczne jest "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Raskolnikow, protagonista powieści, dokonuje morderstwa, przekonany o słuszności swojego czynu i własnej wyższości moralnej. Jest to postać tragiczna, której przemyślenia i działania unaoczniają złożoność ludzkich motywacji i moralną ambiwalencję wobec zła. Choć Raskolnikow próbuje usprawiedliwić swoje zbrodnie teoretycznymi rozważaniami, jego wewnętrzna walka i ostateczne poczucie winy pokazują, że zło rodzi destrukcję i cierpienie, zarówno u ofiar, jak i u sprawców.

Z kolei w literaturze polskiej "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza przedstawia szereg postaw w obliczu konfliktów i niesprawiedliwości. Soplica Jacek, główny bohater epopei, początkowo postępuje impulsywnie i nieodpowiedzialnie, jednak z czasem przechodzi wewnętrzną przemianę. Jego postawa od buntownika do pokornego mnicha ilustruje możliwość odkupienia i zmiany, co sugeruje, że w obliczu zła człowiek może znaleźć drogę do moralnej rekonstrukcji.

Zatem literatura, zarówno polska, jak i światowa, bogata jest w narracje ukazujące różnorodne ludzkie postawy wobec zła. Postaci takie jak doktor Rieux, Alek, Rudy, Zośka czy Raskolnikow pokazują, że w obliczu zła człowiek może okazać się heroiczny, poświęcający siebie dla dobra innych, ale także zagubiony i zdolny do najgorszych czynów w imię wyższych celów. Każda z tych postaw wzbogaca naszą wiedzę o ludzkiej naturze, podkreślając zarówno jej siłę, jak i słabości. W obliczu zła literatura uczy nas, że najważniejsze są nasze wybory i to, czy w krytycznych momentach potrafimy pozostać wierni naszym wartościom.