Różne podstawy człowieka wobec cierpienia

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.01.2026 o 9:44

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 24.01.2026 o 9:06

Cierpienie jest nieodłączną częścią ludzkiego doświadczenia i stanowi temat wielu dzieł literatury, które badają różne podejścia bohaterów wobec bólu i trudności życiowych. Literatura dostarcza nam wglądu w to, jak różne jednostki radzą sobie z cierpieniem, które może przybierać formę fizyczną, emocjonalną lub duchową. Analizując kilka kluczowych tekstów literackich, możemy zrozumieć, w jaki sposób bohaterowie mierzą się z przeciwnościami losu i jakie podstawy przyjmują w obliczu cierpienia.

Jednym z klasycznych przykładów literatury, w której bohaterowie stawiają czoła cierpieniu, jest epopeja Homera "Odyseja". Główny bohater, Odyseusz, przez dziesięć lat zmaga się z ogromnymi przeciwnościami, próbując wrócić do swojej ojczyzny po zakończeniu wojny trojańskiej. Odyseusz symbolizuje wytrwałość i determinację w obliczu cierpienia fizycznego i psychicznego. Każde nowe wyzwanie, takie jak spotkanie z cyklopem Polifemem czy uwięzienie przez nimfę Kalipso, staje się dla niego próbą charakteru. Odyseusz podchodzi do cierpienia z ogromną inteligencją i przebiegłością, co pozwala mu przetrwać i ostatecznie zjednoczyć się z rodziną. Jego zdolność do uczenia się na własnych błędach i przystosowywania się do zmieniających się okoliczności wiąże się z jego wiarą w ostateczne zwycięstwo i powrót do ukochanej Itaki.

Przenosząc się na grunt literatury polskiej, Józef K. z powieści "Proces" Franza Kafki przedstawia inną postawę wobec cierpienia. Chociaż nie jest to polska literatura, Kafka miał ogromny wpływ na pisarzy z Europy Środkowej, a jego utwory są często analizowane przez polskich krytyków literackich. Józef K. jest postacią, która bezskutecznie próbuje zrozumieć absurdalną naturę swojego procesu sądowego. Cierpi on nie tylko fizycznie, ale również psychicznie, odczuwając bezsilność i frustrację wobec systemu, który jest poza jego kontrolą. Jego niezdolność do znalezienia sensu w cierpieniu jest symbolem walki jednostki ze wszechobecnym absurdem życia. Kafka, poprzez postać Józefa K., pokazuje, że czasami cierpienie może prowadzić do poczucia zagubienia i bezradności, zwracając uwagę na kruchość ludzkiej egzystencji.

W bardziej optymistycznym ujęciu, powieść Ericha Marii Remarque'a "Na Zachodzie bez zmian" oferuje inny pogląd na cierpienie. Paul Bäumer, młody niemiecki żołnierz, doznaje licznych traum i strat podczas I wojny światowej. Choć wojna jest dla niego źródłem ogromnego cierpienia, to również sprawia, że zacieśnia więzi z towarzyszami broni. Remarque pokazuje, że cierpienie może prowadzić do pogłębienia relacji międzyludzkich oraz wzrostu empatii i solidarności. Paul i jego przyjaciele odnajdują sens w międzyludzkiej solidarności i wsparciu, co pozwala im lepiej radzić sobie z brutalnością wojny i zaistniałym cierpieniem.

Podobna solidarność wobec cierpienia jest tematem literatury polskiej, jak w przypadku "Medalionów" Zofii Nałkowskiej. Zbiór reportaży i opowiadań ukazuje rzeczywistość obozów koncentracyjnych i zmagań jednostek z potwornościami Holokaustu. Nałkowska zwraca uwagę na różnorodność ludzkich reakcji na ekstremalne cierpienie: od rozpaczy po heroizm, od poddania się po nieugiętą wolę przetrwania. Jej dzieło jest świadectwem możliwości zachowania człowieczeństwa w najtrudniejszych warunkach oraz siły solidarności i empatii wobec współcierpiących.

Podsumowując, literatura oferuje bogaty zasób przykładów różnych postaw wobec cierpienia, od wytrwałości i determinacji, jak w przypadku Odyseusza, przez bezsilność i zagubienie widoczne u Józefa K., po solidarność i pogłębienie więzi, co ukazują dzieła Remarque'a i Nałkowskiej. Każda z tych postaw pokazuje, że choć cierpienie jest nieuniknione, to ludzie mają różne możliwości radzenia sobie z nim i odnajdywania sensu w trudnych sytuacjach. Każda z tych literackich refleksji ilustruje, jak różnorodne mogą być ludzkie reakcje na cierpienie i jak mocno wpływają na kształtowanie osobowości i wartości.