Bierność wobec buntu – podstawy ludzkie wobec problemów rzeczywistości na przykładzie „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego, „Zbrodni i kary” oraz dwóch kontekstów (do 300 słów)

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: wczoraj o 14:02

W literaturze często spotykamy się z różnorodnymi postawami bohaterów wobec problemów, które przynosi im rzeczywistość. W szczególności interesujący wydaje się proces przechodzenia od bierności do buntu, kiedy jednostki decydują się na podjęcie działania w obliczu trudnych okoliczności. Taki proces można zaobserwować w powieści "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego oraz w "Zbrodni i karze" Fiodora Dostojewskiego.

"Przedwiośnie" to dzieło, które doskonale obrazuje postawy bierności i buntu, znajdujące odbicie w losach głównego bohatera – Cezarego Baryki. Na początku powieści, Cezary jest świadkiem okrucieństw rewolucji bolszewickiej, jednak początkowo nie potrafi się zdecydować na aktywne działanie przeciwko temu, co go otacza. Jego bierność wynika ze zdezorientowania i braku klarownego światopoglądu. Warto jednak zauważyć, że już wtedy w Cezarym zaczynają kiełkować zalążki buntu, które znajdują swój pełny wyraz, kiedy przybywa do Polski. Szybko dostrzega problemy nowo odrodzonej ojczyzny – biedę, niesprawiedliwość społeczną, nierówności. Ulega wpływowi Antoniego Lulka, młodego radykalisty, który inspiruje go do rozważań nad koniecznością zmiany społecznej. To właśnie te doświadczenia przeobrażają Cezarego z biernego obserwatora w aktywnego uczestnika historii, gotowego do walki o lepszą Polskę, nawet jeśli prowadzi to do konfliktu z rządem i porządkiem społecznym.

Podobnie w "Zbrodni i karze" głównym bohaterem jest Rodion Raskolnikow, który przechodzi trudną drogę od wewnętrznej bierności do dramatycznego aktu buntu. Raskolnikow, będąc biednym studentem, zmaga się z poczuciem bezsilności i niesprawiedliwości społecznej. Jego bierność początkowo objawia się w egzystencjalnych rozważaniach i izolacji od świata. Jednak pod wpływem idei nadczłowieka, które zakładają, że wielcy ludzie mają prawo przekraczać normy moralne dla większego dobra, Raskolnikow decyduje się na bunt przeciwko moralnemu porządkowi społecznemu, dokonując zbrodni na lichwiarce Alonie Iwanownie. Jest to jego sposób na przetestowanie siebie, pomimo że wewnętrznie nie jest pewny słuszności swojego postępowania. W rezultacie zbrodni, Raskolnikow zmaga się z ogromnym wewnętrznym konfliktem, który napędza jego dalszą przemianę. Ostatecznie, droga do odkupienia prowadzi go przez przyznanie się do winy i akceptację konsekwencji swojego czynu.

Analizując te dwa przypadki, można dostrzec, że bierność nie jest stałym stanem, lecz punktem wyjścia do buntu, który często wynika z wewnętrznych rozterek i potrzeby zmiany. Proces ten ujawnia się w różnych formach i prowadzi do różnorodnych rezultatów. Podobne motywy można odnaleźć w historii i literaturze wielu innych kultur. Na przykład, w ruchu praw obywatelskich w USA, postawa bierności wobec segregacji rasowej ustąpiła miejsca aktywnemu buntowi, który przyniósł istotne zmiany społeczne i prawne. Liderzy tacy jak Martin Luther King Jr. zainspirowali masy do przejścia od biernego akceptowania niesprawiedliwości do aktywnego oporu poprzez pokojowe protesty.

Innym przykładem jest Mahatma Gandhi, który zainicjował masowy ruch oporu przeciwko brytyjskiemu panowaniu w Indiach. Gandhi początkowo był prawnikiem wierzącym w reformy poprzez dialog i prawo, jednak napotykając arogancję kolonialnej władzy oraz opór wobec nawet najskromniejszych żądań indyjskiego społeczeństwa, zrozumiał, że jedynie aktywny, choć pokojowy, bunt może doprowadzić do istotnej zmiany. Dzięki swojemu przywództwu, miliony ludzi porzuciły bierność na rzecz zaangażowania w działalność non-violence, co ostatecznie przyczyniło się do uzyskania niepodległości przez Indie.

Przykłady te pokazują, że bierność często jest punktem wyjścia do przemian osobistych i społecznych. Bohaterowie literaccy oraz historyczne postacie uczą nas, że mimo początkowej apatii lub braku działania, jednostki mogą odnaleźć w sobie siłę do buntu, co niejednokrotnie prowadzi do pozytywnych zmian, zarówno w ich życiu osobistym, jak i w szerszym kontekście społecznym. W ten sposób literatura i historia dostarczają cennych lekcji na temat ludzkiej zdolności do adaptacji i walki z niesprawiedliwością, co jest aktualne niezależnie od czasów, w jakich żyjemy.