Jaką rolę w życiu człowieka może odgrywać sztuka? Rozprawka na podstawie czterech lektur

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: wczoraj o 18:30

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 16.01.2026 o 12:35

Sztuka odgrywa niezwykle istotną rolę w życiu człowieka jako forma ekspresji, narzędzie edukacji, sposób na zrozumienie świata oraz źródło estetycznych doznań. W literaturze odnajdujemy liczne przykłady ilustrujące, jak ważna jest sztuka dla jednostki oraz dla społeczeństwa. W niniejszej rozprawce przeanalizujemy rolę sztuki, odwołując się do czterech lektur obowiązkowych: "Lalka" Bolesława Prusa, "Dziady" Adama Mickiewicza, "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza oraz "Ferdydurke" Witolda Gombrowicza.

Pierwszą kwestią, jaką warto poruszyć, jest rola sztuki jako formy ekspresji. W "Lalce" Bolesława Prusa nie tylko Stanisław Wokulski, ale również Ignacy Rzecki odkrywają wpływ sztuki na ludzkie życie. Dla Rzeckiego, sztuka stanowi swego rodzaju okno na świat i jest częścią jego marzeń o lepszym świecie. Wokulski, choć zdominowany przez materialistyczne dążenia, doświadcza momentów, kiedy sztuka staje się dla niego źródłem inspiracji i refleksji. Jego kontakty ze środowiskiem artystycznym Warszawy, takie jak rozmowy z artystką Madzią czy fascynacja dziełami sztuki, pozwalają mu spojrzeć na rzeczywistość z nowej perspektywy i pomagają wyrażać jego wewnętrzne emocje. Sztuka staje się dla niego sposobem na złagodzenie rozdźwięku między światem materialnym a duchowym.

Sztuka pełni również rolę edukacyjną, czego przykładem jest epopeja narodowa "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza. Utwór ten nie jest tylko opisem życia szlacheckiego na Litwie; jest również kroniką polskiej historii i kultury. Mickiewicz, poprzez swoją literacką sztukę, nie tylko maluje obraz przeszłości, ale także przekazuje wiedzę o polskich tradycjach, wartościach i tożsamości narodowej. Dzięki barwnym opisom, jak choćby słynna scena polowania na niedźwiedzia, czy obraz uczty szlacheckiej, czytelnik nie tylko zanurza się w świecie opisanym przez Mickiewicza, ale także uczy się, rozwijając swoje rozumienie kultury i historii Polski. W ten sposób sztuka staje się medium, które nieustannie edukuje i kształtuje postawy kolejnych pokoleń.

Równie istotną funkcją sztuki jest jej zdolność do pomagania nam w zrozumieniu świata, co widzimy w "Dziadach" Adama Mickiewicza. Sztuka w "Dziadach" odgrywa kluczową rolę w wyrażaniu uniwersalnych prawd i refleksji nad losem człowieka. Dramaturgia tego utworu prowadzi nas przez świat pełen metafizycznych zagadek, gdzie tradycje ludowe splatają się z filozofią romantyzmu. Przykładowo, w części II "Dziadów", obrzęd dziadów skupia się na spotkaniu żywych z duchami zmarłych, co prowokuje do refleksji nad ludzką winą, pokutą i zbawieniem. Sztuka w tym kontekście staje się narzędziem do zgłębiania tajemnic istnienia i poszukiwania sensu w chaosie rzeczywistości.

Ostatnią rolą, którą warto omówić, jest sztuka jako źródło krytyki społecznej. Wyraźnie przedstawia to "Ferdydurke" Witolda Gombrowicza. W tej awangardowej powieści, Gombrowicz posługuje się literackimi środkami, aby demaskować nietrwałość i sztuczność społecznych konwenansów. Poprzez groteskowe sceny, jak te z lekcji języka polskiego czy z życia domowego głównego bohatera Józia, autor krytykuje narzucone formy zachowania i wpływ, jaki edukacja wywiera na jednostkę. Sztuka staje się tu formą buntu przeciwko schematom i normom, pobudzającą do refleksji i zachęcającą do zadawania pytań o prawdziwą istotę rzeczy.

Podsumowując, sztuka odgrywa wszechstronną rolę w życiu człowieka, wpływając na emocje, edukację, zrozumienie świata oraz krytykę społeczną. Analiza literackich dzieł takich jak "Lalka", "Dziady", "Pan Tadeusz" i "Ferdydurke" pokazuje, jak różnorodne funkcje sztuka może pełnić w życiu jednostki. Jej uniwersalność i zdolność do łączenia ludzi i idei czynią ją niezastąpionym elementem ludzkiej egzystencji. Dzięki sztuce odkrywamy nowe perspektywy, pogłębiamy naszą wiedzę, kwestionujemy status quo i odnajdujemy piękno w otaczającym nas świecie.