Czy dwór szlachecki zawsze jest "centrum polszczyzny"? Rozważ ów problem posługując się przykładami z utworu Adama Mickiewicza pod tytułem "Pan Tadeusz" i powieści Stefana Żeromskiego pod tytułem "Przedwiośnie”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.12.2023 o 14:42

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 27.11.2023 o 20:06

Dwór szlachecki był niekwestionowanym centrum polszczyzny w czasach, gdy tradycje i hierarchia stanu szlacheckiego w Polsce były silnie zakorzenione. Jednakże, utwory literackie takie jak "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza oraz "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego przedstawiają nam nieco inne perspektywy na tę kwestię. Autorzy ci uważają, że nie zawsze dwór szlachecki jest jedynym, a już na pewno nie zawsze głównym źródłem polszczyzny.

W "Panu Tadeuszu" Mickiewicz ukazuje nam dwór szlachecki jako miejsce, gdzie odbywają się ważne wydarzenia i zawierane są sojusze. To właśnie tutaj odbywa się słynny "Trybunalski sąd" oraz zawiązuje się sojusz między Soplicą a Horeszkami. Dwór szlachecki jest też miejscem spotkań i rozrywek, które są ważnym elementem życia szlachty. W utworze możemy zaobserwować, że to w dworze szlacheckim dominuje język arystokratyczny, który jest najczęściej używany przez bohaterów. To właśnie w tym miejscu odbywa się wiele rozmów i dyskusji, które stanowią ważny element utworu. Jednak nawet w takim środowisku nie wszyscy posługują się jedynie wyszukanym, bardzo formalnym językiem. Istnieje grupa bohaterów, taka jak Robak czy Gerwazy, którzy mimo swojego szlacheckiego pochodzenia, mówią w sposób bardziej przystępny i prostszy. To dowodzi, że dwór szlachecki nie jest jedynym centrum polszczyzny w utworze Mickiewicza.

Podobnie w powieści "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego, dwór szlachecki nie jest głównym miejscem, w którym kształtuje się polszczyzna. Akcja powieści toczy się głównie w miasteczkach i wsiach, a język, którym posługują się bohaterowie, jest mniej wyszukany i bardziej zbliżony do języka codziennego. Całe społeczeństwo, ze wszystkimi jego warstwami, uczestniczy w procesie kształtowania polszczyzny. Widzimy to na przykładzie różnic pomiędzy językiem robotników a językiem inteligencji. Nie jest więc dwór szlachecki jedynym centrum polszczyzny w tym utworze.

Wnioskiem płynącym z przykładów z "Pana Tadeusza" i "Przedwiośnia" jest to, że dwór szlachecki nie zawsze jest "centrum polszczyzny". Oba utwory ukazują, że polszczyzną posługują się różne grupy społeczne i różne środowiska. Dwór szlachecki może być ważnym, prestiżowym miejscem, ale nie jest jedynym źródłem języka polskiego. Polonica istnieją w różnych środowiskach i reprezentują różne style i odmiany językowe.