Raskolnikow – bohater uwikłany w trudne wybory

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.01.2026 o 11:00

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 5.11.2024 o 23:31

Fiodor Dostojewski w swojej powieści "Zbrodnia i kara" przedstawia postać Rodiona Raskolnikowa – bohatera, który staje przed szeregiem trudnych życiowych wyborów, które prowadzą go na skraj moralnego upadku. Raskolnikow, były student prawa, żyje w nędzy i boryka się z poczuciem bezcelowości swego istnienia. Jego decyzje nie tylko wpływają na jego życie, ale również stanowią refleksję nad kondycją psychiczną człowieka i skalą jego odpowiedzialności za czyny. Wstępując na ścieżkę przestępstwa, Raskolnikow staje się symbolem moralnych rozterek, jakie niesie ze sobą dążenie do realizacji ekstremalnych idei. W mojej pracy przyjrzę się decyzjom, które bohater podejmuje, oraz konsekwencjom, jakie z nich wynikają.

Raskolnikow to postać skomplikowana, w której osobowości ścierają się sprzeczne poglądy i emocje. Dramat bohatera rozpoczyna się od jego obsesyjnej myśli, że jest jednostką wybitną, "nadczłowiekiem", która ma prawo decydować o losach innych ludzi. Rodion, borykając się z biedą i brakiem perspektyw, postanawia dokonać morderstwa lichwiarki Alony Iwanowny, wierząc, że jej śmierć przyniesie więcej dobra niż zła. Jego decyzja ma być racjonalna i przemyślana, jednakże w rzeczywistości odzwierciedla wewnętrzne rozdarcie i konflikt wartości moralnych.

Planowany czyn – mord na lichwiarce – wydaje się Raskolnikowowi próbą przekroczenia granic moralnych w imię wyższej idei. To właśnie ten aspekt jego osobowości i dążenie do ideologicznego usprawiedliwienia zbrodni najbardziej uwidacznia trudności wyborów, przed jakimi staje. Litera prawa i moralny ład społeczny zostają przez bohatera zepchnięte na drugi plan w starciu z ideą, która ma przynieść korzyści "większemu dobru". Jednakże, mimo swojej determinacji i pozornego przekonania o słuszności swojego planu, Raskolnikow nie przewidział emocjonalnych i psychicznych skutków swoich działań.

Po dokonaniu zbrodni bohater zaczyna odczuwać ciężar winy i wewnętrzne rozdarcie. Jego psychika ulega dezintegracji, co sprawia, że Raskolnikow zaczyna ukrywać się przed światem i samym sobą. Stylizując się na jednostkę zdolną znieść moralne potępienie, nie potrafi uciec przed wyrzutami sumienia i poczuciem osamotnienia. Jego stan psychiczny pogarsza się z każdym dniem, a stopniowe zdejmowanie masek i iluzji prowadzi go ku nieuniknionej konfrontacji z własnym człowieczeństwem.

Dostojewski kreśli portret Raskolnikowa jako człowieka, który, uwikłany w trudne dylematy moralne, staje się więźniem swoich wyborów. Mimo początkowego wyższościowego podejścia do innych ludzi, stopniowo odkrywa w sobie potrzebę bliskości i zrozumienia. Najpełniej przejawia się to w relacjach z Zofią Marmieładową – prostytutką o czystym sercu, która, mimo swojej trudnej sytuacji życiowej, staje się dla Rodiona symbolem miłosierdzia i przebaczenia. To ona w dużej mierze wpływa na jego decyzję o przyznaniu się do zbrodni i rozpoczęciu procesu odkupienia.

Decyzja o wyznaniu swojej winy i przyjęciu kary jest dla Raskolnikowa nie tylko aktem przyjęcia odpowiedzialności, ale również próbą odnalezienia sensu w życiu i zrozumienia samego siebie. Bohater uświadamia sobie, że prawdziwe przebaczenie i wewnętrzny spokój są możliwe tylko wtedy, gdy człowiek skonfrontuje się z prawdą o swojej naturze i przyzna się do popełnionych błędów. Koniec powieści sugeruje odbudowę jego człowieczeństwa, choć droga do osiągnięcia pełnego zadośćuczynienia pozostaje otwarta.

W zakończeniu warto podkreślić, że postać Raskolnikowa uosabia dylematy, przed którymi często staje człowiek: wybór między dobrem a złem, odpowiedzialność za czyny oraz poszukiwanie sensu istnienia. Jego historia jest ilustracją tego, jak łatwo można zbłądzić, gdy ambicja i ideologia przesłaniają podstawowe wartości moralne. Dostojewski poprzez Raskolnikowa pokazuje, że największym wyzwaniem dla człowieka jest pogodzenie się z własną naturą i poszukiwanie ścieżki do odkupienia wbrew okolicznościom i własnym słabościom.