Autentyczność i udawanie w relacjach międzyludzkich na podstawie wybranej lektury epickiej lub dramatycznej oraz innych kontekstów

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 17.01.2026 o 17:50

Autentyczność i udawanie w relacjach międzyludzkich to zjawiska, które od wieków fascynują pisarzy oraz badaczy ludzkiej natury. W literaturze odnajdujemy liczne przykłady postaci, które zmagają się z wyborem pomiędzy szczerością a konformizmem, co czyni ten temat niezwykle uniwersalnym. Doskonałym przykładem dzieła, które eksploruje te kwestie, jest dramat Moliera "Tartuffe", a także powieść Fiodora Dostojewskiego "Zbrodnia i kara". Oba te utwory, choć różne pod względem gatunkowym i kontekstów kulturowych, ukazują, jak kwestie autentyczności i udawania kształtują ludzkie relacje oraz wpływają na losy bohaterów.

"Tartuffe" Moliera to klasyczna francuska komedia, która jest wyjątkowym studium hipokryzji i fałszu w społeczeństwie XVII wieku. Główny bohater, Tartuffe, jest mistrzem udawania i manipulacji. Pod pozorem pobożności i skromności, manipuluje Orgona, zamożnego gospodarza, który ślepo wierzy w dobre intencje swojego gościa. Tartuffe staje się dla Orgona wzorem do naśladowania, co prowadzi do licznych nieporozumień i konfliktów wewnątrz rodziny.

Molier w swoim dziele analizuje, jak łatwo ludzie ulegają pozorom i jak często są skłonni zrezygnować z własnych przekonań w imię fałszywych ideałów. Orgon, symbolizując człowieka łatwowiernego, oddaje swoją rodzinę i majątek w ręce oszusta, co prowadzi do jego upadku społecznego i rodzinnego. Tartuffe w umiejętny sposób wykorzystuje ludzką naiwność i pragnienie bycia postrzeganym jako moralnie doskonały, co pozwala mu na manipulację Orgonem. Jednakże, Molier nie tylko krytykuje hipokryzję Tartuffa, ale także przestrzega przed ślepą wiarą w pozory, która prowadzi do utraty autentyczności i prawdziwych wartości.

Z kolei "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego przedstawia złożony portret człowieka zmagającego się z wewnętrznymi rozterkami moralnymi. Raskolnikow, główny bohater, jest postacią, której życie naznaczone jest kontrastem między autentycznością a udawaniem. Raskolnikow wierzy, że jako "człowiek wyjątkowy" ma prawo popełniać zbrodnie dla wyższych celów. W teorii brzmi to przekonująco, jednak w rzeczywistości jego działania prowadzą do cierpienia i konfliktu wewnętrznego. Jego zbrodnia, choć racjonalizowana pseudo-filozoficznymi przesłankami, staje się źródłem niekończących się wyrzutów sumienia.

W powieści Dostojewskiego autentyczność objawia się w momentach, gdy Raskolnikow konfrontuje się z własnymi uczuciami i emocjami. Jego spotkania z postacią Sonii, która jest uosobieniem autentycznej miłości i przebaczenia, ukazują kontrast między prawdziwym ja a zewnętrznymi pozorami. To dzięki niej Raskolnikow zaczyna dostrzegać wartość szczerości i prawdziwej więzi międzyludzkiej, choć droga do zrozumienia tego jest dla niego długa i bolesna.

Oba dzieła literackie pokazują, że autentyczność jest kluczem do prawdziwych relacji międzyludzkich. W przypadku "Tartuffe", Orgon dopiero po przejściu przez liczne trudności rozpoznaje prawdziwe intencje Tartuffa, co pozwala mu na nowo zbudować relacje z rodziną opierające się na zaufaniu i szczerości. W "Zbrodni i karze", Raskolnikow musi przejść przez piekło własnej winy, by odnaleźć prawdziwego siebie i zacząć budować autentyczne relacje z innymi.

Konteksty filozoficzne i psychologiczne również mogą wzbogacić analizę tych utworów. Filozofia egzystencjalna, zwłaszcza poglądy Jean-Paul Sartre’a i Sørena Kierkegaarda, eksploruje tematy autentyczności i samorealizacji, podczas gdy psychologia, szczególnie teorie Carla Rogera, może dostarczyć wglądu w ludzką potrzebę autentyczności jako klucza do zdrowego funkcjonowania.

Literatura pokazuje, jak udawanie, choć na pozór wygodne, może prowadzić do konfliktów i tragedii, zaś autentyczność, choć często trudniejsza do osiągnięcia, jest fundamentem prawdziwych i wartościowych relacji międzyludzkich. Wybór pomiędzy autentycznością a udawaniem nie jest łatwy, ale to właśnie dzięki tej walce bohaterowie literaccy stają się dla nas inspiracją do refleksji nad własnym życiem i relacjami.