Obecność toposów w dziełach jako sięganie po tradycję literacką.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 16.11.2024 o 9:41

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 14.11.2024 o 15:13

Schemat planu pracy pisemnej:

b) Jakie jest twoje stanowisko? Toposy literackie pełnią kluczową rolę w kreacji świata przedstawionego w dziełach literackich, gdyż pozwalają twórcom odwoływać się do bogatej tradycji literackiej, wzmacniając przekaz i tworząc głębokie, uniwersalne znaczenia.

c) Do jakich utworów z listy lektur możesz się odwołać? Wybierz co najmniej 7. 1. "Odyseja" - Homer 2. "Boska Komedia" - Dante Alighieri 3. "Hamlet" - William Shakespeare 4. "Makbet" - William Shakespeare 5. "Dziady" cz. III - Adam Mickiewicz 6. "Lalka" - Bolesław Prus 7. "Zbrodnia i kara" - Fiodor Dostojewski 8. "Kordian" - Juliusz Słowacki

d) Które z tych utworów znasz najlepiej? Wybierz 3-4. 1. "Hamlet" - William Shakespeare 2. "Dziady" cz. III - Adam Mickiewicz 3. "Lalka" - Bolesław Prus 4. "Zbrodnia i kara" - Fiodor Dostojewski

e) Jaki/-e kontekst/-y do tych utworów lub tematu możesz przywołać? - Antyczne tradycje literackie i ich wpływ na literaturę późniejszych epok. - Kontekst historyczny i filozoficzny XIX wieku (romantyzm i pozytywizm). - Psychologiczne pogłębienie postaci w literaturze XIX wieku.

f) Jakie 3 argumenty mogę sformułować na podstawie wybranych utworów? 1. Toposy jako uniwersalne symbole egzystencjalne, które przyczyniają się do pogłębienia psychologicznego postaci ("Hamlet", "Dziady" cz. III). 2. Toposy literackie jako sposób na ukazanie konfliktu wewnętrznego i moralnego ("Zbrodnia i kara"). 3. Toposy jako środek do przedstawienia problemów społecznych i wpisania jednostkowych losów w szersze konteksty historiozoficzne ("Lalka").

g) W jakiej kolejności mogę te argumenty podać, by nie była to przypadkowa kompozycja? 1. Toposy jako uniwersalne symbole egzystencjalne. 2. Toposy jako sposób na ukazanie konfliktu wewnętrznego i moralnego. 3. Toposy jako środek do przedstawienia problemów społecznych.

h) Sformułuj wstęp zapowiadający argumentację lub zarysowujący tło.

Toposy literackie to trwałe elementy tradycji kulturowej, które od wieków pojawiają się w różnych dziełach literackich, na nowo kształtując przekaz i symbolikę utworów. Obecność toposów w literaturze nie tylko wzbogaca świat przedstawiony, ale także pozwala czytelnikom na głębsze zrozumienie utworów poprzez odniesienie do wspólnych symboli i archetypów. Noszą w sobie uniwersalne, ponadczasowe wartości, które niezależnie od epoki i kultury przemawiają do ludzkiej wyobraźni i emocji. W dalszej części pracy przyjrzymy się, jak toposy zostały wykorzystane w takich dziełach jak "Hamlet" Williama Shakespeare'a, "Dziady" cz. III Adama Mickiewicza, "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego oraz "Lalka" Bolesława Prusa, by poznać ich wpływ na kreację świata przedstawionego i realizację poszczególnych motywów.

Przechodząc do analizy, warto zastanowić się nad znaczeniem toposów jako uniwersalnych symboli egzystencjalnych, które wzbogacają psychologię postaci, co wyraźnie można dostrzec w "Hamlecie" i w "Dziadach". W przypadku "Hamleta", motyw fatum oraz nierozwiązane pytania egzystencjalne pozwalają na wgląd w wewnętrzny konflikt protagonisty, który zmaga się z moralnym dylematem dotyczącym zemsty i sprawiedliwości. Podobnie Mickiewicz w "Dziadach" wprowadza topos buntu przeciwko przeznaczeniu i niesprawiedliwości, co dodaje głębi Gustaw-Konradowi, czyniąc go symbolem romantycznego bohatera pełnego wewnętrznych sprzeczności.

Kolejny argument dotyczy użycia toposów literackich do przedstawienia konfliktu wewnętrznego i moralnego, co można zaobserwować w "Zbrodni i karze" Fiodora Dostojewskiego. Motyw pokuty oraz przestępstwa i kary stanowią oś, wokół której budowany jest dramat Raskolnikowa. Ta klasyczna walka dobra ze złem, w którą wpisują się toposy, nadaje głębszego znaczenia psychicznym zmaganiom bohatera, czyniąc powieść refleksją nad moralnością i kondycją ludzką.

Na koniec, przyjrzyjmy się roli toposów jako środka do przedstawienia problemów społecznych, co można zauważyć w "Lalce" Bolesława Prusa. Topos miłości niespełnionej oraz konfliktu romantycznego i pozytywistycznego wprowadza czytelnika w złożoną rzeczywistość społeczną XIX-wiecznej Warszawy. Wokulski, jako romantyczny idealista zderzany z brutalną rzeczywistością, której symbolem jest tytułowa "Lalka", staje się uosobieniem walki jednostki z systemem społecznym.

Podsumowując, toposy literackie są nieodłącznym elementem twórczości literackiej, które łączą różnych autorów przez wieki, oferując wspólną płaszczyznę do eksploracji ludzkich doświadczeń i emocji. Ich zastosowanie w zakresie uniwersalnych symboli egzystencjalnych, wewnętrznych konfliktów czy problematyki społecznej, czyni literaturę bogatszą i bardziej złożoną, pozwalając zarówno twórcom, jak i odbiorcom na głębsze zrozumienie świata przedstawionego.