Widzenie człowieka i świata w literaturze staropolskiej średniowiecze, renesans, barok.

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 15.10.2023 o 15:50

Widzenie człowieka i świata w literaturze staropolskiej, średniowieczu, renesansu oraz baroku jest niezwykle fascynującym tematem, który pozwala zbliżyć się do ówczesnego sposobu myślenia i postrzegania rzeczywistości. Każdy z tych okresów literackich miał swoje charakterystyczne cechy, które odzwierciedlały ówczesne społeczeństwo i jego wartości.

W literaturze staropolskiej, która rozwijała się w okresie średniowiecza, człowiek był przedstawiany jako istota oddzielona od bóstw, zniewolona przez los oraz związana surowymi prawami i normami. W opowieściach rycerskich, takich jak "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza, czy "Król Artur i rycerze Okrągłego Stołu" autorstwa Gall-Anonimowego, bohaterowie często wyznaczali swoje miejsce w hierarchii społecznej poprzez waleczność czy umiejętność walki. Poezja religijna natomiast skupiała się na rozważaniach nad cierpieniem i przemijaniem, co wynikało z silnego wpływu chrześcijaństwa na ówczesne społeczeństwo.

W okresie renesansu, człowiek stał się obiektem zainteresowania badaczy i myślicieli, którzy zaczęli kwestionować ustalone normy i poszukiwać prawdy we własnej indywidualności. W utworach takich jak "Książę" Niccolò Machiavelliego czy "Hamlet" Williama Szekspira, można dostrzec refleksję nad naturą władzy oraz dilematami moralnymi. Również w poezji renesansowej, takiej jak "Sonety" Francesco Petrarki czy "Pieśni" Jana Kochanowskiego, widzimy wyrażanie uczuć, myśli, a także kontemplację nad pięknem przyrody i miłością.

Okres baroku, charakteryzujący się przepychem i ozdobnością, wyrażał spowolnienie rozwoju człowieka, jego uleganie przemijaniu oraz trudności w spostrzeganiu prawdy i sensu istnienia. W dramacie religijnym, takim jak "Świeczka zgaszona" Jana Chryzostoma Paska, czy "Życie Józefa" Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, główni bohaterowie muszą zmierzyć się z próbami i cierpieniem, co wyzwala refleksję nad istotą człowieka i zbawienia. W poezji barokowej, jednak sztucznością i dążeniem do pełni wrażeń, jakie znalazły swoje odbicie w twórczości poetyckiej Andrzeja Krzyckiego czy Zbigniewa Morsztyna, można odczytać tęsknotę za wewnętrznym spokojem i równowagą.

Widzenie człowieka i świata w literaturze staropolskiej, średniowieczu, renesansu oraz baroku różniło się od siebie, odzwierciedlając zmieniające się wartości i postawy społeczne. Jednakże, w każdym z tych okresów, można dostrzec poszukiwanie sensu i refleksję nad egzystencją człowieka, co czyni te utwory nadal aktualnymi i wartościowymi dla współczesnego czytelnika.